thumb|250px|Męski monastyr, Pustelnia Niłowo-Stołobieńska na wyspie Stołbynyj, położonej na jeziorze Seliger w obwodzie twerskim, niedaleko Ostaszkowa. Fotografia barwna wykonana między 1909 a 1915 r. przez Siergieja Prokudina-Gorskiego thumb|Monaster Chilandar Serbskiego Kościoła Prawosławnego przy górze Athos thumb|Grabarka – główny monaster Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego Monaster albo monastyr (ze staroruskiego od gr. , monasterion) – tradycyjna nazwa klasztoru w Kościołach wschodnich.
Pierwotnie monaster oznaczał zespół oddzielnych pomieszczeń mieszkalnych mnichów objętych klauzurą, w późniejszym okresie termin ten nabrał znaczenia odpowiadającemu klasztorowi w chrześcijaństwie zachodnim.
Monastery często obok zasadniczej części obejmują także zabudowania gospodarcze wykorzystywane przez zakonników, a także pewne elementy architektoniczne związane z obronnością. Obronny charakter budynku wyraźnie widoczny jest zwłaszcza w architekturze rosyjskiej.
Duże monastery męskie, zwłaszcza te znaczące nazywane są ławrami, posiadają niekiedy charakter stauropigialny, co oznacza, iż podlegają bezpośrednio zwierzchnictwu patriarchy.
Pod wpływem inspiracji wschodniej powstały także monastery w łonie Kościoła katolickiego.
Przykładowe monastery Monaster Dermański Monastyr Doński Monaster Nikitski w Peresławiu Zaleskim Monaster Nowodziewiczy w Moskwie Monaster św. Pantelejmona Monastyr Rylski Monastyr Uspieński Monastyr Wałaamski Klasztor Chilandar Grabarka (góra)
Przypisy
Kategoria:Monastycyzm chrześcijański Kategoria:Klasztory prawosławne Kategoria:Obiekty sakralne