Tunel w Szklarach – wąskotorowy tunel kolejowy w Szklarach, w województwie podkarpackim. Jest to jedyny czynny tunel na kolejach wąskotorowych w Polsce.

Historia thumb|left|Budowa tunelu w 1903 Tunel w Szklarach jest częścią linii wąskotorowej łączącej Przeworsk z Dynowem. Koncepcja budowy przeworskiej kolei powstała w okresie monarchii austro-węgierskiej na potrzeby obsługi cukrowni w Przeworsku. Cała linia została wybudowana w latach 1902–1904, natomiast sam tunel powstał w latach 1903–1904. Głównym projektantem tunelu był starszy inż. Maurycy Machalski, zatrudniony w Krajowym Biurze Kolejowym we Lwowie. Sam obiekt położony jest pod Szklarską Górą pomiędzy 35,324 a 35,923 kilometrem linii. Według dokumentacji projektowej jego długość wynosi 599,37 m. Rzeczywisty wymiar, jaki podają źródła, to 600 lub 602 m. Szerokość wynosi 4,3 m, wysokość 4,7 m, naziom nad tunelem dochodzi do 37 m. Obudowę tunelu wykonano z kamienia (piaskowca), a sklepienie wzmocniono blokami z prefabrykowanego betonu. W 1905 roku zamontowano drewniane bramy mające zapobiegać tworzeniu się w okresie zimowym zwisających sopli lodu, stanowiących naturalną przeszkodę. Do czasów dzisiejszych zachowały się jedynie fragmenty tej konstrukcji. Ciekawostkę obiektu stanowią wnęki (nyże) rozmieszczone po obu stronach ścian tunelu. Pełniły one podwójną funkcję: stanowiły schronienie dla pracowników oraz miejsca przeznaczone do umieszczenia materiałów wybuchowych na wypadek konieczności wysadzenia tunelu.

Atrakcja turystyczna Sam tunel stanowi atrakcję turystyczną Podkarpacia. Przyciąga nie tylko miłośników kolejki wąskotorowej, ale również fotografów próbujących utrwalić niezwykłość tego miejsca. Szczególnie ciekawe zjawisko można zaobserwować zimą, kiedy przeciekająca woda zamarza w tunelu tworząc niezwykle formy lodowych nacieków.

W 2026 tunel w Szklarach został wpisany do europejskiego programu ochrony przyrody Natura 2000 – obszar ochrony siedlisk nietoperzy (PLH180056).

Ruch pociągów W sezonie letnim przez tunel przejeżdża pociąg turystyczny PKW „Pogórzanin”.

Galeria

Uwagi

Przypisy A. Bożek, B. Pokropiński: Kolej wąskotorowa Przeworsk – Dynów. Kolpress, 2018, s. 136–139.

Ł. Bajda: Po powiecie przeworskim – Przewodnik. Wydawnictwo Edytorial, 2017, s. 168.

Szklary Kategoria:Tunele w Polsce oddane do użytku w XX wieku Kategoria:Koleje wąskotorowe w Polsce Kategoria:Szklary (powiat rzeszowski)