Organizacja Narodów i Ludów Niereprezentowanych (, ) – organizacja międzynarodowa powstała 11 lutego 1991 w Hadze, której członkami są rdzenne społeczności, terytoria aspirujące do samodzielności, mniejszości narodowe, a także kraje de facto niepodległe, niemające jednak swego przedstawicielstwa w ciałach takich jak ONZ. Celem organizacji jest ochrona praw człowieka, prawa do zachowania własnej tożsamości narodowej i kulturalnej, a także do samostanowienia, ochrona środowiska oraz poszukiwanie pokojowych rozwiązań konfliktów na tle narodowościowym.
Organizacja liczy 39 członków. Cele reprezentowanych społeczności (w zależności od konkretnego narodu) są różne – od autonomii kulturalnej, zachowania języka, prawa do tradycyjnego sposobu życia, aż do pełnej niepodległości. Kilku dawnych członków UNPO jest obecnie państwami niepodległymi: Armenia, Estonia, Gruzja, Łotwa, Palau i Timor Wschodni.
Za rok 2008 nagrodzona została Europejską Nagrodą Obywatelską.
Członkowie UNPO (wraz z datą przystąpienia) Afryka Afrykanerzy (2008) Annobón (2024) (2013) Batwa (1993) (2017) Delta Nigru (2020) Haratyni (2011) Ijaw (2025) Kabylia (2017) Ogaden (2010) (1993) Oromowie (2004) Somaliland (2004) Togoland Zachodni (2017) (2020) Ameryka Północna Dystrykt Kolumbii (Waszyngton, D.C.) (2015)
Azja Aceh (1991, członek-założyciel) Ahwazi (Arabowie irańscy) (2003) Asyria (1991) Azerbejdżan Południowy (2007) Beludżystan (2008) Beludżystan Zachodni (2005) Gilgit-Baltistan (2008) Góry Czatgańskie (1991) Hmong (2007) Khmerowie Krom (wietnamscy) (2001) Kurdystan Irański (2007) Moluki Południowe (1991) Mongolia Południowa (2004) Nagalim (1993) Sindhudesh (2002) Tajwan (1991, członek-założyciel) Turkiestan Wschodni (1991, członek-założyciel) Tybet (1991, członek-założyciel)
Europa Bretania (2015) Katalonia (2018) Tatarzy krymscy (1991, członek-założyciel) Oceania Guam (2020) Papua Zachodnia (1991, członek-założyciel)
Członkowie zawieszeni
Abchazja (1991)
Byli członkowie Aborygeni australijscy (1991 (członek-założyciel), do 2012) Albańczycy macedońscy (1994–2008) Ambazonia (2018–2021) Arabia Południowa (2016–?) Armenia (1991, członek-założyciel, niepodległa od 1991) Basterowie (2007–?) Baszkortostan (1996–1998) Berberowie (2014–2016) Biafra (2020–?) Birma (2008–2010) Bougainville (1991–2008) (2004–2009) Buriacja (1996–2010) Chalistan (1993–?) Czeczenia (1991–2010) Czerkiesja (1994–2015) (2001–2016) Czuwaszja (1993–2008) Dakotowie (1994–2007) Estonia (1991, członek-założyciel, niepodległa od 1991) Gagauzja (1994–2007) (1991, członek-założyciel, do 2012) Gruzja (1991, członek-założyciel, do 1992, niepodległa od 1991) (1991 (członek-założyciel), do 2015) Ingria (1993–2009) Inguszetia (1994–2008) Jakucja (1993–1998) Jorubowie (2020–?) Kabinda (1997–2011) Kaja (1993–2012) Ka Lahui (Hawaje) (1993–2012) Komi (1993–2009) Kosowo (1991–2018, niepodległe od 2008) Kumycy (1997–2008) Kurdystan iracki (1991, członek-założyciel, do 2015) Latin American Indigenous Peoples (Project) Lezgini (2012–2023) Łotwa (1991, członek-założyciel, niepodległa od 1991) (2017–2023) Maohi (1994–2007) Mapucze (1993–2016) Maryjczycy (1991–2008) Masajowie (2004–2012) Monowie (1996–2012) Montagnard (2003–2016) (2010–2014) Nahua (2004–2013) Nuxalk (1998–2008) Palau (1991, członek-założyciel, do 1995, niepodległe od 1994) Rusini karpaccy (1998–2007) Sabaudia (2014–2023) Sandżak (1993–2011) Skania (1993–2011) Sulu (2015–2023) Szan (1997–2010) Tałyszowie (2014–?) Tatarstan (1991–2008) Timor Wschodni (1993–2002, niepodległy od 2002) Triest (2014–?) Tsimshian (2007–2011) Turkmeni iraccy (1991–2016) Tuwa (1996–2010) Udmurcja (1993–2013) (2013–2015) Węgrzy rumuńscy (1994–2015) Zanzibar (1991–2015)
Sekretarze Generalni (1991–1997) (1997–1998) Helen S. Corbett (1998–1999) (1999–2003) (2003–2010) (2010–2018) (2018–2023) Mercè Monje Cano (od 2023)
Zobacz też państwa nieuznawane Deklaracja praw ludów tubylczych lista terytoriów niesamodzielnych ONZ uznanie międzynarodowe Wolny Sojusz Europejski separatyzm
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona internetowa UNPO
Kategoria:Międzynarodowe organizacje pozarządowe ! Kategoria:Laureaci Europejskiej Nagrody Obywatelskiej