Królewski dom Yorków 85px 80px 89pxEdward IV Edward V Ryszard III Poprzedzeni przez Dynastię Lancasterów Zastąpieni przez Dynastię Tudorów

Yorkowie – boczna linia Plantagenetów, jej herbem była biała róża.

Dzieje rodu Założycielem tej linii był czwarty synCzwarty syn, który przeżył dzieciństwo króla Edwarda III – książę Yorku Edmund z Langley. Pretensje do tronu wniósł jako pierwszy jego wnuk Ryszard Plantagenet, 3. książę Yorku, który tytuł księcia Yorku odziedziczył po zmarłym bezpotomnie stryju Edwardzie Norwichu. Dodatkowo matką Ryszarda była Anne Mortimer, prawnuczka Lionela, księcia Clarence (drugiego synaDrugi syn, który przeżył dzieciństwo Edwarda III). W ten sposób Ryszard miał podwójne prawo do tronu Anglii.

W 1460 Ryszard i jeden z jego synów zginęli w bitwie pod Wakefield. Tytuł księcia Yorku odziedziczył jego najstarszy syn Edward, który w 1461 strącił z tronu Henryka VI Lancastera i został królem Anglii. Był królem do 1483 z krótką przerwą w latach 1470-1471, gdy do władzy powrócił obalony król. Nadal trwały jednak walki wewnątrz rodziny. Po śmierci Edwarda IV tron objął jego syn Edward V, ale został strącony z tronu przez swego stryja. Po śmierci Ryszarda III w 1485 w bitwie pod Bosworth władzę przejął spokrewniony z Lancasterami Henryk VII Tudor (bratanek Henryka VI), który ożenił się z córką Edwarda IV, Elżbietą York.

Dynastia Yorków wymarła w linii męskiej w 1499 (egzekucja Edwarda Plantageneta, hrabiego Warwick), a w linii żeńskiej w 1541 (stracenie błogosławionej Margaret Pole, siostry Edwarda). Perkin Warbeck, który był pretendentem do tronu Anglii w latach 90. XV w., twierdził, że jest ocalałym Ryszardem, synem Edwarda IV i Elźbiety Woodville. Został stracony jako zdrajca w 1499. Pretensje do tronu Anglii zgłosili również kolejno trzej siostrzeńcy Edwarda IV i Ryszarda III: John de la Pole, Edmund de la Pole i Richard de la Pole, synowie księżnej Suffolk Elizabeth. Żaden z nich nie miał legalnego potomka. Richard, znany jako Biała Róża, zginął w bitwie pod Pawią w 1525. Roszczenia siostrzeńców do tronu wspierała Małgorzata York, księżna-wdowa Burgundii.

Drzewo genealogiczne

mały|Edmund z Langley, 2. książę Yorku

Przypisy

Bibliografia