Christoph Gottwald (ur. 1 lipca 1636 w GdańskuPękacka-Falkowska 2018, s. 54., zm. 1 stycznia 1700 tamżePękacka-Falkowska 2018, s. 53, 63.) – gdański lekarz, przyrodnik, grawer i kolekcjoner, twórca Musaeum GottwaldianumPękacka-Falkowska 2018. – najbardziej znanej i największej kunstkamery w Gdańsku w II połowie XVII wiekuŚwiat bursztynu. Katalog wystawy stałej Muzeum Bursztynu w Wielkim Młynie w Gdańsku. Muzeum Gdańska, 2021, strona 127. ISBN 978-83-61077-91-6..
Christoph Gottwald był synem kupca Christopha oraz Susanny z domu von Bodeck. Odebrał wykształcenie domowe, w latach 1649–1650 przebywał w Toruniu celem nauki języka polskiego, później uczęszczał do gimnazjum w swoim rodzinnym mieściePękacka-Falkowska 2018, s. 54, 55., po czym zaczął uczyć się medycyny u gdańskich lekarzy, m.in. u Lorenza Eichstaedta. W 1657 r. wyjechał z Gdańska na studia medyczne na Uniwersytet StrasburskiPękacka-Falkowska 2018, s. 56, 57. , kontynuując je od 1660 na Uniwersytecie w Lejdzie, gdzie został uczniem Sylviusa i w 1662 uzyskał stopień doktoraPękacka-Falkowska 2018, s. 58–60.. W trakcie nauki Gottwald odbył szereg podróży po krajach niemieckich, a także odwiedził AnglięPękacka-Falkowska 2018, s. 56–60.. Po uzyskaniu doktoratu w drugiej połowie 1662 i w 1663 podróżował po Włoszech i FrancjiPękacka-Falkowska 2018, s. 62.. W 1664 powrócił do Gdańska, otwierając tam praktykę lekarską, którą prowadził do końca życiaPękacka-Falkowska 2018, s. 62, 63.. Jednocześnie od 1664 zaczął tworzyć Kunstkamerę, w której gromadził głównie obiekty geologiczne: minerały, skały, skamieniałości i duży zbiór bursztynów oraz wyroby z tych grup, oprócz tego w jej obrębie stworzył kolekcje zoologiczną, botaniczną, medyczną i zbiór różnych dzieł sztukiNovgorodova D.D. 2018. Musaeum Gottwaldianum i jego losy w Rosji. „Klio – Czasopismo Poświęcone Dziejom Polski i Powszechnym”. 46 (3), s. 109–137,. DOI: 10.12775/KLIO.2018.035.. Gottwald prowadził także badania zoologiczne, pisząc trzy prace: o żółwiach, bobrach i bezkręgowcach posiadających muszlę lub pancerz. Rozprawy te wydano pośmiertnie w Norymberdze, pierwszą z nich w 1781, a pozostałe w 1782Pękacka-Falkowska 2018, s. 64..
Christoph Gottwald zajmował się również miedziorytnictwem. W trakcie nauki w gimnazjum uczył się rysowania pod okiem prywatnego nauczyciela Samuela Niedenthala, a niezależnie od studiów medycznych w Gdańsku, przez krótki czas pobierał wówczas także lekcje grawerstwa. Na tej podstawie rozwijał później w Strasburgu i Lejdzie umiejętności rytownicze, ucząc się samodzielnie nie tylko rycia w miedzi, ale i rytowania w kamieniu oraz rzeźby w kości słoniowejPękacka-Falkowska 2018, s. 55–56, 58.. Umiejętności artystyczne wykorzystał w związku ze studiowaną medycyną sporządzając szereg rysunków i miedziorytów anatomicznychPękacka-Falkowska 2018, s. 73., ale wykonywał także różne dzieła sztuki, które weszły w skład kolekcji sztuki wielu niemieckich wielmożówPękacka-Falkowska 2018, s. 56, 58.. Po założeniu swojej kunstkamery stworzył liczne miedzioryty ilustrujące jego zbiory. Pośmiertnie część tych prac wydał w Gdańsku w 1714 Johann Philipp Breyne w postaci albumu miedziorytów anatomicznych oraz drugiego albumu z miedziorytami bezkręgowców posiadających muszlę lub pancerzPękacka-Falkowska 2018, s. 63, 64. .
W 1667 zawarł związek małżeński z Constantiną z domu Hecker. Był ojcem dziewięciorga dzieciPękacka-Falkowska 2018, s. 63., w tym Johanna Christopha, który również został lekarzem i kontynuował rozbudowę kunstkameryPękacka-Falkowska 2018, s. 67.. Od 1693 piastował stanowisko lekarza miejskiego. Udzielał się także politycznie i naukowo, m.in. w 1698 r. został przyjęty do towarzystwa naukowego Academia Naturae Curiosorum.
Christoph Gottwald spoczął w bazylice mariackiej.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Niemieccy botanicy Kategoria:Niemieccy lekarze Kategoria:Niemieccy rytownicy Kategoria:Polscy rytownicy Kategoria:Ludzie urodzeni w Gdańsku Kategoria:Pochowani w bazylice Mariackiej w Gdańsku Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu w Lejdzie Kategoria:Polscy kolekcjonerzy Kategoria:Niemieccy kolekcjonerzy Kategoria:Kolekcjonerzy XVII wieku Kategoria:Urodzeni w 1636 Kategoria:Zmarli w 1700