Sestyna liryczna, także sekstyna liryczna (wł. sestina) – forma wiersza powstała w XIII wieku w Prowansji, za jej wynalazcę uchodzi trubadur Arnaut Daniel. Zbudowana z sześciu strof sześciowersowych i jednej trzywersowej, kończącej cały utwór (nazywanej envoi bądź tornada). Motywem przewodnim całej sestyny jest sześć wybranych wcześniej wyrazów, które powtarzają się w określonej kolejności na końcach wersów w każdej ze strof. Sestyny pisali m.in. Dante, Petrarka, Luís de Camões, Rudyard Kipling, Ezra Pound, W.H. Auden, Elizabeth Bishop, Joan Brossa, John Ashbery. Współcześnie w Polsce sestyna pojawia się m.in. u Stanisława Barańczaka, Andrzeja Sosnowskiego, Marcina Sendeckiego, Adama Wiedemanna.
Kolejność powtarzania wyrazów: zwrotka: ABCDEF zwrotka: FAEBDC zwrotka: CFDABE zwrotka: ECBFAD zwrotka: DEACFB zwrotka: BDFECA trójwiersz: bAdFeC
Przez cień rozkoszny żywej zieloności, Pierzchliwie biegnąc nielitosna światłość, Tu mię dościgła aż z Trzeciego Nieba. Ze szronów już wtedy oczyściła wzgórza Miłosnem tchnieniem Odnowienia pora, Do życia budząc smugi łąk i gaje!
Widzianoż kiedy rozkoszniejsze gaje, Lub wiatr czy wzruszał żywsze zieloności? Nie wiem – , lecz pomnę: gdy ta przyszła pora, To w trwodze mając zbyt gorącą światłość, Za nic bym nie był zbiegł w cieniste wzgórza – Lecz pod wznioślejszy krzew, co sięga Nieba. [...] Więc z zieloności owej, w inną światłość, Szlakiem do Nieba, przez wyniosłe wzgórza, Gdy na mnie pora, zdążam w Wieczne Gaje! – Francesco Petrarca, Sestina V, tłum. Felicjan Faleński
Angielski poeta, znany jako wirtuoz formy, Algernon Charles Swinburne napisał sestynę podwójną The Complaint of Lisa, składającą się ze strof dwunastowersowych i sześciowersowej tornady.
Zobacz też sekstyna sestet
Przypisy
Kategoria:Metryka i wersyfikacja