Dańdówka – dawna gmina wiejska, istniejąca przejściowo w 1915 roku na okupowanym przez Austro-Węgry Zagłębiu Dąbrowskim podczas I wojny światowej. Siedzibą władz gminy była Dańdówka (obecnie w granicach Sosnowca).

Podczas I wojny światowej gmina Zagórze, należąca od 1867 do powiatu będzińskiego pod zaborem rosyjskim, została przedzieloną granicą państw okupacyjnych. Jej wschodnia, zasadnicza część z Zagórzem znalazła się pod okupacją austriacką, gdzie weszła w skład nowo utworzonego powiatu dąbrowskiego, zachowując nazwę Zagórze. Natomiast zachodnia część gminy Zagórze znalazła się pod okupacją niemiecką, gdzie weszła w skład reformowanego powiatu będzińskiego. Dańdówka należąca do gminy Zagórze została przedzielona tą granicą:

Obszerna choć niezurbanizowana część Dańdówki na zachód od drogi Niwka–Dańdówka–ZagórzeWspółczesny ciąg ulic: Wojska Polskiego–11 Listopada–Braci Mieroszewskich, obejmująca rurkownię i cegielnię Hrabia Renard oraz fabrykę lin drucianych A. Deichsel, znalazła się W strefie niemieckiej, gdze weszła w skład nowo utworzonej niemieckiej gminy ZagórzeKreis-Blatt des Kreises Bendzin, 1915, No. 2 (str. 8). 31 lipca 1915 ta część Dańdówki została włączona do Sosnowca, co także oznaczało likwidację niemieckiej gminy ZagórzeKreis-Blatt des Kreises Bendzin, 1915, No. 24 (str. 5).

Mniejsza lecz zurbanizowana część Dańdówki na wschód od drogi Niwka–Dańdówka–Zagórze znalazała się w strefie austriackiej, gdzie początkowo pozostała w austriackiej gminie Zagórze. W marcu 1915 poinformowano, że organizacja przeciętej granicą gminy Zagórze nie została jeszcze w pełni przeprowadzonaAmtsblatt des Kreises Dombrowa, 1915, No 1, poz. 1, lecz począwszy od kwietnia 1915 w Dzienniku Urzędowym Obwodu Dąbrowskiego figuruje podział na trzy gminy wiejskie: Dańdówka, Niwka i ZagórzeAmtsblatt des Kreises Dombrowa, 1915, No 3, a od maja 1915: Dańdówka, Niwka i Klimontów (ta ostatnia w miejsce zniesionej gminy Zagórze)Amtsblatt des Kreises Dombrowa, 1915, No 5, poz. 58. 1 maja 1915 dla gmin Dąbrowa, Dańdówka, Niwka i Klimontów utworzono w Dąbrowie wspólny sąd gminny. Począwszy do czerwca 1915 na omawianym obszarze pojawiają się cztery gminy: Dańdówka, Niwka, Klimontów i Zagórze (wydzielono więc ponownie gminę Zagórze z gminy Klimontow)Amtsblatt des Kreises Dombrowa, 1915, No 8, poz. 102. W Dzienniku Urzędowym z 15 sierpnia 1915 ogłoszono, że gmina Dańdówka została zniesiona, a jej obszar (wraz z szybem "Jerzy" kopalni Niwka) włączony do gminy NiwkaDziennik Urzędowy Obwodu Dąbrowskiego, 1915, R. 1, No 12, poz. 152.

Stan ten utrzymał się po odzyskaniu przez Polskę niepodległościGłówny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej – podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933.

Przypisy

Kategoria:Dawne gminy w województwie kieleckim Kategoria:Dawne gminy w województwie katowickim