Lista władców (ajaw) Majów. mały|Majański glif ajaw, oznaczający króla (władcę państwa-miasta w okresie klasycznym), a także dzień dwudziesty rytualnego kalendarza tzolkin.|200px Na czele każdego z majańskich miast-państw stał król (ahau, według nowej ortografii majańskiej – ajaw), tytułowany również kalomte („najwyższy władca”). Królewscy wasale, noszący tytuł sajal, zarządzali mniejszymi ośrodkami. Ponieważ król pełnił również funkcje religijne, zaś jego osoba otaczana była niemal boskim kultem, niektóre zapisy tytułują go k’uhul ajaw („święty król”).
Znani władcy miast-państw w okresie klasycznym
Caracol 44x44px
Ajaw i data panowaniaZdjęcieData urodzeniaData śmierciTe’ K’ab ChaakK’inich Tz’uutz’K’ahk’ Ujol K’inich IYajaw Te’ K’inich IOd 12 kwietnia 484(9.2.9.0.16)Tutum Yohl K’inich Tz’uutz’ I(K’an I)Od 13 kwietnia 531(9.4.16.13.3)?Syn Yajaw Te’ K’inich IYajaw Te’ K’inich IIOd 18 kwietnia 553(9.5.19.1.2)?Syn Tutum Yohl K’inich Tz’uutz’ Ii Ix K’al K’inichKnot AjawOd 24 czerwca 599(9.7.5.14.17)28 listopada 575(9.7.2.0.3)Syn Yajaw Te’ K’inich IITutum Yohl K’inich Tz’uutz’ II(K’an II)6 marca 618 (9.9.4.16.2) – 21 lipca 658 (9.11.5.15.9)18 kwietnia 588(9.7.14.10.8)Syn Yajaw Te’ K’inich IIi Ix Tiwool Chan Ek’ Lem21 lipca 658(9.11.5.15.9)K’ahk’ Ujol K’inich II22 czerwca 658 (9.11.5.14.0) – 2 marca 680 (9.12.7.14.1)2 marca 680(9.12.7.14.1)Władca VIITutum Yohl K’inichK’inich Joy K’awiilOd 10 grudnia 799(9.18.9.5.9)K’inich Toob’il YopaatTum Yohl K’inich(K’an III)Władca XIII
Cobá
Ajaw i data panowaniaZdjęcieData urodzeniaData śmierciJu’npik Took’K’ahk’ ChitamUx Man? K’awiil|
|Yopaat Taj ? Nah|
|Ixik ? Yopaat|
|K’ahk’ ? Yopaat|
|Kalo’mte’ ?Władca AXaman K’awiilOd 13 marca 632(9.9.19.2.3)Władca B Od 6 kwietnia 640(9.10.7.5.9)100pxWładca C Od 27 sierpnia 682(9.12.10.5.12)Władca D Od 773(9.17.2.0.5)Władca E
Copán 40x40px
Ajaw i data panowaniaZdjęcieData urodzeniaData śmierciK’inich Yax K’uk’ Mo’Od 426100x100px?CaracolK’inich Popol Hol?Syn K’inich Yax K’uk’ Mo’Władca 3K’altuun HixWładca 5Władca 6Bahlam NehnWi’ Yohl K’inichOd 22 listopada 532(9.4.18.6.12)Władca 9Od 28 grudnia 551(9.5. 17.13.7)Moon Bahlam24 maja 553 (9.5.19.3.0) – 24 października 578 (9.7.4.17.4)?Syn Bahlam Nehn24 października 578(9.7.4.17.4)K’ahk’ Chan Yopaat17 listopada 578 (9.7.5.0.8) – 20 stycznia 628 (9.9.14.16.9)100px20 stycznia 628(9.9.14.16.9)K’ahk’ Uti’ Witz’ K’awiil5 lutego 628 (9.9.14.17.5) – 15 czerwca 695 (9.13.3.5.7)100px15 czerwca 695(9.13.3.5.7)Waxaklajuun Ub’aah K’awiil9 lipca 695 (9.13.3.6.8) – 3 maja 738 (9.15.6.14.6)100px3 maja 738(9.15.6.14.6)K’ahk’ Joplaj Chan K’awiil7 czerwca 738 (9.15.6.16.5) – 31 stycznia 749 (9.15.17.12.16)31 stycznia 749(9.15.17.12.16)K’ahk’ Yipyaj Chan K’awiilOd 14 lutego 749(9.15.17.13.10)100px?Syn K’ahk’ Joplaj Chan K’awiilYax Pasaj Chan YopaatOd 28 czerwca 763(9.16.12.5.17)Ukit Took’Od 6 lutego 822(9.19.11.14.15)
Dos Pilas 40x40px
Ajaw i data panowaniaZdjęcieData urodzeniaData śmierciB’alaj Chan K’awiil15 października 625(9.9.12.11.2)Tikal,syn K’inich Muwaan Jol IIItzamnaaj Bahlam?Syn B’alaj Chan K’awiilItzamnaaj K’awiilOd 24 marca 698 (9.13.6.2.0) – 22 października 726 (9.14.15.1.19)100px25 stycznia 673(9.12.0.10.11)Syn B’alaj Chan K’awiil22 października 726(9.14.15.1.19)Ucha’an K’in Bahlam10 stycznia 727 (9.14.15.5.15) – 28 maja 741 (9.15.9.16.11)100px28 maja 741(9.15.9.16.11)K’awiil Chan K’inichOd 23 czerwca 741(9.15.9.17.17)100x100px
Kaan 40x40px
Ajaw i data panowaniaZdjęcieData urodzeniaData śmierciYuknoom Ch’een ITuun K’ab’ HixK’ahk’ Ti’ Ch’ich’Sky Chan|
|Yax Yopaat572 – 579
|Scroll ChanOd 2 września 579(9.7.5.14.17)
|Yuknoom Ti’ Chan|
|Tajoom Uk’ab K’ahk’28 marca 622 (9.9.9.0.5) – 1 października 630 (9.9.17.11.14)
|1 października 630(9.9.17.11.14) |- |Waxaklajuun Ub’aah Kan630 – 5 marca 636(9.10.3.2.12)
|7 lipca 640(9.10.7.9.17) |- |Yuknoom Head630 – 636Yuknoom Ch’een II Wielki28 kwietnia 636(9.10.3.5.10) – 686100px11 września 600(9.8.7.2.17)686Yuknoom Yichʼaak Kʼahkʼ3 kwietnia 686 (9.12.13.17.7) – 15 grudnia 697 (9.13.5.15.0)100px6 października 649(9.10.16.16.19)15 grudnia 697(9.13.5.15.0)Yuknoom Tookʼ KʼawiilOd 3 kwietnia 698(9.13.6.2.9)100pxWamaw K’awiil
Naranjo 57x57px
Ajaw i data panowaniaThe PARI Journal, Volume VII, No.4, Spring 2007. mesoweb.com.ZdjęcieData urodzeniaData śmierciTzik’in BahlamNaatz Chan AhkNieznany władcaK’inich Tajal ChaakAj Numsaaj Chan K’inichSimon Martin, Ancient Maya Politics: A Political Anthropology of the Classic Period 150–900 CE, Cambridge University Press, New York, 2020, s. 245.Od 5 maja 546(9.5.12.0.4)?Syn Pik Chan Ahkuli Ix Stone-in-Hand SkyK’uxajK’ahk’ Xiiw Chan ChaakWak Chanil AjawOd 27 sierpnia 682(9.12.10.5.12)100px?Córka B’alaj Chan K’awiil z Dos Pilasi Ix Bulu10 lub 11 lutego 741(9.15.9.11.5/6)K’ahk’ Tiliw Chan ChaakOd 28 maja 693(9.13.1.3.19)3 stycznia 688(9.12.15.13.7)Syn K’ahk’ U ? Chan Chaaki Wak Chanil AjawYax Mayuy Chan ChaakK’ahk’ Yipiiy Chan ChaakOd 15 sierpnia 746(9.15.15.3.16)K’ahk’ Ukalaw Chan ChaakOd 8 listopada 755(9.16.4.10.18)100px?Syn K’ahk’ Tiliw Chan Chaaki Ix Unen BahlamBat'' K’awiil | |?Syn K’ahk’ Ukalaw Chan Chaak
|Itzamnaaj K’awiilOd 4 lutego 784(9.17.13.4.3) |100px |13 marca 771(9.17.0.2.12)Syn K’ahk’ Ukalaw Chan Chaaki Ix Shell Star''Waxaklajuun Ub’aah K’awiilOd 24 czerwca 814(9.19.4.1.1)
Palenque 40x40px
Ajaw i data panowaniaZdjęcieData urodzeniaData śmierciK’uk’ Bahlam IOd 10 marca 431(8.19.15.3.4)30 marca 397(8.18.0.13.6)CasperOd 9 sierpnia 435(8.19.19.11.17)8 sierpnia 422(8.19.6.8.8)B’utz Aj Sak ChiikOd 28 lipca 487(9.2.12.6.18)14 listopada 459(9.1.4.5.0)Ahkal Mo’ Nahb I3 czerwca 501 (9.3.6.7.17) – 29 listopada 524 (9.4.10.4.17)5 lipca 465(9.1.10.0.0)29 listopada 524(9.4.10.4.17)K’an Joy Chitam I6 lutego 529 (9.4.14.10.4) – 6 lutego 565 (9.6.11.0.16)3 maja 490(9.2.15.3.8)6 lutego 565(9.6.11.0.16)Ahkal Mo’ Nahb II2 maja 565 ( 9.6.11.5.1) – 21 lipca 570 (9.6.16.10.7)3 września 523(9.4.9.0.4)21 lipca 570(9.6.16.10.7)Kan Bahlam I6 kwietnia 572 (9.6.18.5.12) – 1 lutego 583 (9.7.9.5.5)18 września 524(9.4.10.1.5)1 lutego 583(9.7.9.5.5)Yohl Ik’nal23 grudnia 583 (9.7.10.3.8) – 4 listopada 604 (9.8.11.6.12)4 listopada 604(9.8.11.6.12)Ajen Yohl Mat1 stycznia 605 (9.8.11.9.10) – 8 sierpnia 612 (9.8.19.4.6)8 sierpnia 612(9.8.19.4.6)Muwaan MatOd 19 października 612(9.8.19.7.18)K’inich Janaab’ Pakal I Wielki26 lipca 615 (9.9.2.4.8) – 28 sierpnia 683 (9.12.11.5.18)100px23 marca 603(9.8.9.13.0)Syn K’an Mo’ Hixi Ix Sak K’uk28 sierpnia 683(9.12.11.5.18)K'inich Kan Bahlam II7 stycznia 684 (9.12.11.12.10) – 16 lutego 702 (9.13.10.1.5)100px20 maja 635(9.10.2.6.6)Syn K’inich Janaab’ Pakali Ix Tz’akbu Ajaw16 lutego 702(9.13.10.1.5)K’inich K’an Joy Chitam IIOd 30 maja 702(9.13.10.6.8)100px2 listopada 644(9.10.11.17.0)Syn K’inich Janaab’ Pakali Ix Tz’akbu AjawK’inich Ahkal Mo’ Nahb IIIOd 30 grudnia 721(9.14.10.4.2)100px13 września 678(9.12.6.5.8)Syn Tiwol Chan Mati Ix KinuwK’inich Janaab Pakal II100pxK’inich Kan Bahlam IIIK’inich K’uk’ Bahlam IIOd 4 marca 764(9.16.13.0.7)?Syn K’inich Ahkal Mo’ Nahb IIIi Ix Men NikJanaab Pakal IIIOd 13 listopada 799(9.18.9.4.4)
Piedras Negras 40x40px
Ajaw i data panowaniaZdjęcieData urodzeniaData śmierciWładca AWładca BTurtle ToothWładca CK’inich Yo’nal Ahk I14 listopada 603 (9.8.10.6.16) – 3 lutego 639 (9.10.6.2.1)100px3 lutego 639(9.10.6.2.1)Władca 212 kwietnia 639 (9.10.6.5.9) – 15 listopada 686 (9.12.14.10.13)100px22 maja 626(9.9.13.4.1)Syn K’inich Yo’nal Ahk Ii Ix Bird Headdress 15 listopada 686(9.12.14.10.13)K’inich Yo’nal Ahk II2 stycznia 687 (9.12.14.13.1) – 729100px29 grudnia 664(9.11.12.7.2)Syn Władcy 2i Ix White Bird 729Władca 49 listopada 729 (9.14.18.3.13) – 26 listopada 757 (9.16.6.11.17)100px18 listopada 701(9.13.9.14.15)26 listopadaa 757(9.16.6.11.17)Yo’nal Ahk IIIOd 10 marca 758(9.16.6.17.1)100pxHa’ K’in XookOd 14 lutego 767(9.16.16.0.4)100pxWładca 7Od 31 maja 781(9.17.10.9.4)100px7 kwietnia 750(9.15.18.16.7)
Quiriguá 40x40px
Ajaw i data panowaniaZdjęcieData urodzeniaData śmierciTok CasperOd 8 września 426(8.19.10.11.0)Tutuum Yohl K'inich100pxWładca 3K’awiil YopaatOd 18 kwietnia 553(9.5.19.1.2)K’ahk’ Tiliw Chan Yopaat29 grudnia 724 (9.14.13.4.17) – 27 lipca 785 (9.17.14.13.2)100px27 lipca 785(9.17.14.13.2)Sky XulOd 11 października 785(9.17.14.16.18)100pxJade Sky100px
Tikál 40x40px
Ajaw i data panowaniaZdjęcieData urodzeniaData śmierciYax Ehb XookFoliated Bahlam|
|Animal HeaddressSihyaj Chan K’awiil I?Syn Animal Headdressi Ix SkullUnen BahlamK’inich Muwaan JolChak Tok Ich’aak IDo 15 stycznia 378(8.17.1.4.12)?Syn K’inich Muwaan Joli Ix Bahlam Way15 stycznia 378(8.17.1.4.12)Yax Nuun Ayiin IOd 12 września 379(8.17.2.16.17)100px?Syn Sihyaj Chan K’awiil II26 listopada 411 (8.18.15.11.0) – 3 lutego 456 (9.1.0.8.0)100px?Syn Yax Nuun Ayiin Ii Lady K’inich3 lutego 456(9.1.0.8.0)K’an ChitamOd 22 sierpnia 458(9.1.2.17.17)100px?Syn Sihyaj Chan K’awiil IIi Ix AhiinChak Tok Ich’aak IIDo 24 lipca 508(9.3.13.12.5)?Syn K’an Chitami Ix Tzutz Nik24 lipca 508(9.3.13.12.5)Pani z TikalOd 19 kwietnia 511(9.3.16.8.4)1 września 504(9.3.9.13.3)Kaloomte Bahlam100pxBird ClawWak Chan K’awiil?Syn Chak Tok Ich’aak IIi Ix HandAnimal Skull?Syn Fire Crossi Ix Hand SkyWładca 23Władca 24Nuun Ujol ChaakJasaw Chan Kʼawiil IOd 3 maja 682(9.12.9.17.16)100px?Syn Nuun Ujol Chaaki Ix Jaguar SeatYikʼin Chan KʼawiilOd 8 grudnia 734(9.15.3.6.8)100px?Syn Jasaw Chan Kʼawiil Ii Ix Lachan Unen Mo’Władca 28?Syn Yikʼin Chan Kʼawiil Yax Nuun Ayiin IIOd 25 grudnia 768(9.16.17.16.4)100px?Syn Yikʼin Chan KʼawiilNuun Ujol K’inichDark SunJewel K'awiilJasaw Chan Kʼawiil II100px
Toniná 40x40px
Ajaw i data panowaniaZdjęcieData urodzeniaData śmierciWładca 1Chak Bolon ChaakK’inich MuhkK’inich Sanaw Bahlam Yaxuun Tihl100pxK’inich Bahlam ChapaatOd stycznia 615(9.9.1.13.11)13 kwietnia 607(9.8.12.14.17)Władca 2Od 20 sierpnia 668(9.11.16.0.1)K’inich Baaknal ChaakOd 16 czerwca 688(9.12.16.3.12)23 grudnia 652(9.11.0.3.13)Władca 4Od 24 listopada 708(9.13.16.16.18)12 września 706(9.13.14.12.14)K’inich Ich’aak ChapaatOd 15 listopada 723(9.14.12.2.7)11 stycznia 709(9.13.17.1.6)K’inich Tuun ChapaatWładca 7Władca 86 lipca 756(9.16.5.4.9)Uh ChapaatWładca 10
Yaxchilán 40x40px
Ajaw i data panowaniaZdjęcieData urodzeniaData śmierciYopaat Bahlam IItzamnaaj Bahlam IYaxuun Bahlam IYax Deer-Antler SkullWładca 5K’inich Tatbu Skull IMoon SkullYaxuun Bahlam IIKnot-eye Bahlam I| |?Syn Yaxuun Bahlam II
|K’inich Tatbu Skull IIOd 11 lutego 526(9.4.11.8.16)?Syn Yaxuun Bahlam IIi Ix ChuwenKnot-eye Bahlam II|
|Itzamnaaj Bahlam II|
|K’inich Tatbu Skull IIIYaxuun Bahlam IIIOd 15 września 629(9.9.16.10.13)100px?Syn K’inich Tatbu Skull IIIItzamnaaj Bahlam III20 października 681 (9.12.9.8.1) - 15 czerwca 742 (9.15.10.17.14)100px?Syn Yaxuun Bahlam IIIi Ix Pakal15 czerwca 742(9.15.10.17.14)Yopaat Bahlam IIYaxuun Bahlam IVOd 29 kwietnia 752(9.16.1.0.0)100px23 sierpnia 709(9.13.17.12.10)Syn Itzamnaaj Bahlam IIIi Ix Uh ChanItzamnaaj Bahlam IV?Syn Yaxuun Bahlam IVi Ix Chak JoloomK’inich Tatbu Skull IV?Syn Itzamnaaj Bahlam IVi Ix Ch’ab Ajaw
Uwagi
Przypisy
Bibliografia