Grudzień 2023 1 grudnia 200px|thumb|Dom kultury w obwodzie chersońskim po nocnym rosyjskim nalocie. W wywiadzie dla Associated Press w Charkowie prezydent Wołodymyr Zełenski przyznał, że ukraińska kontrofensywa „nie przyniosła pożądanych rezultatów” ze względu na utrzymujące się niedobory broni i sił lądowych oraz stwierdził, że wraz z nadejściem sezonu zimowego wojna wkroczyła w nową fazę. Zełenski powiedział: „Chcieliśmy szybszych rezultatów. Z tego punktu widzenia niestety nie osiągnęliśmy pożądanych rezultatów. I to jest fakt. (...) Słuchajcie, nie cofamy się, jestem usatysfakcjonowany. Walczymy z drugą armią na świecie, jestem usatysfakcjonowany. Tracimy ludzi, nie jestem usatysfakcjonowany. Nie dostaliśmy całej broni, jakiej chcieliśmy, nie mogę być usatysfakcjonowany, ale nie mogę też zbytnio narzekać”. Ponadto stwierdził, że po słabym kontrataku na południu Ukrainy nakazał zmianę strategiczną skupiającą się na obronie oraz zapowiedział potrzebę zmian w mobilizacji. Rosyjskie media państwowe podały, że Marjinka została całkowicie zajęta przez wojska rosyjskie, jednak nie można było zweryfikować tych doniesień.
Sztab Generalny Ukrainy oświadczył, że kontynuowano ofensywę w kierunku Melitopola i utrzymywanie zajętych pozycji na lewym brzegu Dniepru. Rosja atakowała w kierunkach Kupiańska, Łymanu, Bachmutu, Awdijiwki, Marjinki i Zaporoża, gdzie doszło do 84 starć. W kierunku kupiańskim, łymańskim i bachmuckim Ukraińcy odparli 13 ataków w rejonie Sinkiwki i Stelmachiwki, osiem ataków w rejonie Lasu Serebriańskiego oraz 21 ataków w pobliżu Hryhoriwki, Bohdaniwki, Iwaniwskiego i Andrijiwki; siły ukraińskie kontynuowały ataki na południe od Bachmutu. W kierunku awdijiwskim i marjińskim siły rosyjskie kontynuowały próby otoczenia Awdijiwki, jednak wojska ukraińskie utrzymywały obronę, odpierając 21 ataków w okolicy Nowokałynowego, Stepowego, Awdijiwki, Siewiernego i Perwomajskiego. Odparto także ataki w rejonie Nowomychajliwki. W kierunku zaporoskim wojska rosyjskie przeprowadziły 12 nieudanych ataków w pobliżu Robotynego i Werbowego. W ciągu doby FR przeprowadziła dwa ataki rakietowe, 30 nalotów i 71 ostrzałów na pozycje ukraińskie i obszary zaludnione (odnotowano rannych wśród cywilów oraz zniszczoną infrastrukturę). Ukraińska artyleria zniszczyła trzy obszary koncentracji i pięć magazynów amunicji. Rzecznik Państwowej Straży Granicznej powiedział, że rosyjskie grupy dywersyjne coraz częściej próbowały przekraczać granicę ukraińską w kierunku obwodu charkowskiego.
Ukraina poinformowała, że siły rosyjskie wystrzeliły 25 dronów Shahed 136/131 (z Krymu i Primorsko-Achtarska i dwa pociski Ch-59 (z obwodu chersońskiego), z czego obrona przeciwlotnicza zniszczyła 18 dronów i rakietę na południu kraju. Obrona przeciwlotnicza działała w obwodach mikołajowskim, chersońskim, zaporoskim i dniepropetrowskim. Według władz regionalnych w ciągu ostatnich 24h Rosja zaatakowała 10 obwodów, zabijając co najmniej czterech cywilów i raniąc 16 kolejnych. Według ukraińskich danych od czasu rosyjskiej inwazji w lutym 2022 roku uszkodzonych lub zniszczonych zostało ponad 170 tys. budynków. Zniszczone budynki obejmowały ponad 20 tys. budynków mieszkalnych, 3500 placówek oświatowych oraz 420 budynków dużych i średnich firm. Ponadto zniszczeniom uległy lotniska, w tym cywilne, 344 mosty oraz 25 tys. dróg.
Ukraiński wywiad wojskowy podał, że partyzanci wysadzili w powietrze rosyjską wojskową stację tankowania w Melitopolu, zabijając kilku żołnierzy i uszkadzając sprzęt wojskowy. Ukraińska prawda podała, że wysadzenie pociągu 30 listopada zmusiło rosyjskie pociągi do obrania alternatywnej trasy, przez 35 m „Diabelski Most”. W związku z tym SBU dokonała kolejnego ataku bombowego na pociąg paliwowy przejeżdżający przez Diabelski Most kolejowy na głównej linii Bajkał–Amur w dalekowschodniej Buriacji. Materiały wybuchowe podłożone na moście eksplodowały w chwili, gdy przejeżdżał po nim pociąg. Był to drugi etap operacji SBU mającej na celu wyłączenie linii kolejowej Bajkał–Amur, kluczowej dla rosyjskiej logistyki wojskowej.
W opinii Institute for the Study of War (ISW) korzystanie przez rosyjskich żołnierzy z komunikatorów na Ukrainie stanowiło poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa sił rosyjskich; m.in. znany rosyjski haktywista zwrócił uwagę, iż wszystkie wysyłane przez rosyjskich żołnierzy SMS-y i treści na WhatsAppie, w tym zrzuty ekranu czy dokumenty, były przechwytywane przez stronę ukraińską. Tymczasem prezydent Zełenski i naczelny dowódca Wałerij Załużny zasygnalizowali zamiar zwiększenia ukraińskiej obrony i fortyfikacji wokół ukraińskiego teatru działań, jednak nie uwzględnili obwodu zaporoskiego w dyskusjach na temat bieżących i przyszłych środków obronnych. Wojska rosyjskie kontynuowały ataki na linii Kupiańsk–Swatowe–Kreminna, w pobliżu Bachmutu i Awdijiwki, na zachód i południowy zachód od Doniecka oraz w zachodnim obwodzie zaporoskim, posuwając się naprzód w niektórych obszarach.
Według Ośrodka Studiów Wschodnich (OSW) 29 listopada siły rosyjskie zajęły graniczącą z Bachmutem miejscowość Chromowe. Poszerzyły też kontrolowany obszar w rejonie położonego na północny zachód od Bachmutu Zbiornika Berchiwskiego oraz na północ od Awdijiwki, w kierunku wsi Nowokałynowe. Na północny wschód od Kupiańska wyszły na obrzeża flankującej je Syńkiwki. Nieznaczne postępy Rosjanie poczynili na wschód od Kupiańska, na zachód od Kreminnej oraz na południowy zachód od Wełykiej Nowosiłki, na granicy obwodów donieckiego i zaporoskiego. Z kolei wojska ukraińskie odparły kolejne próby likwidacji przyczółku w Krynkach na lewym brzegu Dniepru i umocniły się w jej środkowej części. Działania obu stron na pozostałych kierunkach nie przyniosły większych zmian. W ocenie SG Ukrainy po spowolnieniu spowodowanym warunkami pogodowymi ponownie wzrosła intensywność ataków wroga, głównie w Awdijiwce i zachodnich obrzeżach Bachmutu. Zmniejszyła się liczba ataków na pozycje ukraińskie w zachodniej części Marjinki.
Prezydent Władimir Putin podpisał dekret zwiększający liczebność rosyjskiego personelu wojskowego o 170 tys., zwiększając ją do łącznej liczby ok. 1,32 mln żołnierzy. Ministerstwo Obrony Rosji jako przyczyny podało „trwającą ekspansję NATO”, wojnę na Ukrainie i rozwój potencjału nuklearnego NATO.
Minister obrony Ukrainy Rustem Umierow mianował generała Anatolija Kazmirczuka na szefa Dowództwa Ukraińskich Sił Medycznych. Ukraiński rząd ogłosił mianowanie Jurija Mironenki na nowego szefa Państwowej Służby Łączności Specjalnej, która odpowiada za cyberbezpieczeństwo Ukrainy.
Polityk Nico Lange stwierdził, że przemysł obronny państw członkowskich NATO może zwiększyć produkcję artylerii jedynie do tego stopnia, aby do końca 2024 roku zaspokoić potrzeby własne i Ukrainy. Zdaniem Langego sytuacja mogłaby potoczyć się szybciej jedynie, gdyby rządy wydały gwarancje zakupu. Zdaniem eksperta wojskowego Międzynarodowego Instytutu Studiów Strategicznych Franza-Stefana Gady’ego, siły ukraińskie nie mają zasobów ludzkich i materialnych, aby w 2024 roku przeprowadzić kontrofensywy zakrojone na szeroką skalę. Według Der Spiegel o braku środków świadczyły oświadczenia ukraińskich dowódców. Zdaniem Gady’ego być może najważniejszym zadaniem wojsk ukraińskich w 2024 roku będzie odbudowa rezerw.
Niemcy przekazały Ukrainie pakiet pomocy wojskowej, który obejmował cztery ciągniki HX81 wraz z naczepami do transportu czołgów i ciężkiego sprzętu, osiem samochodów terenowych Zetros, cztery inne pojazdy, 15 karabinów precyzyjnych HLR 338 i 60 tys. szt. amunicji, pięć systemów do wykrywania dronów, dalmierze laserowe i ponad 4 tys. pocisków 155 mm. Wiceminister obrony Iwan Hawryluk oświadczył, że armia pomyślnie przetestowała i zaleciła wprowadzenie nowego produkowanego w kraju elektromagnetycznego systemu bojowego do ochrony żołnierzy przed bronią naprowadzaną radarowo i dronami.
Rosyjskie niezależne media Mediazona i BBC News Rosja potwierdziły nazwiska 38 261 rosyjskich żołnierzy zabitych od czasu inwazji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 roku na podstawie źródeł publicznych, w tym nekrologów, krewnych, mediów regionalnych i władz lokalnych, dodając, że rzeczywista liczba zabitych może być znacznie wyższa.
2 grudnia Ukraiński SG podał, że kontynuowano ofensywę w kierunku Melitopola i utrzymywanie zajętych pozycji na lewym brzegu Dniepru. Wojska rosyjskie atakowały w kierunkach Kupiańska, Łymanu, Bachmutu, Awdijiwki, Marjinki, Szachtarska i Zaporoża, gdzie doszło do 88 starć. W kierunku kupiańskim, łymańskim i bachmuckim Ukraińcy odparli siedem ataków w rejonie Sinkiwki, Petropawliwki, Iwaniwki i Stelmachiwki, cztery ataki w rejonie Lasu Serebriańskiego oraz 21 ataków w pobliżu Bohdaniwki, Iwaniwskiego, Andrijiwki i Kliszczijiwki; siły ukraińskie kontynuowały ataki na południe od Bachmutu. W kierunku awdijiwskim i marjińskim Rosjanie kontynuowali próby otoczenia Awdijiwki, jednak wojska ukraińskie utrzymywały obronę, odpierając 25 ataków w okolicy Nowobachmutiwki, Stepowego, Awdijiwki, Siewiernego, Tonenkego i Perwomajskiego. Odparto także 11 ataków w rejonie Marjinki i Nowomychailiwki. W kierunku szachtarskim i zaporoskim wojska rosyjskie przeprowadziły trzy nieudane ataki w pobliżu Wuhłedaru i Staromajorśkego oraz 12 razy próbowali odzyskać pozycje na południe od Robotynego, na zachód i północny zachód od Werbowego. W ciągu 24h Rosja przeprowadziła trzy ataki rakietowe, 20 nalotów i 53 ostrzały na pozycje ukraińskie i obszary zaludnione (odnotowano rannych wśród cywilów oraz zniszczoną infrastrukturę). Ukraińska artyleria zniszczyła dwa obszary koncentracji, stanowisko dowodzenia, trzy składy amunicji i cztery jednostki artylerii.
Ukraińskie Siły Powietrzne podały, że w godzinach nocnych zniszczono rakietę Ch-59 (wystrzeloną z obwodu zaporoskiego) i 10 z 11 dronów Shahed 136/131 (z Krymu), odpowiednio w obwodzie dniepropietrowskim i odeskim. Dron, który nie został zestrzelony, trafił w obiekt infrastruktury, powodując „pożar, który został szybko ugaszony przez strażaków. Ofiar i rannych nie było”. Gubernator Oleksandr Prokudin poinformował, że Rosjanie ostrzelali obwód chersoński 82 razy, wystrzeliwując 338 pocisków (38 wystrzelono w kierunku Chersonia) z moździerzy, artylerii, Gradów, PPK, czołgów, samolotów i dronów, atakując dzielnice mieszkalne zaludnionych obszarów. W wyniku ataków jedna osoba zginęła i jedna została ranna. Regionalna administracja wojskowa podała, że w wyniku ostrzału hromady semeniwskiej w obwodu czernihowskiego raniono ludność cywilną, w tym rodzinę z 4-letnim dzieckiem. Ukraińskie państwowe przedsiębiorstwo Energoatom oświadczyło, że okupowana przez Rosję Zaporoska Elektrownia Jądrowa została odcięta od głównej linii w czasie alarmu przeciwlotniczego, co spowodowało przerwę w dostawie prądu, podczas której zmuszona była polegać na generatorach Diesla, co zagroziło bezpieczeństwu elektrowni.
Według ISW złe warunki pogodowe w dalszym ciągu spowalniały tempo działań bojowych Ukrainy i Rosji na całej linii frontu, jednak ich całkowicie nie zatrzymały. Ministerstwo Obrony Rosji zasygnalizowało, że prawdopodobnie zamierza w dalszym ciągu polegać na programach rekrutacji w ramach kryptomobilizacji w przypadku potencjalnego zwiększenia liczebności rosyjskiej armii. Wojska rosyjskie kontynuowały ataki na linii Kupiańsk–Swatowe–Kreminna, w pobliżu Bachmutu i Awdijiwki, na zachód od Doniecka, na granicy obwodu donieckiego i zaporoskiego oraz w zachodnim obwodzie zaporoskim, posuwając się naprzód w okolicy Awdijiwki.