Dolina Potoku Oruńskiego – zespół przyrodniczo-krajobrazowy w Gdańsku o powierzchni 90 hektarówUCHWAŁA NR XVI/429/15 RADY MIASTA GDAŃSKA z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie ustanowienia zespołu przyrodniczo-krajobrazowego „Dolina Potoku Oruńskiego”.. Przepływa przez niego Potok Oruński. Na terenie zespołu znajduje się zabytkowy Park Oruński, użytek ekologiczny „Murawy kserotermiczne w dolinie Potoku Oruńskiego”Uchwała Nr IX/320/99 Rady Miasta Gdańska z dnia 29 kwietnia 1999 r. w sprawie utworzenia użytku ekologicznego „Murawy kserotermiczne w dolinie Potoku Oruńskiego” w Gdańsku. oraz obszar siedliskowy Natura 2000 „Zbiornik na Oruni”Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gdańsku - Zbiornik na Oruni., będący siedliskiem nietoperzy.

Położenie Obszar znajduje się w południowej części Gdańska, na granicy dzielnic Orunia-Św. Wojciech-Lipce, Orunia Górna-Gdańsk Południe oraz Ujeścisko-Łostowice. Od północy ponad doliną wznosi się Orunia Górna i Ptaszniki, od wschodu leży Orunia, od południa Maćkowy, a od zachodu Łostowice.

Wschodnia granica zespołu leży nieopodal Kanału Raduni, do którego uchodzi Potok Oruński.

Przedmiot ochrony Zespół przyrodniczo-krajobrazowy został powołany 29 kwietnia 1999 r. do ochrony doliny Potoku Oruńskiego wraz z przyległymi skarpami, dla zachowania unikatowego charakteru przyrodniczo-krajobrazowego doliny erozyjnej w strefie krawędziowej Wysoczyzny Gdańskiej, a zwłaszcza zachowania w niezmienionej formie jej elementów, takich jak: ciek, starasowane zbocza po dawnej uprawie rolniczej oraz specyficzna szata roślinna. Zespół miał wtedy powierzchnię 82,83 haUchwała Nr IX/321/99 Rady Miasta Gdańska z dnia 29 kwietnia 1999 r. w sprawie utworzenia zespołu przyrodniczo - krajobrazowego "Dolina Potoku Oruńskiego" w Gdańsku..

Od 2015 r. obowiązuje nowa uchwała w sprawie funkcjonowania zespołu przyrodniczo-krajobrazowego. Powiększyła ona obszar chroniony do 90 ha, za główny cel ochrony określa zachowanie walorów widokowo-estetycznych doliny. W odróżnieniu od poprzedniego aktu prawnego, obecna uchwała nie przewiduje likwidacji ogrodów działkowych leżących na obszarze zespołu.

Występują tu rzadkie rośliny takie jak np. pajęcznica gałęzista oraz chronione ściśle: obrazki plamiste, dzwonek szerokolistny i przylaszczka pospolita, zawilec gajowy i żółty, złoć żółta i łąkowa oraz kokorycz wątła. Z fauny napotkać można liczne gatunki ptaków, np. dzięcioły: duży, zielony, dzięciołek; z innych gatunków ptaków: modraszka zwyczajna, bogatka zwyczajna, kowalik, pleszkaGawron. Przyroda-przygoda-podróże. Kwartalnik Pomorskiego Zespołu Parków Krajobrazowych, nr 2/14 (71), s. 24-27..

W zachodnim krańcu zespołu przyrodniczego, na Potoku Oruńskim znajduje się zbiornik retencyjny „Augustowska”, będący siedliskiem ptactwa wodnego, np. łabędzi niemych, perkozów dwuczubych, kląsawek. Zimują tutaj mewy: śmieszki i siwe.

Użytek ekologiczny „Murawy Kserotermiczne w Dolinie Potoku Oruńskiego” Użytek ekologiczny powołany 1999 r. razem z zespołem przyrodniczo-krajobrazowym. Znajduje się we wschodniej części zespołu. Jego powierzchnia wynosi 2,9 ha. Celem powołania było zabezpieczenie istnienia płatów muraw kserotermicznych wraz z ich florą i fauną, zwłaszcza dalszego występowania rzadkich gatunków roślin ciepłolubnych. Występowanie muraw kserotermicznych w tej części Polski jest rzadkością, na murawach tych stwierdzono występowanie 232 gatunków roślin naczyniowych, w tym rośliny ciepłolubne. Rośnie tutaj także głóg, śliwa tarnina, róża dzika, trzmielina pospolita. Z ptaków występują np. łozówka, kwiczoł, świstun, myszołowy, krogulec zwyczajny. Bytują tutaj ciepłolubne owady oraz ciepłolubne gatunki ślmiaków.

Obszar siedliskowy „Zbiornik na Oruni”

W południowo-wschodnim krańcu zespołu przyrodniczo-krajobrazowego, we wnętrzu jednego ze wzgórz znajduje się wzniesiony w 1869 r. ceglany rezerwuar wody pitnej dla Gdańska, wyłączony z eksploatacji w latach 70. XX wieku. Jest on jednym z największych siedlisk nietoperzy w województwie pomorskim. Został zrewitalizowany w latach 2016-2018 i jest udostępniany do zwiedzania czasowo (poza okresami hibernacji nietoperzy)Gedanopedia - Zbiornik Wody Stara Orunia.Trójmiasto.pl - Zbiornik Stara Orunia, nowa atrakcja południa Gdańska.. Od 2021 r. siedlisko Natura 2000 PLH220106 Zbiornik na Oruni.

Miejsce zimowania nocków: zagrożonego wyginięciem łydkowłosego, a także: rudego, Natterera, dużego. Występuje tu również gacek brunatnyGdańsk.pl - Do zbiornika wody Stara Orunia wrócą nietoperze.. Liczba nietoperzy zimujących w obiekcie wahała się od początków obserwacji od 100 do 800 osobnikówLiczenie nietoperzy. Ile ssaków hibernuje tej zimy w Zbiorniku Wody Stara Orunia?..

Pomniki przyrody Prawnie chronione twory przyrody znajdujące się na terenie zespołu: obiektwysokośćobwódnr rejestrulipa drobnolistna20 m328 cm1098buk zwyczajny20 m328 cm1099buki zwyczajne 2 szt.26 m260, 290 cm1100dąb bezszypułkowy25 m356 cm1101głaz narzutowy1,30 m672 cm1133

Park Oruński Wschodnią część zespołu przyrodniczo-krajobrazowego (w szczególności obszar użytku ekologicznego Murawy kserotermiczne) zajmuje historyczny, zabytkowy park miejski - Park Oruński im. Emilii Hoene, o powierzchni 19 ha. Znajdują się w nim dwa stawy zasilane wodami Potoku Oruńskiego.

Wzgórza Wzniesienia na terenie zespołu przyrodniczo-krajobrazowego. nazwa wzgórzaPaństwowy Rejestr Nazw Geograficznych.wysokość n.p.m.nazwa niemieckaGóra Gliniana35 mGedanopedia - Góra Gliniana.LeimbergGóra Pięciu Braci41 mGedanopedia - Góra Pięciu Braci.FünfbrüderbergGóra Łez54 mGedanopedia - Góra Łez.Tränenberg

Galeria

Przypisy

Kategoria:Orunia Kategoria:Orunia Górna-Gdańsk Południe Kategoria:Ujeścisko-Łostowice Kategoria:Obszary chronione w Gdańsku Potoku Oruńskiego Kategoria:Użytki ekologiczne w Gdańsku