Matthias Beule (ur. 26 września 1877 w Grevenbrück, zm. 24 sierpnia 1921 w Kluczborku) – niemiecki rzeźbiarz.
Życie Lata szkoły Matthias Beule wcześnie wykazał się talentem do edukacji i projektowania. Po odbyciu w 1895 r. praktyki kamieniarskiej w Lippstadt, przez kilka lat pracował jako czeladnik w pracowni kolońskiego rzeźbiarza. W tym czasie monumentalny gotycki styl katedry w Kolonii musiał wywrzeć na nim głębokie wrażenie i ukształtować jego późniejszą twórczość. Ze względu na swój talent na przełomie wieków został przyjęty przez Akademię Sztuk Pięknych w Düsseldorfie, gdzie ukończył studia z wyróżnieniem.
Wczesne lata zawodowe w Olpe i Düsseldorfie Beule następnie pracował jako niezależny rzeźbiarz i specjalizował się w sztuce kościelnej. Pracował w Rheinbach i od 1898 do 1907 w pracowni rzeźbiarskiej Petera Winkelnkempera w Erkelenz. W 1907 ożenił się w Erkelenz z Marią Kathariną MarxFriedel Krings: Das neugotische Bildhauerzentrum Erkelenz. w: Heimatkalender des Kreises Erkelenz 1985, S. 79–92..
Od 1907 zamieszkał w Olpe. W odbudowanym po pożarze kościele św. Marcina w Olpe jako swoje pierwsze duże dzieło stworzył grupę ukrzyżowania z Madonną nad głównym portalem. Uwagę zwracała również elewacja zachodnia, zaprojektowana w formach gotyckich, oraz jej rzeźby nad bocznymi wejściamiUlrike Monreal-Kaiser: Matthias Beule. Ein Künstlerleben um die Jahrhundertwende. w: Jahresheft des Heimat- und Verkehrsvereins Grevenbrück, Nr. 32 (2013), S. 23 f..
Pietà i ołtarz Hubertusa w kościele św. Serwacego w Kirchveischede, rzeźbiony ołtarz główny w kościele św. Antoniego Einsiedlera w Drolshagen oraz Pietà w miejscu kultu na cmentarzu św. Mikołaja w Grevenbrück pochodzą z „okresu Olpe”. Retabulum ołtarzowe w Iseringhausen jest barwione na wzór gotyckich rzeźbionych ołtarzy. Zadaniem kolorowych ram było nadanie dziełu sztuki, jako przedmiotowi kultu, nieziemskiego blasku. Postacie budzą żywe wrażenie wyrazistymi twarzami, takimi jakie znamy z dzieł wielkich późnogotyckich rzeźbiarzy Tilmana Riemenschneidera czy Wita StwoszaUlrike Monreal-Kaiser: Matthias Beule. Ein Künstlerleben um die Jahrhundertwende. w: Jahresheft des Heimat- und Verkehrsvereins Grevenbrück, Nr. 32 (2013), S. 25..
W 1909 Beule przeniósł się do Düsseldorfu. Stąd zaprojektował i wykonał całe zdobienie nowej kopuły kościoła parafialnego św. Błażeja w Balve. Z tego okresu pochodzi rozbudowany, trzyczęściowy portal kościoła katolickiego św. Elżbiety w Gerthe (1912/1913, neoromański), ozdobiony kamiennymi płaskorzeźbami; płaskorzeźby ukazują wpływy secesjiChristel Darmstadt (Hrsg.): Sakrale Baukunst in Bochum. Bochum 2003, ISBN 3-920612-94-9, S. 60 f.Steinfiguren und Reliefs an der Kirche St. Elisabeth Bochum-Gerthe (1913). Bebilderter Beitrag auf www.artibeau.de, abgerufen am 2. Luty 2017..
Działalność na Górnym Śląsku W 1911 Beule otrzymał zlecenie na wyposażenie neoromańskiego kościoła św. Pawła w Nowym Bytomiu. Stworzył figury św. Floriana i św. Barbary, ołtarz główny i cztery ołtarze boczne. Szczególne uznanie Beule znalazł dla postaci świętych, dla których wzorował się na ludach wiejskich lub robotniczych z Górnego Śląska. W oczekiwaniu na dalsze wielkie zamówienia na Górnym Śląsku w 1912 roku przeniósł swoją siedzibę do Bytomia. Powierzono mu wykonanie całego wnętrza neoromańskiego kościoła Matki Bożej Różańcowej w Chropaczowie. Wyposażenie stworzone przez Beule’a również nosi cechy neoromańskie, na uwagę zasługuje ołtarz główny i ołtarz chrzcielny. Ołtarz Maryi w kościele pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Zabrzu-Rokitnicy pokazuje, że Beule był również zorientowany w stylu barokowym. Inne dzieła Beule’a na Górnym Śląsku można znaleźć w kościele św. Wawrzyńca w Rudzie Śląskiej-Wirku oraz kościele parafialnym św. Jacka w Bytomiu-Rozbarku. Jednym z jego ostatnich dzieł jest pomnik w dzielnicy Godula.
Podczas I wojny światowej Beule służył jako sanitariusz. Poświęcał się szczególnie ciężko rannym i starał się uczyć ich sztuki i rzemiosła na kursach. W 1919 roku Beule zachorował na gruźlicę płuc, z której nigdy w pełni nie wyzdrowiał. Zmarł 24 sierpnia 1921 w Kluczborku.
Spuścizna Ze względu na swoją twórczość Beule cieszył się dużym uznaniem w kościołach Górnego Śląska. Rzeźbiarz Franz Schink był jego uczniem i uzupełnił wyposażenie kościoła w Zabrzu-Rokitnicy.
Twórczość Matthiasa Beule’a nieco później popadła w zapomnienie. W 2012 roku, po długich staraniach – zwłaszcza członków rodziny Beule – działalność rzeźbiarza została podsumowana w dokumentacji fotograficznej i pokazana publiczności w ramach specjalnej wystawy w Muzeum Miejskim w LennestadtJochen Kruse: Matthias Beule bleibt unvergessen. In: Westfalenpost (Lokalteil Kreis Olpe) vom 7. November 2012..
Literatura Joseph Boerger: Ważny Sauerland. W: Trutznachtigall, arkusze ojczyste dla elektoratu Kolonii Sauerland (czasopismo związku ojczystego Sauerlandów), rok 1924, s. 19–21. Hans Mieles: Matthias Beule. Rzeźbiarz w Sauerland i na Śląsku. W: „De Suerlänner”, lokalny kalendarz Kurkölnische Sauerland, rok 1968, s. 23 i nast. Ulrike Monreal-Kaiser: Matthias Beule. Życie artysty na przełomie wieków. W: Roczne wydanie lokalnego stowarzyszenia historii i turystyki Grevenbrück, nr 32 (2013), s. 21–28.
Przypisy
Kategoria:Zmarli w 1921 Kategoria:Urodzeni w 1877 Kategoria:Niemieccy rzeźbiarze Kategoria:Ludzie związani z Olpe (Nadrenia Północna-Westfalia)