Somalijczycy to pierwsi nie-Arabowie, którzy przeszli na IslamAkou, Heather (2011). The Politics of Dress in Somali Culture (African Expressive Cultures). Indiana University Press; 1st Paperback Edition.. Z długą tradycją połączeń handlowych z Półwyspem Arabskim, Somalijczycy zostali skonwertowani wcześnie i do tej pory są w zdecydowanej większości krajem muzułmańskim. Jej współczesny wyraz można dostrzec w członkostwie Somalii od 1974 r. w lidze arabskiej. mały|Państwo Islamskie – prowincja Somalia Tradycyjnymi ośrodkami islamu są miasta Harar (z miejskim językiem semickim) na północno-zachodnich wyżynach, jego starożytny port Zeila i na południu Mogadiszu (znane Somalijczykom jako „Hamar": jedna z dwóch pierwotnych części miasta nosi tę samą nazwę), Merca i Brava (którego ludność starożytnego miasta posługuje się dialektem nawiązującym do suahili, zwanym „Chimbalazi”). Najstarsze meczety w Mogadiszu należą do najstarszych na wschodnim wybrzeżu Afryki"The History of Islam in Africa" - red. Nehemia Levtzion, Randall L. Pouwels..
mały|Flaga islamska somalijskich piratów
Historia Islam ma w Somalii długą historię. Wykopaliska w stolicy Mogadiszu odsłoniły pozostałości meczetu, który jest jednym z najstarszych na całym kontynencie. Wczesne inskrypcje potwierdzają również wczesne przybycie islamu do miast przybrzeżnych, a pozostałości pochówków w głębi kraju wskazują na stosunkowo wczesne rozpowszechnienie się muzułmańskich praktyk pogrzebowych"The History of Islam in Africa" - red. Nehemia Levtzion, Randall L. Pouwels.. Pod koniec XI wieku większość mieszkańców terenów dzisiejszej Somalii miała przynajmniej kontakt z islamem. Powszechnie przyjmuje się, że przed islamem Somalijczycy podzielali inną religię z innymi użytkownikami języka kuszyckiego, takimi jak Oromo z Etiopii oraz Afar z Dżibuti i Erytrei. Ślady tej „religii kuszyckiej” wciąż można odnaleźć w niektórych praktykach i terminologii religijnej. Jednym z przykładów jest imię kuszyckiego boga nieba, Waaq, które nadal jest używane jako jedno z imion Boga we współczesnym SomaliiDavid Westerlund, Ingvar Svanberg, "Islam outside the Arab world" str. 41.
Korzenie historyczne i pierwsze kontakty handlowe Islam dotarł do Somalii już w VII wieku n.e. poprzez handel i kontakty handlowe z muzułmańskimi społecznościami na Bliskim Wschodzie. Porty morskie, takie jak Zeila, Mogadiszu i Berbera, stały się ośrodkami wymiany handlowej i kulturalnej między Somaliami a światem muzułmańskim. Jednak masowe przyjęcie islamu nastąpiło głównie w X i XI wieku n.e. w wyniku misji islamskich uczonych i sułtanów"The History of Islam in Africa" - red. Nehemia Levtzion, Randall L. Pouwels.. Ta wymiana kulturalna położyła podwaliny pod zapuszczenie korzeni islamu w Somalii, tworząc dynamiczną syntezę wpływów arabskich i rdzennych mieszkańców Afryki2001. 2. Lewis, Ioan M. "A Modern History of Somalia: Nation and State in the Horn of Africa." Ohio University Press.
Średniowieczne państwa islamskie i rozkwit intelektualny Somalijczycy po raz pierwszy zostali szczegółowo omówieni w średniowiecznych źródłach pisanychWykopaliska w stolicy Mogadiszu odsłoniły pozostałości meczetu, który jest jednym z najstarszych na całym kontynencie.. Naoczni świadkowie udokumentowali ich rolę w przedłużających się „świętych wojnach” (dżihadach), które trwały w późnym średniowieczu między chrześcijańską Etiopią a otaczającymi ją sułtanatami islamskimi. Udział Somalii w tych wojnach pozostaje żywą częścią świadomości ludowej w regionie, zwłaszcza że porucznik islamskiego bohatera był Somalijczykiem o tym samym nazwisku. Te dwie postacie, wyraźnie odróżnione w ówczesnych kronikach arabskich, w tradycji ustnej są często myloneI. M. Lewis, "Understanding Somalia".
Pojawienie się średniowiecznych państw islamskich, takich jak Sułtanat Ifatu i Sułtanat Adal, zapoczątkowało złoty wiek rozwoju intelektualnegoLewis, Ioan M. „Nowoczesna historia Somalii: naród i państwo w Rogu Afryki”. Ohio University Press, 2002.. Miasta takie jak Zeila stały się znanymi ośrodkami nauki, przyciągając uczonych i przyczyniając się do syntezy elementów kultury islamskiej i somalijskiej.
Sułtani i Władcy Sułtanat Adal, działający w XIV-XVI wieku, odegrał kluczową rolę w historii islamu w Somalii. Byli oni zdecydowanymi zwolennikami islamu i podjęli wysiłki na rzecz jego rozprzestrzeniania się(zwłaszcza podczas panowania sułtana Sa'ad ad-Dina). Rozszerzali swoje terytorium na północ w kierunku dzisiejszej Etiopii, co doprowadziło do konfliktów z Etiopskim Cesarstwem"The History of Islam in Africa" - red. Nehemia Levtzion, Randall L. Pouwels.. Konflikty te, szczególnie w XVI wieku, wzmocniły rolę Sułtanatu Adal jako państwa-miasta opartego na wartościach islamskich. Ich wpływ sprawił, że islam stał się istotnym elementem tożsamości i struktury społecznej w Somalii"The History of Islam in Africa" - red. Nehemia Levtzion, Randall L. Pouwels..
Spotkania osmańskie i portugalskie W czasach osmańskich i portugalskich Somalia stała się strategicznym węzłem handlowym na Oceanie Indyjskim. Imperium Osmańskie nawiązało więzi ze społecznościami przybrzeżnymi Somalii, podczas gdy najazdy Portugalii wywołały ruchy oporu, splatając islam z dynamiką geopolityczną"The History of Islam in Africa" - red. Nehemia Levtzion, Randall L. Pouwels.. Okres kolonialny i islamski ruch oporu Pod koniec XIX i na początku XX wieku europejskie potęgi kolonialne wkroczyły na terytoria Somalii. Islamskie ruchy oporu, kierowane przez takie postacie jak szejk Uways al-Barawi, odegrały kluczową rolę w zachowaniu somalijskiej tożsamości kulturowej i religijnej przed naciskami zewnętrznymiI. M. Lewis, "Understanding Somalia".
Niepokoje społeczne i ruchy islamskie Pod koniec XX wieku w Somalii pogrążyły się konflikty społeczne, tworząc próżnię, którą różne ruchy islamskie starały się wypełnić. Pojawiły się Al-Ittihad al-Islami, Al-Shabaab i inne grupy, wpływając na krajobraz społeczno-polityczny i dodając kolejne warstwy złożoności do relacji między islamem a rządamiI. M. Lewis, "Understanding Somalia".
Po odzyskaniu niepodległości Po uzyskaniu niepodległości w 1960 r. w Somalii nastąpiły zmiany dynamiki politycznej, które wpłynęły na praktykowanie islamu. Przeszła ona okres sekularyzacji pod rządami reżimu Siada Barre. Epoka ta była świadkiem delikatnej równowagi między władzą polityczną a tożsamością islamską, kształtując rolę religii w ewoluującym krajobrazie społeczno-politycznymSamatar, Said S. „W cieniu podboju: islam w kolonialnej Afryce północno-wschodniej”. Prasa Morza Czerwonego, 1992..
Współczesna wyzwania i powstanie Islamskiego Trybunału Unii W 2006 roku grupy związane z islamskimi uczonymi utworzyły Islamski Trybunał Unii (Islamic Courts Union - ICU), w celu przywrócenia porządku i sprawiedliwości w kraju. ICU zdobył kontrolę nad większością terenów w południowej części Somalii, co wywołało obawy na arenie międzynarodowej. W 2006 roku Etiopia przeprowadziła interwencję militarną, obalając rząd związany z ICU. To doprowadziło do powstania grup bojowych związanych z Al-Kaidą (takich jak Al-Shabaab) i zwiększenia destabilizacji w regionieHoehne, M. V. (2009). Between Somaliland and Puntland: Marginalization, Militarization, and Conflicting Political Vision..
Denominacje Somalijczycy są prawie wyłącznie muzułmanami sunnickimi i wyznają szkołę prawa Shafii. W późniejszych latach pojawili się także niektórzy zwolennicy wahabickiej (Hanbali) szkoły prawa, a także pewne wpływy szyickie. Trudno ocenić, w jakim stopniu te formy islamu zyskują na popularności ze względu na wojnę domową. Niemuzułmańscy Somalijczycy są stosunkowo nieliczni. Populacja chrześcijan liczy około tysiąca osób; wielu z nich uczęszczało do szkół prowadzonych przez włoskich katolików lub północnoamerykańskich mennonitów. Jednakże chrześcijańskie ruchy misyjne w ogóle nigdy nie zdobyły większego przyczółka w krajuDavid Westerlund, Ingvar Svanberg, "Islam outside the Arab world", str. 41. W Somalii istnieją również niewielkie grupy osób wyznających hinduizm, buddyzm i judaizm, a także osoby niereligijne, jednak ich liczebność nie jest dokładnie znana.
Tarika Qadiriyya, nazwany na cześć swojego XII-wiecznego irackiego założyciela Abd al-Qadira al-Dżilaniego, jest prawdopodobnie największym zakonem w Somalii i jako pierwszy dotarł do tego kraju. Poparcie, jakim cieszy się w kraju, jest wynikiem kampanii prowadzonej przez Szejka Uwaysa Muhammada Baraawe (1847-1913) na przestrzeni dziesięcioleci na przełomie XIX i XX wieku. Szejk Uways, potomek rodziny byłych niewolników z miasta Baraawe, wrócił po studiach do Bagdadu, by zostać przywódcą lokalnej gałęzi zakonu Qadiri, obecnie często nazywanej „Uwaysiyya” – termin ten czasami rozszerzany jest do znaczenia całego somalijskiego ruchu Qadiri. Podczas rozległych podróży po Somalii i okolicach Shaykh Uways i jego uczniowie rozpowszechniali poezję i pieśni religijne – skomponowane w lokalnych dialektach – które umiejętnie łączyły wgląd w lokalne sprawy polityczne z naukami zakonu QadiriDavid Westerlund, Ingvar Svanberg, "Islam outside the Arab world", str. 45.
Kultura i prawo Znaczenia w kraju i pochodzenie genealogiczne W tym silnie zdecentralizowanym systemie politycznym religia często przyjmuje rolę siły jednoczącej. Oczekuje się, że przywódcy religijni będą interweniować tam, gdzie zawiodą przywódcy świeccy, a religia odgrywa również rolę w powracających ruchach nacjonalistycznych, obejmujących wszystkich Somalijczyków. Jednak pomimo tej kluczowej pozycji islamu, świeccy przywódcy rzadko kiedy starają się uzasadnić swoją władzę w kategoriach religijnych, a zwykli ludzie często dostrzegają wielką różnicę między przywództwem świeckim i religijnym.
Tradycyjnie niemożliwe jest zdobycie reputacji zarówno w świecie, jak i w religii, ponieważ każdy człowiek jest albo waranlehem (nosicielem włóczni), kimś zaangażowanym w dobro swojego klanu, albo wadadem, co w somalii oznacza przywódców religijnych lub szejków. Dualizm między przywództwem świeckim i religijnym oznacza, że Somalijczycy czasami, choć nie zawsze, traktują przywódców politycznych starających się legitymizować swoją władzę w kategoriach religijnych ze sceptycyzmem. Na przykład kiedy na krótko przed swoim upadkiem obalony prezydent Mohamed Siyad Barre wygłosił inspirowane religią przemówienia publiczne, wydarzenia te spotkały się z powszechnym wyśmiewaniem przez opinię publicznąDavid Westerlund, Ingvar Svanberg, "Islam outside the Arab world", str. 42.
Rodzina i Społeczeństwo Islam odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu relacji rodzinnych. Tradycyjne wartości islamskie podkreślają znaczenie jedności rodziny, opieki nad dziećmi i szacunku dla starszych. Szariat jest czasem stosowany w kwestiach prawnych i moralnych. Somalijski zwyczaj i prawo islamskie pozwalają mężczyźnie mieć cztery żony jednocześnieDavid Westerlund, Ingvar Svanberg, "Islam outside the Arab world", str. 44.
Na wysokim poziomie genealogicznym wielu Somalijczyków uważa się za potomków linii Kurajszytów Proroka Mahometa, za pośrednictwem wuja Proroka Abu Taliba. Oznacza to możliwość argumentowania, że Somalijczycy są pochodzenia arabskiego, co pozostaje kwestią sporną wśród wielu Somalijczyków. Kiedy Somalia dołączyła do Ligi Państw Arabskich w 1974 r. jako jedyny kraj niearabskojęzyczny, było to częściowo motywowane retorycznymi stwierdzeniami, według których „Somalijczycy są Arabami”. Silne i powszechne zaangażowanie Somalii w islam to kolejny fakt często przywoływany przez zwolenników arabskiego pochodzeniaDavid Westerlund, Ingvar Svanberg, "Islam outside the Arab world", str. 43.