Mary Douglas (ur. 25 marca 1921 w San Remo, zm. 16 maja 2007 w Londynie) – brytyjska antropolożka, znana ze swych badań nad rolą symboli w kulturze.
Specjalizowała się w antropologii społecznej, będąc postrzegana jako kontynuatorka myśli Durkheima. Jednym z jej głównych zainteresowań badawczych były porównawcze studia nad religiami.
Życiorys Urodziła się we Włoszech w 1921 roku. Znaczną część swojej kariery akademickiej, począwszy od zdobycia pierwszych stopni naukowych, spędziła na Uniwersytecie Oxfordzkim, studiując pod kierunkiem Edwarda Evans-Pritcharda. W latach pięćdziesiątych prowadziła badania terenowe wśród Lele zamieszkujących region Kasai w belgijskim wówczas Kongu. Raport z tych badań ukazał się w 1954 roku pod tytułem Lele of Kasai, zaś wątki związane z Lele przewijały się w wielu jej późniejszych pracach.
W 1977 roku Mary Douglas przeniosła się na drugą stronę oceanu, początkowo obejmując posadę dyrektora badawczego w nowojorskiej Russell Sage Foundation, później - profesora w Avalon Foundation na wydziale nauk humanistycznych Uniwersytetu Northwestern i visiting professor na Wydziale Religioznawstwa Uniwersytetu Princeton. Po przejściu na emeryturę wróciła do Londynu, gdzie zmarła 16 maja 2007.
Od 1989 była członkiem British Academy. W 1992 odznaczona Komandorią Orderu Imperium Brytyjskiego (CBE), a od 2006 Dama Komandor tegoż orderu (DBE).
Twórczość Autorka Purity and Danger należy do najbardziej znaczących postaci współczesnej antropologii społecznej. Uczennica Evans-Pritcharda, protoplasty interpretatywizmu, w swojej twórczości szeroko wykorzystywała materiał źródłowy, zebrany przez antropologów. W jej twórczości widoczne są wpływy Durkheima, niemniej - szczególnie w pierwszym okresie twórczości - sięgała do myśli egzystencjalistów takich jak Jean-Paul Sartre czy Fryderyk Nietzsche. Równie istotna jest jej fascynacja strukturalizmem, widoczna wyraźnie w dziełach takich jak Purity and Danger czy Natural Symbols. Ta pierwsza pozycja uchodzi za najważniejszą książkę Mary Douglas, z kolei druga wprowadza teorię siatka/grupa (ang. grid/group theory), narzędzie służące do transkulturowej analizy porównawczej. Teoria ta okazała się przydatna nie tylko dla antropologów, ale także dla socjologów specjalizujących się w socjologii nauki i technologii, a nawet dla specjalistów od zarządzania. Mary Douglas wskazała ciało ludzkie jako źródło symboli i metaforę struktury społecznej. Jest prekursorką badań nad związkami pomiędzy cielesnością a wierzeniami i działaniami grup społecznych.
Ważniejsze publikacje The Lele of the Kasai (1963) Purity and Danger: An Analysis of Concepts of Pollution and Taboo (1966) Natural Symbols: Explorations in Cosmology (1970) Implicit Meanings (1975) – eseje Evans-Pritchard (1980) The World of Goods (1979) Risk and Culture (1980) (współautor Aaron Wildavsky) In the Active Voice (1982) How Institutions Think (1986) Risk and Blame: Essays in Cultural Theory (1992) Leviticus as Literature (1999)
Tłumaczenia publikacji na język polski Publikacje zwarte Czystość i zmaza, tł. Marta Bucholc, Warszawa 2007, PIW, , Seria Antropologiczna (Purity and Danger. An Analysis of Concepts of Pollution and Taboo 1966) Symbole naturalne. Rozważania o kosmologii, tł. E. Dżurak, Kraków 2004, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, seria Cultura, (Natural Symbols. Explorations in Cosmology 1970) Ukryte znaczenia. Wybrane szkice antropologiczne, Kęty 2007, Wydawnictwo Marek Derewiecki, seria Biblioteka Klasyków Antropologii, (Implicit Meanings 1975) Jak myślą instytucje?, Warszawa 2010, PWN, seria Pogranicza, (How Institutions Think 1986)
Wybrane prace w antologiach Profile kultury, [w:] Marian Kempny, Ewa Nowicka (red.) Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej, Warszawa 2003, PWN, s. 149-169.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Wywiad z Mary Douglas na YouTube
Kategoria:Brytyjscy antropolodzy Kategoria:Odznaczeni Orderem Imperium Brytyjskiego Kategoria:Urodzeni w 1921 Kategoria:Zmarli w 2007