Wirczyk (Vorticella) – rodzaj organizmów należących do typu orzęsków. Do rodzaju tego należą gatunki podobne kształtem do odwróconego dzwonu. Wirczyki występują w wodach słodkich i słonych. Osiągają wielkość 50 μm - 200 μm bez nóżki. Przyczepiają się do podłoża za pomocą długiej kurczliwej nóżki. Posiadają rzęski, za pomocą których mogą się poruszać lub naganiać pokarm. Wirczyki są drapieżnikami, odżywiają się glonami i bakteriami. Mogą prowadzić osiadły tryb życia na powierzchni roślin i zwierząt (np. larw ważek).
Wirczyk posiada dwa jądra komórkowe: makronukleus i mikronukleus. Wirczyk nie ma ściany komórkowej. Jego ciało otacza wyłącznie błona komórkowa zwana pellikulą, widoczne są poprzeczne bruzdy; rzęski występują tylko w wieńcu okołogębowym - zewnętrzny pas rzęsek nazywamy haplokinetą, wewnętrzny natomiast polykinetą. Posiada także wodniczki tętniące, cytopyge, wodniczki pokarmowe. Pod cytoplazmą znajdują się pęczki włókien kurczliwych. thumb|300px|left|Wirczyk w ruchu Wirczyk rozmnaża się przez poprzeczny podział komórki. Zachodzi u niego również proces koniugacji, czyli wymiany materiału genetycznego pomiędzy osobnikami.
Rodzaj wirczyk liczy ok. 100 gatunków. Do tego rodzaju między innymi należą następujące gatunki:
Vorticella aequilata (Kahl, 1931) Vorticella alba (Fromentel, 1874)Алимов, А., Ф., (red), Протисты ч.2: Руководство по эоологии s. 931 Vorticella alpestris Vorticella amphiurae Vorticella anastatica Vorticella annulata Vorticella anomala Vorticella aquadulcis (Foissner et al., 1992) Vorticella astyliformis (Foissner, 1981) Vorticella auriculata (O. F. Muller, 1773) Vorticella aurita (O. F. Muller, 1786) Vorticella brevistyla (D'Udekem, 1864) Vorticella campanula Vorticella citrina Vorticella communis Wirczyk konwaliowatyBrtek, L'ubomír, i inni, Świat zwierząt s.50 (Vorticella convallaria) Vorticella marina Vorticella microstoma Vorticella monilata Vorticella patellina Vorticella similis Vorticella sphaerica Vorticella striata Vorticella submicrostoma Vorticella utriculus
Przypisy
Bibliografia Алимов, А., Ф., (red), Протисты ч.2: Руководство по эоологии, Наука, Санкт Петерсбург, 2007, Brtek, L'ubomír, i inni, Świat zwierząt, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1983, s.50, . Brusca, Richard C., Brusca, Gary J., Invertebrates, Sinauer Associates, Inc., Sunderland, Massachusetts, 2003, Second Edition, Зенкевич Л.А., Жизнь животных. Том 1. Беспозвоночные, Москва, 1968, s.148-152 Mały Słownik Zoologiczny - Bezkręgowce, Wiedza Powszechna, Warszawa, 1984, s.405
Kategoria:Orzęski