mały mały Korzak różnokształtny (Diplocarpa irregularis (Schwein.) Baral & Pärtel) – gatunek grzybów należący do rodziny płatkowcowatych (Cordieritidaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Diplocarpa, Cordieritidaceae, Helotiales, Leotiomycetidae, Leotiomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1832 r. Lewis David von Schweinitz, nadając mu nazwę Peziza irregularis. Obecną nazwę nadali mu Hans-Otto Baral i Kadri Pärtel w 2002 r. Synonimy: Cordierites irregularis (Schwein.) Sacc. 1883 Ionomidotis irregularis (Schwein.) E.J. Durand 1923 Midotis irregularis (Schwein.) Cooke ex Sacc. 1895 Peziza irregularis Schwein. 1832. Polską nazwę zarekomendowała Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów w 2021 r. dla synonimu Ionomidotis irregularis. Jest niespójna z aktualną nazwą naukową.
Morfologia Owocniki Typu apotecjum o twardej, galaretowatej konsystencji, początkowo krążkowate, wkrótce w kształcie ucha lub nieregularnie klapowane i wachlarzowate z krótkim trzonem, z którego często wyrasta pojedyncze apotecjum, ale częściej 2–5 apotecjów, maksymalnie do 10, o średnicy 15–30 mm. Górna, pokryta hymenium powierzchnia jest gładka, początkowo ciemnopurpurowo czarna, później czarniawa. Powierzchnia dolna czarniawa, pokryta ciemnooliwkowo-brązowymi chropowatościami, łatwymi do usunięcia. Miąższ o grubości do 4 mm, skórzasto galaretowaty, w stanie świeżym ciemnopurpurowo czarny, po wyschnięciu czarniawy. Zapach i smak niewyraźny. Cechy mikroskopowe Worki ośmiozarodnikowe, ok. 70 × 7 μm, wąsko maczugowate, z nieamyloidalnymi wierzchołkami. Askospory 7–9 × 2,8–3,5 μm, wąsko eliptyczne, zwykle z dwoma dużymi i kilkoma małymi gutulami. Parafizy dwóch rodzajów: nitkowate o szerokości do 3 μm, zwykle z 2-4 septami, nieco rozszerzone ku górze (do 4 μm), z wyraźnym, lancetowatym, ostrym wierzchołkiem, wąsko cylindryczne, nieregularnie zakrzywione, czasem z krótkimi rozgałęzieniami i zaokrąglonym lub płaskim wierzchołkiem. Zewnętrzna warstwa owocnika zbudowana z cienkościennych, komórek o kształcie od okrągławego do nieregularnego, o średnicy 10–25 μm, barwie brązowej do purpurowej. W świeżych owocnikach zawierają osadzony w cienkiej warstwie żelu pigment, który w 5% NH4OH ma płowobrązowy kolor. Strzępki trzonu septowane, o grubości do 6 μm, z purpurowo-brązową zawartością, osadzone w nieco żelowatej masie.
Występowanie i siedlisko Podano stanowiska Ionomidotis irregularis w Ameryce Północnej, Europie i Azji. W Polsce M.A. Chmiel w 2006 r. przytoczyła 2 stanowiska, w późniejszych latach podano kilka następnych.
Grzyb nadrzewny, saprotrof. Preferuje silnie spróchniałe pnie buka zwyczajnego Fagus sylvatica, ale w Europie Północnej, gdzie gatunek ten nie występuje, podano stanowiska korzaka różnokształtnego na spróchniałym drewnie kilku gatunków innych drzew liściastych: olsza szara (Alnus incana), brzoza (Betula sp.), grab pospolity (Carpinus betulus), wiąz górski (Ulmus glabra). Ze względu na silne preferencje do niezagospodarowanych starodrzewów, korzak różnokształtny jest gatunkiem wskaźnikowym i sztandarowym takich siedlisk w całej Europie.
Przypisy
Kategoria:Cordieritidaceae Kategoria:Mykobiota Polski