thumb|Szykoń czarnonogi thumb|Molops rufipes sturanyi Molops – rodzaj chrząszczy z rodziny biegaczowatych i podrodziny dzierowatych. Obejmuje 41 opisanych gatunków.
Morfologia Chrząszcze o ubarwieniu błyszcząco czarnym lub czarnobrązowym, czasem z brązowawymi przydatkami.
Głowa ma po dwa chetopory (punkty szczecinkowe) przy wewnętrznych krawędziach oczu, które to z kolei są dobrze rozwinięte. Czułki są stosunkowo krótkie; począwszy od trzeciego członu porośnięte są włoskami o odstających końcówkach i przylegających częściach pozostałych; drugi człon czułków osadzony jest pośrodkowo. Żuwaczki są wyraźnie krótsze od głowy, niezmodyfikowane u wierzchołka, pozbawione cheotoporu w bruździe zewnętrznej. Głaszczki szczękowe mają człon ostatni osadzony na przedostatnim przyśrodkowo. Głaszczki wargowe mają na członie przedostatnim dwie szczecinki, a kształt członu ostatniego mniej lub bardziej wrzecionowaty.
Przedplecze typowo ma dwie pary szczecinek bocznych, w tym jedną w kątach tylnych, a jeśli już obecnych jest więcej szczecinek bocznych, to te poza kątami tylnymi leżą blisko siebie i w oddaleniu od kątów przednich. Pokrywy są nieowłosione i mają pozbawiony chetoporów (punktów szczecinkowych) międzyrząd trzeci, rozszerzony u szczytu rząd dziewiąty, zaokrąglony wierzchołek oraz przecięte przed wierzchołkiem epipleury. Odnóża mają owłosione grzbietowe powierzchnie stóp. Golenie przedniej pary mają po dwie ostrogi i wycięte części przednie wewnętrznych krawędzi, a między wycięciem i wierzchołkiem są mocno rozszerzone.
Ekologia i występowanie Owady te zasiedlają cieniste lasy, głównie na pogórzach i w górach, ale dochodzą także do nizin. Bytują w ściółce, pod kamieniami, kłodami oraz w butwiejących pniakach. Zarówno larwy, jak i postacie dorosłe są drapieżnikami. Samice przynajmniej niektórych gatunków wykazują troskę rodzicielską o potomstwo.
Rodzaj palearktyczny, głównie europejski, aczkolwiek sięgający też zachodniej Anatolii. Centrum różnorodności osiąga na Półwyspie Bałkańskim. W Polsce stwierdzono dwa gatunki (zobacz dzierowate Polski).
Taksonomia Takson ten wprowadzony został po raz pierwszy w 1810 roku przez Franca Andreę Bonelliego na łamach „Mémoires de l’Academie des Sciences de Turin”. Jego gatunkiem typowym wyznaczono Carabus terricola.
Zalicza się do niego 41 opisanych gatunków, sklasyfikowanych w czterech podrodzajach: podrodzaj: Molops (Henrotiochromus) Busulini, 1958 Molops winkleri Breit, 1914 podrodzaj: Molops (Molops) Bonelli, 1810 Molops albanicus Apfelbeck, 1904 Molops alpestris (Dejean, 1828) Molops apfelbecki Ganglbauer, 1891 Molops biokovensis Müller, 1916 Molops bosnicus Ganglbauer, 1889 Molops bucephalus (Dejean, 1828) Molops curtulus Ganglbauer, 1891 Molops dalmatinus (Dejean, 1828) Molops dilatatus Chaudoir, 1868 Molops dinaricus Apfelbeck, 1904 Molops doderoi Schatzmayr, 1909 Molops elatus (Fabricius, 1801) – szykoń czarnonogi Molops longipennis (Dejean, 1828) Molops maderi Müller, 1933 Molops matchai Roubal, 1917 Molops merditanus Apfelbeck, 1906 Molops obtusangulus Ganglbauer, 1889 Molops osmanilis Apfelbeck, 1904 Molops ovipennis Chaudoir, 1847 Molops parreyssi Kraatz, 1875 Molops pentheri Apfelbeck, 1904 Molops peristericus Apfelbeck, 1901 Molops piceus (Panzer, 1793) – szykoń madej Molops plurisetosus Müller, 1918 Molops prenjus Apfelbeck, 1902 Molops promissus Heyden, 1875 Molops reiseri Apfelbeck, 1904 Molops rhodopensis Apfelbeck, 1904 Molops robustus (Dejean, 1828) Molops rufipes Chaudoir, 1843 Molops rufus Matits, 1911 Molops simplex Chaudoir, 1868 Molops spartanus (Schaum, 1862) Molops striolatus (Fabricius, 1801) Molops weiratheri Müller, 1930 podrodzaj: Molops (Stenochoromus) Miller, 1866 Molops montenegrinus Miller, 1866 podrodzaj: Molops (Typhlochoromus) Moczarski, 1913 Molops marcelloi (Busulini, 1957) Molops stolzi (Moczarski, 1913) podrodzaj: incertae sedis Molops wiedemanni (Chaudoir, 1850)
Przypisy
Kategoria:Biegaczowate Kategoria:Rodzaje i podrodzaje zwierząt nazwane w 1810 roku