Łowca jeleni (ang. The Deer Hunter) – amerykański dramat wojenny z 1978 roku w reżyserii Michaela Cimino.

Fabuła Mike, Nick i Steven to należący do prawosławnej i zarazem rusińskiej mniejszości młodzi robotnicy mieszkający w miasteczku Clairton w zachodniej Pensylwanii i pracujący w tamtejszej hucie, którzy dostają powołanie do wojska, na wojnę w Wietnamie. Jeszcze przed wyjazdem Steven poślubia Angelę, będącą w ciąży z innym mężczyzną. Ich przyjęcie weselne, w którym bierze udział całe miasteczko, jest zarazem przyjęciem pożegnalnym. Podczas wesela Nick oświadcza się swojej dziewczynie, Lindzie, i oświadczyny zostają przyjęte, planują też od razu ślub po powrocie Nicka z Wietnamu. Po zabawie na przyjęciu grupa przyjaciół, wśród których są też Stan, John i Axel, wybiera się na polowanie w pobliskie góry. Michael jest zapalonym myśliwym i przed wyjazdem do Wietnamu pragnie, jak co roku w sezonie myśliwskim, ustrzelić pierwszym strzałem dorodnego jelenia.

Przyjaciele trafiają w końcu do Wietnamu, gdzie prowadzą działania przeciwko oddziałom Vietcongu w dżungli. Wskutek niespodziewanego kontrataku nieprzyjaciela pewnego dnia wszyscy trzej dostają się do niewoli i trafiają do prowizorycznego więzienia nad brzegiem rzeki, w którym strażnicy znęcają się nad jeńcami, m.in. zmuszają ich do gry w rosyjską ruletkę.

Dzięki podstępowi Mike, Nick i Steven uciekają. Amerykański śmigłowiec patrolujący teren odnajduje niebawem uciekinierów. Tylko Nick dostaje się na pokład unoszącej się nad wodą maszyny, Mike i Steven wpadają z powrotem do rzeki. W wyniku uderzenia o podwodne skały Steven ma połamane obie nogi. Dwójka przyjaciół pozostaje zdana sama na siebie. Mike bierze rannego Stevena na plecy i niesie go kilka kilometrów, gdzie natyka się na kolumnę wojsk południowowietnamskich, eskortującą cywilnych uciekinierów. Dla Mike’a nie ma miejsca w samochodzie, więc jest on zmuszony pozostawić Stevena w rękach Wietnamczyków, którzy na masce jeepa zabierają go do szpitala polowego.

Tymczasem Nick trafia do szpitala w Sajgonie. Przeżyty szok spowodował u niego częściową utratę pamięci. Po wyjściu ze szpitala trafia przez przypadek do lokalu, gdzie gra się w rosyjską ruletkę, i bierze udział w grze.

Mike wraca do domu. Wcześniej z Wietnamu wrócił też Steven, któremu amputowano obie nogi. Obaj nie mogą przystosować się do normalnego życia, choć każdy z nich z innego powodu. Mike wiąże się z Lindą, którą od dawna potajemnie kocha. Ta do jego powrotu czekała na Nicka, którego kocha, ale już od jakiegoś czasu wie, że według armii Nick samowolnie opuścił jednostkę. I kiedy Mike wraca sam, Linda traci resztki nadziei na powrót ukochanego. Mike okazuje jej i współczucie, i względy. Linda, bojąc się samotności, chętnie przystaje na związek ze starym przyjacielem. Żadnych wieści o Nicku nie mają też pozostali przyjaciele. Mike przypadkowo trafia na ślad Nicka – kiedy odwiedza w szpitalu dla weteranów Stevena, który przebywa tam od dłuższego czasu, Steven pokazuje mu sporą kwotę pieniędzy, które przychodzą do niego regularnie od dawna z niewiadomego mu źródła w Sajgonie. Mike domyśla się, od kogo pochodzą pieniądze, i postanawia wrócić do Wietnamu, aby odnaleźć Nicka i przywieźć go do domu.

W Sajgonie, gdzie trwa chaos z powodu dobiegającej końca ewakuacji wojsk amerykańskich, z którymi próbują się zabrać tysiące wietnamskich uciekinierów, Mike wyrusza do lokalu, w którym kiedyś natknął się na Nicka. Mike odnajduje Nicka w innym lokalu, gdzie Nick jest już uznanym graczem w rosyjską ruletkę. Niestety, Nick zdaje się nie pamiętać Mike’a. Mike postanawia sam stanąć do gry przeciwko Nickowi. Mike i Nick strzelają każdy sam do siebie, po jednym razie, bez śmiertelnego strzału, po czym Mike jeszcze raz próbuje przekonać przyjaciela do powrotu, ale bezskutecznie. Kolejny strzał Nicka okazuje się nieszczęśliwy – Nick umiera na rękach Mike’a.

Film kończy się sceną pogrzebu Nicka w rodzinnym Clairton i stypą z udziałem grupki jego starych przyjaciół.

Obsada

Produkcja Zdjęcia kręcono w Stanach Zjednoczonych i Tajlandii w następujących lokacjach: Ohio (Cleveland, Steubenville, Mingo Junction, Struthers); Pensylwania (Pittsburgh, Clairton, McKeesport); Waszyngton (scena polowania w okolicach Mount Baker w Górach Kaskadowych); Wirginia Zachodnia (Weirton, Follansbee); Bangkok (jako filmowy Sajgon); rzeka Kwai w prowincji Kanchanaburi (scena rosyjskiej ruletki).

Reakcja krajów komunistycznych Film pokazano poza konkursem na 29. MFF w Berlinie w 1979 (do zjednoczenia Niemiec odbywał się on w Berlinie Zachodnim). Podczas festiwalu delegacja ZSRR zażądała wycofania filmu jako „obrażającego Wietnam” (poza negatywnym ukazaniem północnowietnamskich wojsk, chodziło także o fakt, że głównymi bohaterami byli amerykańscy Rusini, a film ukazywał m.in. scenę prawosławnego ślubu). W związku z odmowną decyzją organizatorów, delegacja sowiecka opuściła salę w trakcie prezentacji i wycofała się z festiwalu, a w ślad za nią wycofały się – wraz z filmami – wszystkie kraje komunistyczne, w tym m.in. Węgry, które prezentowały tam w konkursie głównym film Gospodarz stadniny Andrása Kovácsa, oceniany jako jeden z najpoważniejszych pretendentów do nagród. W Polsce, film był objęty cenzurą, aż do upadku komunizmu. Oficjalnie film wydało przedsiębiorstwo NVC w 1992 roku na kasetach VHS.

Casting Meryl Streep, która była mało znaną aktorką, zagrała w Łowcy jeleni dzięki swojemu ówczesnemu partnerowi życiowemu, którym był John Cazale. Był on już wtedy ciężko chory na nowotwór płuc, więc producenci obsadzili Streep w filmie, aby mogła towarzyszyć partnerowi w ostatnich chwilach życia. Cazale zmarł podczas kręcenia filmu.

Zobacz też Lista stu najlepszych amerykańskich filmów według AFI Cavatina – muzyczny temat przewodni filmu, melodia wykonywana na gitarze klasycznej autorstwa Stanleya Myersa

Przypisy

Linki zewnętrzne plakat

Kategoria:Amerykańskie dramaty wojenne Kategoria:Amerykańskie filmy z 1978 roku Kategoria:Filmy kręcone w Bangkoku Kategoria:Filmy kręcone w Cleveland Kategoria:Filmy kręcone w Pittsburghu Kategoria:Filmy kręcone w stanie Waszyngton Kategoria:Filmy kręcone w Wirginii Zachodniej Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem dla najlepszego filmu Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem za najlepszy dźwięk Kategoria:Filmy o wojnie w Wietnamie Kategoria:Filmy w National Film Registry Kategoria:Filmy w reżyserii Michaela Cimino Kategoria:Filmy wytwórni Universal Pictures Kategoria:Filmy, których akcja toczy się w Ho Chi Minh Kategoria:Filmy, których akcja toczy się w Pensylwanii Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem dla najlepszego aktora drugoplanowego Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem za najlepszą reżyserię Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem za najlepszy montaż