Minerwina – postać z powieści Teodora Parnickiego Twarz księżyca, prawnuczka Mitroanii.

Plany matrymonialne Minerwina przyszła na świat najprawdopodobniej w Damaszku około 283 roku. Jej ojciec Minerwiusz, który poślubił wnuczkę Mitroanii i Anulina, był urzędnikiem skarbowym w Damaszku. Mitroania upatrzyła sobie swą prawnuczkę, Minerwinę, na żonę dla syna Sykoriusza Pompejusza, Probusa. Kiedy jednak Pompejusz ujawnił jej dokumenty Anulina, stwierdzające, że jej syn z pierwszego małżeństwa został podmieniony przy porodzie i gdy ogłosiła, że jej prawdziwym synem pierworodnym z krwi cesarza Klaudiusza, był Konstancjusz, prawa ręka cesarzy Karusa, Karynusa i Dioklecjana, zmieniła zdanie i postanowiła wydać Minerwinę za syna Konstancjusza – Konstantyna. Rodzice Minerwiny protestowali: tytuł prefekta pretorium nie równoważył ich zdaniem faktu pochodzenia Konstantyna z matki, dziewki służebnej w gospodzie w Niszu. Kiedy jednak Anulin starszy został w 287 roku stracony za bunt przeciw Dioklecjanowi, a Minewriusze popadli w długi, w wyniku konfiskaty majątków krewnych buntownika, które Mitroania spłaciła, ustąpili.

W 292 roku na prośbę Sykoriusza Pompejusza, Minewriusz z rodziną został wezwany przez Dioklecjana do stolicy cesarstwa, Nikomedii, dla zaradzenia kłopotom finansowym, w jakich znalazł się sławny architekt. W ślad za prawnuczką przypłynęła do Nikomedii, Mitroania. Pompejuszowi w trudnościach nie pomógł wtedy Minewriusz, lecz jego syn, Sykoriusz Probus, który nakłonił Mitroanię, by wspomogła ojca swoim majątkiem. Odtąd przez lata Mitroania i Probus współpracowali nad wydaniem Minerwiny za Konstantyna. Mitroania przez następne lata wpajała wnuczce poprawioną wersję historii Ragonidów, usposabiając ją do poślubienia Ragonidy z cesarskiej krwi, Konstantyna. Probus, który zdobył wpływ na Konstantyna, zaczął budzić jego żądze cielesne, czytając mu sprośne książki, stwarzając możliwość podglądania kąpiących się kobiet, by go wyleczyć z dziedzicznej choroby – wiary w ludzką wolność w wieku żelaznym. Jakiś czas po ogłoszeniu Konstancjusza cezarem (293), Konstantyna zaręczono z malutką córką Maksymiana augusta, Faustą. Mitroania, która straciła nadzieję na wydanie prawnuczki za Konstantyna, a której obojętne było czy ta zostanie żoną Probusa, jego przyjaciela Walensa, czy może poety Klaudiusza Mamertyna, zaczęła się nosić z zamiarem wyjazdu z Nikomedii do swych dóbr w Afryce.

Rodzice Minerwiny postanowili wówczas wydać córkę za Mamertyna. Uważali, że w chwili przewrotu, do którego dojdzie po zrzeczeniu się władzy przez Dioklecjana, Sykoriusz zginie wraz z najbliższą rodziną. Żywili ponadto do niego urazę o to że jako wywiadowca cesarski ujawnił oszustwa Minerwiusza na szkodę skarbu cesarskiego i kupców nikomedyjskich. Nie pamiętali, że ochronił wówczas sprawcę malwersacji przed gniewem cesarskim i zapewnił mu jeszcze dostojniejsze stanowisko naczelnego nadzorcy rynków w Nikomedii i całej Bitynii. Przeciw planom rodziców wydania jej za Mamertyna zbuntowała się wówczas Minerwina. Nie byli w stanie przeciwstawić się krnąbrności dziewczyny, ani jej wpływowemu przyjacielowi i ustąpili po raz drugi.

Konkubinat mały|Syn Minerwiny i Konstantyna, Kryspus. Probus nie poddał się po ogłoszeniu zaręczyn Konstantyna z Faustą. Postanowił doprowadzić do zawarcia legalnego konkubinatu pomiędzy Minerwiną a Konstantynem. Wspólniczką w tej grze uczynił czystą córkę Minerwiusza, prowadząc ją do wspólnej kąpieli z Konstantynem, któremu zakładał opaskę na oczy, mówiąc, że będzie mu wolno jej dotknąć dopiero po ślubie. Młodzieńcowi, który rozpaczał, że jest przecież zaręczony z Faustą, roześmiana Minerwina odpowiadała: Proś więc Faustę, by ci się pozwalała dotykać. Wspólnikami w swoich zabiegach o konkubinat uczynił stronnictwo chrześcijańskie pod przywództwem bankiera cesarskiego Euecjusza Georgiusza. Ostatecznie pokonał przeciwników skupionych wokół cezara Galeriusza i w 302 roku Dioklecjan wyraził zgodę na zawarcie konkubinatu. Akt notarialny w imieniu Konstantyna podpisał poeta Eumeniusz, a w imieniu Minerwiny, Herakliusz, szef policji pałacowej.

Minerwina naprawdę kochała tylko ojca i byleby jego krzywdy zostały pomszczone, gotowa była być uległym narzędziem w ręku Sykoriusza. Pragnęła zostać nałożnicą swego ojca, ale Sykoriusz sprytnie te jej plany pokrzyżował, nastraszywszy Minewriusza edyktem o okrutnych karach za kazirodztwo. Minerwina uważała, że ojciec przez swe pochodzenie zasługuje, by być cezarem. Brak tego wyniesienia poczytywała za krzywdę ze strony zazdrosnego i wiele mogącego bóstwa. Dzięki opowieściom Mitroanii o jej wnuku kapłanie Dzeusa-Jehowy zidentyfikowała owego krzywdziciela jako Jowisza, nazywanego też Dzeusem, Dioniziosem, Prakoniem Swijaszydów, Brahmą, Jehową, a działającego przez syna Chrystusa zwanego też Herkulesem, Podziemnym Ogniem, Buddą, Słońcem Niezwyciężonym czyli Mitrą. Z chęci zemsty na swych wrogach Minerwina mogła stać się narzędziem w rękach Galeriusza i Maksymina Dai, wstrząsając religijnymi podstawami czwórwładzy cesarzy i chrześcijanami. Aby do tego nie dopuścić Sykoriusz postanowił przyciąć jej pazury, zgadzając się na męczeństwo chrześcijan.

Ostatecznie Konstantyn rozstał się w 307 roku z Minerwiną i poślubił Faustę. Sykoriusz i wcześnie posiwiała Minerwina zeszli się.

Odniesienia historyczne Krótko po 293 roku, jak się wydaje, projektowano małżeństwo, Konstantyna, będącego zakładnikiem przy cesarzu Dioklecjanie, z córką augusta Zachodu, Maksymiana, Faustą. Wspomina o tym autor pewnej mowy panegirycznej, który twierdzi, że w cesarskiej sali tronowej w Akwilei, znajduje się malowidło, przedstawiające maleńką Faustę, która podaje chłopcu, Konstantynowi dar zaręczynowy, za ciężki na jej siły: złoty hełm, wysadzany szlachetnymi kamieniami i ozdobiony ptasimi piórami. Projekt ten nie doszedł jednak do skutku. Konstantyn związał się wówczas z dziewczyną imieniem Minerwina. Mogła być w rzeczywistości zarówno jego żoną jak i konkubiną. Około 303 roku urodziła mu ona syna Kryspa.

W 305 roku Konstantyn uciekł z Nikomedii, spod opieki Galeriusza, do ojca, wówczas augusta Zachodu. Po śmierci ojca w 306 roku wojsko obwołało go augustem. Niebawem doszło do zbliżenia pomiędzy Konstantynem a Maksymianem, wymierzonego w Galeriusza. Dla scementowania przymierza Maksymian zaoferował Konstantynowi za żonę córkę Faustę. Ceremonia ślubu oraz obwołania Konstantyna Augustem odbyła się w Trewirze pod koniec 307 roku, prawdopodobnie 25 grudnia, w święto Słońca Niezwyciężonego. Z faktu, że źródła nie wspominają o rozwodzie Konstantyna z Minerwiną, historycy wnioskują, że ta już albo umarła albo nie była legalną małżonką lecz konkubiną. Syn Minerwiny, wychowywany przez ojca na następcę tronu, został w niewyjaśnionych okolicznościach skazany na śmierć i stracony w Poli wiosną 326 roku. Ponieważ w kilka miesięcy później została stracona również Fausta, badacze przypuszczają, że zginął wskutek jej matactw, które potem wyszły na jaw.

Strategia autora Parnicki tak konstruuje postać, że ani źródła historyczne, ani fabuła historii naukowej niewiele pomagają w jej rekonstrukcji. Autor wybiera bowiem miejsca puste albo zaciemnione sprzecznymi przekazami. Proponuje przy tym tyle interpretacji motywów działania postaci, że własna interpretacja czytelnika, jest tylko kolejną, najczęściej zresztą ujętą w dyskursie postaci. Precyzja pisarza w zakorzenianiu akcji i postaci w źródłach historycznych wyraża jego przekonanie, że właśnie jakoś inaczej nie tylko mogło być, lecz wręcz musiało być - bo było.

Uwagi

Przypisy . . . . . . . . . . . . . . .

Bibliografia

Kategoria:Twarz księżyca Kategoria:Postacie z utworów Teodora Parnickiego