thumb|Reprezentant Chińskiego Tajpej Chang Ming-huang podczas konkursu pchnięcia kulą rozegranego w ramach XII Halowych Mistrzostw Świata w Lekkoatletyce w Walencji (2008) Pchnięcie kulą (lub rzut kulą) – konkurencja lekkoatletyczna, polegająca na wypchnięciu kuli jednorącz z koła o średnicy 2,135 m. Kobiety pchają kulą o masie 4 kg (juniorki młodsze 3 kg), mężczyźni – 7,26 kg, młodzicy 5 kg, juniorzy młodsi (16–17 lat) – 5 kg, juniorzy starsi (18–19 lat) – 6 kg. Kula przed wypchnięciem musi mieć kontakt z szyją zawodnika. Po wykonaniu pchnięcia zawodnik musi opuścić koło jego tylną częścią, w przeciwnym wypadku pchnięcie nie zostanie uznane. Ponadto kula musi paść w obszar wycinka koła o kącie 34,92 stopni.
Stosowane są dwie podstawowe techniki pchnięcia kulą: z doskoku – zawodnik ustawia się tyłem do kierunku pchnięcia i wykonuje „doślizg” do progu, skręt biodra i wypchnięcie kuli, obrotowa – zawodnik wykonuje obrót (podobny do tego w rzucie dyskiem) zakończony wypchnięciem kuli.
Odległość mierzy się wzdłuż linii przechodzącej przez środek koła i ślad kuli, od wewnętrznej krawędzi progu do najbliższej krawędzi śladu.
Pchnięcie kulą jest w programie olimpijskim od pierwszych nowożytnych igrzysk olimpijskich w 1896.
thumb|270px|Ralph Rose wykonujący pchnięcie kulą, rok 1908 __TOC__
Rekordziści mężczyźni wynik zawodnik państwo data miejsce Rekord świata 23,56 m Ryan Crouser 27 maja 2023 Los Angeles Rekord Europy 23,06 m Ulf Timmermann 22 maja 1988 Chania Rekord Polski 22,32 m Michał Haratyk 28 lipca 2019 Warszawa 2 sierpnia 2019 Cetniewo
kobiety wynik zawodniczka państwo data miejsce Rekord świata 22,63 m Natalja Lisowska 7 czerwca 1987 Moskwa Rekord Europy 22,63 m Natalja Lisowska 7 czerwca 1987 Moskwa Rekord Polski 19,58 m Ludwika Chewińska 26 czerwca 1976 Bydgoszcz
Najlepsi zawodnicy wszech czasów mężczyźni Poniższa tabela przedstawia listę 10 najlepszych kulomiotów w historii tej konkurencji (stan na 5 września 2026).
lp. wynik zawodnik państwo data miejsce 1. 23,56 m Ryan Crouser 27 maja 2023 Los Angeles 2. 23,23 m Joe Kovacs 7 września 2022 Zurych 3. 23,12 m Randy Barnes 20 maja 1990 Westwood 4. 23,08 m Rajindra Campbell 5 września 2026 Bruksela 5. 23,06 m Ulf Timmermann 22 maja 1988 Chania 6. 22,98 m Leonardo Fabbri 14 września 2024 Bruksela 7. 22,91 m Alessandro Andrei 12 sierpnia 1987 Viareggio 8. 22,90 m Tomas Walsh 5 października 2019 Doha 9. 22,86 m Brian Oldfield 10 maja 1975 El Paso 10. 22,75 m Werner Günthör 23 sierpnia 1988 Berno zobacz więcej na stronach World Athletics
kobiety Poniższa tabela przedstawia listę 10 najlepszych kulomiotek w historii tej konkurencji (stan na 10 sierpnia 2021).
lp. wynik zawodniczka państwo data miejsce 1. 22,63 m Natalja Lisowska 7 czerwca 1987 Moskwa 2. 22,45 m Ilona Slupianek 11 maja 1980 Poczdam 3. 22,32 m Helena Fibingerová 20 sierpnia 1977 Nitra 4. 22,19 m Claudia Losch 23 sierpnia 1987 Hainfeld 5. 21,89 m Iwanka Christowa 4 lipca 1976 Belmeken 6. 21,86 m Marianne Adam 23 czerwca 1979 Lipsk 7. 21,76 m Li Meisu 23 kwietnia 1988 Shijiazhuang 8. 21,73 m Natalja Achrimienko 21 maja 1988 Leselidze 9. 21,69 m Wita Pawłysz 20 sierpnia 1998 Budapeszt 10. 21,66 m Sui Xinmei 9 czerwca 1990 Pekin zobacz więcej na stronach World Athletics
Rekordziści w hali mężczyźni wynik zawodnik państwo data miejsce Rekord świata 22,82 m Ryan Crouser 24 stycznia 2021 Fayetteville Rekord Europy 22,55 m Ulf Timmermann 11 lutego 1989 Senftenberg Rekord Polski 22,00 m Konrad Bukowiecki 15 lutego 2018 Toruń
kobiety wynik zawodniczka państwo data miejsce Rekord świata 22,50 m Helena Fibingerová 19 lutego 1977 Jablonec nad Nysą Rekord Europy 22,50 m Helena Fibingerová 19 lutego 1977 Jablonec nad Nysą Rekord Polski 19,26 m Krystyna Zabawska 21 lutego 1999 Spała
Najlepsi zawodnicy wszech czasów w hali mężczyźni Poniższa tabela przedstawia listę 10 najlepszych kulomiotów w hali w historii tej konkurencji (stan na dzień 1 marca 2024 roku).
wynik zawodnik państwo data miejsce 1. 22,82 m Ryan Crouser 24 stycznia 2021 Fayetteville 2. 22,66 m Randy Barnes 20 stycznia 1989 Los Angeles 3. 22,55 m Ulf Timmermann 11 lutego 1989 Senftenberg 4. 22,53 m Darlan Romani 19 marca 2022 Belgrad 5. 22,40 m Adam Nelson 15 lutego 2008 Fayetteville 6. 22,37 m Leonardo Fabbri 11 lutego 2024 Liévin 7. 22,31 m Tomas Walsh 3 marca 201819 marca 2022 BirminghamBelgrad 8. 22,26 m Werner Günthör 8 lutego 1987 Magglingen 9. 22,23 m Ryan Whiting 23 lutego 2014 Albuquerque 10. 22,18 m Christian Cantwell 22 lutego 2008 Warrensburg zobacz więcej na stronach World Athletics
kobiety Poniższa tabela przedstawia listę 10 najlepszych kulomiotek w hali w historii tej konkurencji (stan na 10 sierpnia 2021).
wynik zawodniczka państwo data miejsce 1. 22,50 m Helena Fibingerová 19 lutego 1977 Jablonec nad Nysą 2. 22,14 m Natalja Lisowska 7 lutego 1987 Penza 3. 21,60 m Walentyna Fedjuszyna 28 grudnia 1991 Symferopol 4. 21,59 m Ilona Slupianek 24 stycznia 1979 Berlin 5. 21,46 m Claudia Losch 4 lutego 1986 Zweibrücken 6. 21,26 m Ines Müller 24 lutego 1985 Berlin Natalja Achrimienko 24 stycznia 1987 Leningrad 8. 21,23 m Margitta Pufe 26 lutego 1978 Senftenberg 9. 21,15 m Irina Korżanienko 18 lutego 1999 Moskwa 10. 21,10 m Sui Xinmei 3 marca 1990 Pekin zobacz więcej na stronach World Athletics
Chronologia rekordu świata w pchnięciu kulą Mężczyźni Wynik Zawodnik Reprezentacja Data Miejsce 15,54 m Ralph Rose San Francisco 15,79 m Emil Hirschfeld Breslau 15,87 m John Kuck Amsterdam 16,04 m Emil Hirschfeld Bochum 16,04 m František Douda Brno 16,05 m Zygmunt Heljasz Poznań 16,16 m Leo Sexton Freeport 16,20 m František Douda Praga 16,48 m John Lyman Palo Alto 16,80 m Jack Torrance Des Moines 16,89 m Jack Torrance Milwaukee 17,40 m Jack Torrance Oslo 17,68 m Charlie Fonville Lawrence 17,79 m Jim Fuchs Oslo 17,82 m Jim Fuchs Los Angeles 17,90 m Jim Fuchs Visby 17,95 m Jim Fuchs Eskilstuna 18,00 m Parry O’Brien Fresno 18,04 m Parry O’Brien Compton 18,42 m Parry O’Brien Los Angeles 18,43 m Parry O’Brien Los Angeles 18,54 m Parry O’Brien Los Angeles 18,62 m Parry O’Brien Salt Lake City 18,69 m Parry O’Brien Los Angeles19,06 mParry O’Brien Eugene19,25 mParry O’Brien Los Angeles19,25 mDallas Long Santa Barbara19,30 mParry O’Brien Albuquerque19,38 mDallas Long Los Angeles19,45 mBill Nieder Palo Alto19,67 mDallas Long Los Angeles19,99 mBill Nieder Austin20,06 mBill Nieder Walnut20,08 mDallas Long Los Angeles20,10 mDallas Long Los Angeles20,20 mDallas Long Los Angeles20,68 mDallas Long Los Angeles21,52 mRandy Matson College Station21,78 mRandy Matson College Station21,82 mAl Feuerbach San Jose21,85 mTerry Albritton Honolulu22,00 mAleksandr Barysznikow Colombes22,15 mUdo Beyer Göteborg22,22 mUdo Beyer Los Angeles22,62 mUlf Timmermann Berlin22,64 mUdo Beyer Berlin22,72 mAlessandro Andrei Viareggio22,84 mAlessandro Andrei Viareggio22,91 mAlessandro Andrei Viareggio23,06 mUlf Timmermann Chania23,12 mRandy Barnes Westwood23,37 mRyan Crouser Eugene23,56 mRyan Crouser Los Angeles
Kobiety Wynik Zawodniczka Reprezentacja Data Miejsce 10,15 m Violette Gouraud-Morris Paryż 10,84 m Ruth Lange Praga 11,32 m Ruth Lange Breslau 11,52 m Ruth Lange Berlin 11,96 m Grete Heublein Berlin 12,85 m Grete Heublein Frankfurt nad Menem 12,88 m Grete Heublein Paryż 13,70 m Grete Heublein Bielefeld 14,38 m Gisela Mauermayer Warszawa 14,59 m Tatjana Siewriukowa Moskwa 14,86 m Kławdija Toczonowa Tbilisi 15,02 m Anna Andriejewa Ploești 15,28 m Galina Zybina Helsinki 15,37 m Galina Zybina Frunze 15,42 m Galina Zybina Frunze 16,20 m Galina Zybina Malmö 16,28 m Galina Zybina Kijów 16,29 m Galina Zybina Leningrad 16,67 m Galina Zybina Tbilisi 16,76 m Galina Zybina Taszkent 17,25 m Tamara Press Nalczyk 17,42 m Tamara Press Moskwa 17,78 m Tamara Press Moskwa 18,55 m Tamara Press Lipsk18,55 mTamara Press Belgrad18,59 mTamara Press Kassel18,67 mNadieżda Cziżowa Soczi18,87 mMargitta Gummel Frankfurt nad Odrą19,07 mMargitta Gummel Meksyk19,61 mMargitta Gummel Meksyk19,72 mNadieżda Cziżowa Moskwa20,09 mNadieżda Cziżowa Chorzów20,10 mMargitta Gummel Berlin20,10 mNadieżda Cziżowa Ateny20,43 mNadieżda Cziżowa Ateny20,43 mNadieżda Cziżowa Moskwa20,63 mNadieżda Cziżowa Soczi21,03 mNadieżda Cziżowa Monachium21,20 mNadieżda Cziżowa Lwów21,45 mNadieżda Cziżowa Warna21,57 mHelena Fibingerová Gottwaldov21,60 mMarianne Adam Berlin21,67 mMarianne Adam Karl-Marx-Stadt21,87 mIwanka Christowa Bełmeken21,89 mIwanka Christowa Bełmeken21,99 mHelena Fibingerová Opawa22,32 mHelena Fibingerová Nitra22,36 mIlona Slupianek Celje22,45 mIlona Slupianek Poczdam22,53 mNatalja Lisowska Soczi22,60 mNatalja Lisowska Moskwa22,63 mNatalja Lisowska Moskwa
Polscy kulomioci
mężczyźni Józef Baran-Bilewski Zygmunt Heljasz – rekordzista świata: 16,05 m w 1932, Mieczysław Łomowski Tadeusz Krzyżanowski Józef Auksztulewicz Alfred Sosgórnik Eugeniusz Kwiatkowski Władysław Komar – mistrz olimpijski z Monachium (1972), Edmund Antczak Mieczysław Bręczewski Mieczysław Kropelnicki Janusz Gassowski Edward Sarul – mistrz świata z Helsinek (1983), Helmut Krieger Eugeniusz Bałło Piotr Perżyło Leszek Śliwa Tomasz Majewski – dwukrotny mistrz olimpijski z Pekinu (2008) oraz Londynu (2012), Jakub Giża Krzysztof Krzywosz Mateusz Mikos Krzysztof Brzozowski Jakub Szyszkowski Konrad Bukowiecki Michał Haratyk – aktualny rekordzista Polski (22,32 m) Szymon Mazur Leszek Gajdziński
kobiety Halina Konopacka Sonia Lewin Genowefa Cejzik Wanda Jasieńska Wanda Flakowicz Magdalena Breguła Ludwika Chewińska Beata Habrzyk Małgorzata Wolska Krystyna Zabawska Katarzyna Żakowicz Magdalena Sobieszek
Polscy medaliści wielkich imprez złote medale Władysław Komar – Igrzyska Olimpijskie, Monachium 1972 Edward Sarul – Mistrzostwa Świata, Helsinki 1983 Michał Hodun – Mistrzostwa Europy Juniorów, Grosseto 2001 Krystyna Zabawska – Igrzyska Frankofońskie, Ottawa 2001 Jakub Giża – Gimnazjada, Caen 2002 Tomasz Majewski – Uniwersjada, Izmir 2005 Jakub Giża – Młodzieżowe Mistrzostwa Europy, Debreczyn 2007 Tomasz Majewski – Igrzyska Olimpijskie, Pekin 2008 Tomasz Majewski – Halowe Mistrzostwa Europy, Turyn 2009 Tomasz Majewski – Mistrzostwa Europy w Lekkoatletyce, Barcelona 2010 Tomasz Majewski – Igrzyska Olimpijskie, Londyn 2012 Konrad Bukowiecki – Olimpijski Festiwal Młodzieży Europy, Utrecht 2013 Jakub Szyszkowski – Młodzieżowe Mistrzostwa Europy, Tampere 2013 Jakub Szyszkowski – Mistrzostwa Europy Wojskowych, Warendorf 2013 Konrad Bukowiecki – Mistrzostwa Świata Juniorów, Eugene 2014 Konrad Bukowiecki – Igrzyska Olimpijskie Młodzieży, Nankin 2014 Konrad Bukowiecki – Mistrzostwa Europy Juniorów, Eskilstuna 2015 Konrad Bukowiecki – Mistrzostwa Świata Juniorów, Bydgoszcz 2016 Konrad Bukowiecki – Halowe Mistrzostwa Europy, Belgrad 2017 Konrad Bukowiecki – Młodzieżowe Mistrzostwa Europy, Bydgoszcz 2017 srebrne medale Witold Gerutto – Akademickie Mistrzostwa Świata, Monte Carlo 1939 Anna Cieślewicz – Światowe Igrzyska Studentów UIE, Praga 1947 Edmund Piątkowski – Światowe Igrzyska Studentów UIE, Helsinki 1962 Jarosław Grabowski – Europejskie Igrzyska Juniorów, Warszawa 1964 Władysław Komar – Europejskie Igrzyska Halowe, Madryt 1968 Władysław Komar – Halowe Mistrzostwa Europy, Grenoble 1972 Ludwika Chewińska – Halowe Mistrzostwa Europy, Rotterdam 1973 Władysław Komar – Halowe Mistrzostwa Europy, Mediolan 1978 Andrzej Krawczyk – Olimpijskie Dni Młodzieży Europy, Valkenswaard 1993 Krystyna Zabawska – Halowe Mistrzostwa Świata, Maebashi 1999 Tomasz Chrzanowski – Mistrzostwa Europy Juniorów, Ryga 1999 Magdalena Sobieszek – Mistrzostwa Świata Juniorów Młodszych, Sherbrooke 2003 Jakub Giża – Mistrzostwa Świata Juniorów, Grosseto 2004 Krystyna Zabawska – Halowe Mistrzostwa Europy, Madryt 2005 Krzysztof Brzozowski – Mistrzostwa świata juniorów młodszych, Bressanone 2009 Tomasz Majewski – Mistrzostwa Świata w Lekkoatletyce, Berlin 2009 Szymon Mazur – Mistrzostwa świata juniorów młodszych, Cali 2015