prawo|mały|350x350px| Gwara kosturska (, ) – gwara macedońska zaliczana do grupy archaicznych gwar południowo-zachodnich. Pod wieloma względami nawiązuje ona do peryferyjnych gwar południowomacedońskich, na których w IX wieku oparto język staro-cerkiewno-słowiański.
Cechy językowe thumb|300px|right|Kontynuanty prasłowiańskiej nosówki *ǫ w gwarach bułgarskich i macedońskich Charakterystycznymi cechami fonetycznymi gwary kosturskiej są: akcent wyrazowy przechodzący z typu swobodnego i ruchomego do ustalonego na zgłosce drugiej lub trzeciej od końca, typowe, charakterystyczne dla gwar centralnych, kontynuanty prasłowiańskich jerów, np. son, den z psł. *sъnъ, *dьnь, co odróżnia ten obszar od gwar południowomacedońskich, zachowanie prasłowiańskich samogłosek nosowych, charakterystyczne dla obszaru południowo- oraz południowo-zachodniomacedońskiego, np. zămbi, dămbja, čjändo, grjända, glendam < psł. *zǫbi, *dǫb-, *cędo, *gręda, brak środkowomacedońskiego przejścia *ję- > *jǫ, przejścia psł. *ě (jać) oraz *ę w ’ä w zgłoskach akcentowanych, np. brjäk, pjäna, čovjäko, co stanowi nawiązanie do gwary korczańskiej z formami typu mjästo czy gwar południowomacedońskich z m’ästu < psł. *město, prasłowiańskie *ť i *ď dały odpowiednio šč oraz žǯ lub ž, np. šfešča, lešča, meža, saži, čužo, choć rzadko spotyka się też formy z ḱ i ǵ, np. kuḱa, brak wtórnego jotowania typu literackiego браќа, ограѓе, a zamiast tego formy typu bratja, ogradje, djavol, svatja, rozmaite kontynuanty psł. *l̥, np. l̥, ol, oł, ał, ə, grupa *čr- dała čer-, np. černo, čereša, choć te formy są wypierane przez cr-, np. crn.
Morfologia gwary kosturskiej wyróżnia się takimi cechami, jak: formy 1. os. l. poj. czasu teraźniejszego na -a, np. oda, pleta, prenda wobec literackich одам, плетам, предам, partykuła futuralna ḱe, jak w języku literackim oraz w gwarach centralnych, zaś w południowej części za, konstrukcje czasownikowe z imam typu jas imam praveno, jeden rodzajnik (w odróżnieniu od trojakiego w literackim macedońskim) -o, -ta, -to, użycie końcówki -nišča w l. mn. rzeczowników rodzaju nijakiego, np. kučenišča, polenišča, obecność form dopełniacza i celownika typu čoveka-togo, čoveku-tomu, użycie przyimków vo oraz so, zaimek wskazujący soj z psł. *sь, zaimki 3. osoby toj, tája, to, tija, składnia z rzeczownikami ożywionymi typu go vide na dete-to, podobnie jak w gwarze debarskiej,
Przykładowe teksty Opowiadanie ze wsi Ezerec pod Kosturem:
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Język macedoński