Tōru Haga (ur. 9 maja 1931, zm. 20 lutego 2020 w Tokio) – japoński literaturoznawca, specjalista w dziedzinie komparatystyki literackiej i kulturowej.
Życiorys W 1953 roku ukończył romanistykę w ramach nowego systemu utworzonego na Wydziale Sztuk Wyzwolonych Uniwersytetu Tokijskiego, a następnie studia magisterskie w nowo utworzonym Instytucie Studiów Podyplomowych Komparatystyki Literatury i Kultury pod kierunkiem prof. Kinji Shimady. Po ukończeniu studiów magisterskich wyjechał na stypendium do Francji, skąd powrócił do Japonii w 1957 roku.
W 1963 został etatowym wykładowcą na Wydziale Sztuk Wyzwolonych Uniwersytetu Tokijskiego, a od 1965 roku docentem. W 1966 roku prowadził studia naukowe na Uniwersytecie Princeton. W 1968 roku ukazała się jego pierwsza książka pt. „Ōkuni-no shisetsu” 1968 (Misja Ōkuni). W 1977 roku został mianowany profesorem Uniwersytetu Tokijskiego. W 1985 uzyskał stopień naukowy doktora literatury na tymże uniwersytecie (praca dyplomowa: „Kaiga-no ryōbun - kindai Nihon hikaku-bunka kenkyu” (Domena malarstwa - studia historii komparatystyki kulturowej współczesnej Japonii)). W latach 1983–1988 był szefem grona profesorów Sekcji Komparatystyki Literatury i Kultury Uniwersytetu Tokijskiego.
16 kwietnia 1987 roku podczas krótkiej wizyty w Polsce odwiedził Sekcję Japonistyki w Instytucie Orientalistycznym Uniwersytetu Warszawskiego, a następnego dnia spotkał się w Hotelu Victoria ze studentami Japonistyki i razem tworzyli poezję haiku.
W 1991 został mianowany profesorem w Międzynarodowym Centrum Badawczym do Studiów Japońskich (równolegle ze stanowiskiem profesora na Uniwersytecie Tokijskim). W 1992 przeszedł na emeryturę i został profesorem emerytowanym Uniwersytetu Tokijskiego.
W grudniu 1996 roku został przewodniczącym ruchu na rzecz utworzenia Japońskiego Stowarzyszenia do Reformowania Podręcznika Historii, a gdy ostatecznie powstało ono 30 stycznia 1997 roku objął funkcję doradcy. Nadzorował również powstanie „Nowego podręcznika do historii” dla japońskich gimnazjów.
W 1997 przeszedł na emeryturę w Międzynarodowym Centrum Badawczym do Studiów Japońskich. W tym samym roku mianowany został profesorem Uniwersytetu Taisho. Od 1999 roku był profesorem i rektorem Akademii Sztuk Pięknych w Kioto.
W kwietniu 1998 został dyrektorem Muzeum Sztuki Miasta Okazaki. Funkcję dyrektora pełnił do 2010 roku. W kwietniu 2010 roku został dyrektorem Muzeum Sztuki Prefektury Shizuoka, funkcję tę pełnił do 2017 roku.
W 2006 roku został odznaczony Orderem Świętego Skarbu.
1 listopada 2006 znalazł się w grupie ośmiu inicjatorów obchodów tysiąclecia „Opowieści o Genjim”.
W styczniu 2014 roku wziął udział w corocznej ceremonii tworzenia poezji japońskiej inaugurującej rok jako Meshido, czyli osoba szczególnie na ten rok wybrana i zaproszona przez cesarza.
W 2018 roku został członkiem Japońskiej Akademii Sztuki.
20 lutego 2020 roku zmarł na raka pęcherzyka żółciowego w szpitalu w Tokio. W dniu śmierci otrzymał tytuł arystokratyczny czwartej rangi, Shoshii.
Nagrody i wyróżnienia Nagroda Suntory Gakugei przyznawana za osiągnięcia naukowe za publikację „Gennai Hiraga” (1981) Nagroda literacka im. Jiro Osaragi przyznawana przez wydawnictwo dziennika Asahi (Asahi-Shinbun-sha) za „Domenę malarstwa” (1984) Nagroda Muzeum Meiji-Mura (1993) Medal z Purpurową Wstęgą nadawany za osiągnięcia naukowe i artystyczne (1997) Nagroda za osiągnięcia przyznawana przez wydawnictwo Dziennika Kioto (Kyoto-Shimbun) za odciągnięcia w dziedzinie kultury i nauki (2000) Order Świętego Skarbu III klasy (2006) Nagroda literacka Rennyo za publikację „Japonia, kraj sztuki” (2011) Nagroda dla współczesnych twórców poezji haiku (2012) Zasłużony dla Kultury Miasta Kioto (2012) Nagroda Muzeum pamięci Inoue Yasushi za osiągnięcia w dziedzinie kultury (2017) Nagroda Japońskiej Akademii Sztuki przy Japońskiej Agencji Kultury (odpowiednik Ministerstwa Kultury) i wręczana wraz z upominkiem od pary cesarskiej oraz włączenie w poczet członków Japońskiej Akademii Sztuki (2018). Nadanie tytułu arystokratycznego czwartej rangi, Shoshii (2020).
Dzieła Publikacje indywidualne 『大君の使節』1968 „Ōkuni-no shisetsu” 1968 (Misja Ōkuni) 『渡辺崋山－優しい旅びと』1974 „ Watanabe Kazan - yasashii tabibiti” 1974 (Kazan Watanabe - wędrowca) seria: „Nihon-no tabibito 13-nin” (13 japońskich wędrowców) 『みだれ髪の系譜』 1981／ 1988 „Midaregami-no keifu” 1981 i 1988 (Genealogia splątanych włosów) 『平賀源内』1981／1989 „ Hiraga Gennai” 1981 (Gennai Hiraga) 『絵画の領分－近代日本比較文化史研究』1984／1990 „Kaiga-no bunryō - kindai Nihon hikaku-bunka kenkyu” 1984 (Domena malarstwa - studia historii komparatystyki kulturowej współczesnej Japonii) 『與謝蕪村の小さな世界』1986／1988 „ Yosa Buson-no chiisana sekai” 1986 i 1988 (Mały świat Yosy Busona) 『文化の往還 比較文化のたのしみ』1989 „Bunka-no ōfuku” 1989 (W tę i z powrotem przez kulturę) 『岩倉使節団の西洋見聞－「米欧回覧実記」を読む』1990 „ Iwakura shisetsu-dan-no seiyö-kenkan - „beiō-kairan-jikki-wo yomu” 1990 (Obserwacje Zachodu przez zespół misji Iwakury - lektura „Zapisu wizyty w Ameryce i Europie”) 『きのふの空 東大駒場小景集』1992 „Kinofu-no sora - Tōdai Komaba kokei-shu” 1992 (Wczorajsze niebo - Zbiór scen z kampusu Komaba Uniwersytetu Tokijskiego) 『詩の国 詩人の国』 1997 „Shi-no kuni shijin-nokuni” 1997 (Kraj poezji kraj poetów) 『詩歌の森へ－日本詩へのいざない』 2002 „Shiika-no mori-he - Nihonshi-he-no izanai” 2002 (Do lasu poezji -zaproszenie do poezji japońskiej) 『ひびきあう詩心－俳句とフランスの詩人たち』 2002 „Hibikiau shishin - haiku-to furansu-no shijintachi” (Współbrzmiąca inspiracja poetycka - haiku i poeci francuscy) 『みやこの円熟 江戸期の京都文化史再考』 2004 „Miyako-no enjuku Edo-ki-no Kyōto-bunka-shi saikō” (Dojrzałość miasta - Refleksje na temat historii kultury Kyoto w okresie Edo) 『藝術の国日本 画文交響』2010 „Geijutsu-no kuni Nihon” (Japonia, kraj sztuki) 『文明としての徳川日本』 2017 „Bunka-to-shite-no Tokugawa Nihon” (Japonia czasów Tokugawa jako kultura) 『桃源の水脈 東アジア詩画の比較文化史』2019 „Tōgen-no suimyaku - Higashi-Ajia-shiha-no hikaku-bunka-shi” (Zlewisko wód Krainy Kwitnących Brzoskwiń - historia komparatystyki kulturowej Azji Wschodniej) Wydane pośmiertnie 『外交官の文章 もう一つの近代日本比較文化史』2020 „Gaikōkan-no bunshō mō hitotsu-no kindai Nihon hikaki-bunka-shi” (Pisma dyplomatów - jeszcze jedna historia komparatystyki kulturowej współczesnej Japonii) 『文明の庫 Ｉ 静止から運動へ 近代日本比較文化史研究』2021 „Bunmei-no kura I Seishi-kara undō-e kindai Nihon hikakubunka-shi kenkyu” (Skarbiec cywilizacji I od bezruchu do aktywności. Studia historii komparatystyki kulturowej współczesnej Japonii) 『文明の庫 IＩ 夷狄の国へ 近代日本比較文化史研究』2021 „Bunmei-no kura II Itaki-no kuni-e kindai Nihon hikakubunka-shi kenkyu” (Skarbiec cywilizacji II do krainy barbarzyńców. Studia historii komparatystyki kulturowej współczesnej Japonii).
Publikacje zbiorowe 明治百年の序幕 （大世界史21） 文藝春秋、1969。井上勲と共著 „Preludium do stulecia epoki Meiji”(Wielka historia świata, tom 21) (Meiji-hyakunen-no jomaku” („Dai-sekai-shi 21) 1969 wspólnie z Isao Inoue 明治維新と日本人 1980。あとがきに注記. „Restauracja Meiji a Japończycy” (Meiji-ishin-to Nihonjin) 1980 posłowie i przypisy 日本の名著22 杉田玄白・平賀源内・司馬江漢 1971、1983. „Klasycy literatury japońskiej tom 22 - Genpaku Sugita, Gennai Hiraga, Kōkan Shiba” (Nihon-no meicho 22 Sunita Gempaku, Hiraga Gennai, Shiba Kōkan) 1971 i 1983 講座比較文学 全8巻 平川・亀井俊介・小堀桂一郎共編 1973-76 „Kurs literaturoznawstwa porównawczego w 8 tomach” (Kōza hikaku bungaku zen 8 kan) 1973-76 edycja wspólnie z Sukehiro Hirakawa, Shunsuke Kamei, Keiichirō Kobori 批評日本史 政治的人間の系譜 徳川吉宗 奈良本辰也・楢林忠男共著 1973 „Krytyczne spojrzenie na historię Japonii - genealogia polityków: Yoshimune Tokugawa” (Hihyō Nihon-shi seiji-teki ningen-no keifu - Tokugawa Yoshimune) 1973 wspólnie z Tatsuya Naramoto i Tadao Narabayashi 平凡社ギャラリー 崋山-四州真景 1974 „Galeria Heibonsha - Kazan - prawdziwy obraz czterech prowincji” (Heibonsha Gyarari - Kazan - Shishu shinkei) 1974 芸術の精神史 蕪村から藤島武二まで 共同討議 高階秀爾共編 1976 „Historia duchowości sztuki - od Busona do Takeji Fujishima - zbiorowa dyskusja” (Geijutsu-no seishinshi - Buson-kara Fujishima Takeji-made Kyōdō tōgi) 1976 wspólnie z Juji Takashima 明治大正図誌 東京 3 小木新造共編 1979 „Ilustrowany magazyn epok Meiji i Taishō - Tokyo 3” (Meiji Taishō zushi Tokyo 3) 1979 wspólnie z Shinzō Ogi カンヴァス日本の名画 高橋由一 青木茂共著 1979 „Arcydzieła malarstwa na płótnie Japonii” (Kanvasu-Nihon-no meiga”) 1979 wspólnie z Yuichi Takahashi i Shigeru Aoki 近代漫画〈4〉 日露戦争期の漫画 浅井忠・小杉未醒 清水勲共編 1985 „Współczesne komiksy (4) Komiksy czasów wojny japońsko-rosyjskiej ”(Kindai manga (4) nichirō-sensō-ki-no manga) 1985 wspólnie zChu Asai, Hōan Kosugi i Isao Shimizu 海外の日本人小事典 エッソ石油広報部 1985 „Mały słownik Japończyków za granicą” (Kaigai-no Nihonjin kojiten) 1985 近代漫画〈1〉 幕末維新期の漫画 C＝ワーグマン・河鍋暁斎 清水勲共編 1986 „Współczesne komiksy (1) Komiksy czasów Restauracji Meiji” (Kindai manga (1) Meiji-ishin-ki-no manga) 1986 wspólnie z Kyōsai Kawanabe i Isao Shimizu 江漢西遊日記 司馬江漢 1986。太田理恵子共校注 „Dziennik podróży na zachód pióra Kōkan Shiba” (Kōkan-saiyu-nikki Shiba Kōkan) 1986 korekta i przypisy wspólnie z Rieko Ōta 外国人による日本論の名著 ゴンチャロフからパンゲまで 佐伯彰一共編 1987 „Słynne dzieła zagranicznych autorów na temat teorii o Japończykach (Nihonjinron) - od Gonczarowa po Pinguet’a” (Gaikokujin-ni yoru Nihonjinron-no meicho- Goncharofu-kara Pange-made) 1987 edycja wspólnie z Shōichi Saeki 小出楢重随筆集 1987 „Zbiór esejów pióra Narashige Koide” (Koide Narashige zuihitsu-shu) 1987 文学の東西 辻瑆共編著 1988 „Wschód i Zachód w literaturze” (Bungaku-no Tōzai) 1988 edycja wspólnie z Hikaru Tsuji ビゴー素描コレクション 全3巻 清水勲・酒井忠康・川本皓嗣共編 1989 „Kolekcja szkiców Bigot’a” 3 tomy (Bigō subyō korekushon zen 3 kan) 1989 edycja wspólnie z Isao Shimizu, Tadayasu Sakai i Kōji Kawamoto 1989 世紀末から新世紀末へ 1990 „Od schyłku wieku po schyłek nowego wieku” (Seikimatsu-kara Shin-seikimatsu-made) 1990 写真で見る江戸東京 岡部昌幸共著 新潮社「とんぼの本」1992 „ Edo i Tokyo widziane na zdjęciach” (Shashin-de miru Edo Tōkyō) 1992 autorstwo wspólne z Masayuki Okabe 世界都市の条件 高階秀爾共編 1992 „Kryteria bycia światowym miastem” (Sekai-toshi-no jōken) 1992 edycja wspólniez Shuji Takashina 絵のなかの東京 ビジュアルブック江戸東京 1993 „Tokyo w obrazach - Ilustrowana książka o Edo i Tokyo” (E-no naka-no Tōkyō - bijuaru-bukku Edo Tōkyō) 1993 叢書 比較文学比較文化〈1〉 文明としての徳川日本 1993 Seria książek „Komparatystyka literacka i kulturowa (1) - Japonia epoki Tokugawa jako cywilizacja” (Sōsho Hikaku-bungaku hikaku-bunka (1) Bunmei-to shite-no Tokugawa Nihon) 1993 水墨画の巨匠 第12巻 蕪村 早川聞多共著 1994 „Wielcy mistrzowie malarstwa tuszem tom 12 Buson” (Suibokuga-no kyoshō dai 12 kan Buson)1994 wspólnie z Monta Hayakawa 河鍋暁斎画集 1994 „Album malarstwa Kyōsai Kawabe” (Kawabe Kyōsai gashu) 1994 江戸のなかの近代－秋田蘭画と『解体新書』 1996。高階秀爾・武塙林太郎・養老孟司・成瀬不二雄・河野元昭と共著„Historia najnowsza wpisana w okres Edo - malarstwo w stylu Akita-ranga (Edo-no naka-no kindai - Akita-ranga i „Nowe ujęcie Anatomii”) 1996 wspólnie z Juji Takashima, Rintarō Takehana, Takashi Yōrō, Fujio Naruse, Motoaki Kōno 翻訳と日本文化 国際文化交流推進協会〈シリーズ国際交流〉 2000 „Przekłady a kultura japońska” (Hon’yaku-to Nihon-bunka - kokusai bunka-kōryu ishin kyōkai (shirizu kokusai-kōryu) 2000 創像新世紀 2001 „Nowy wiek twórczości” (Sōzō shin-seiki) 2001 京都学を学ぶ人のために 冨士谷あつ子共編 世界思想社 2002 „Dla zgłębiających naukę o Kioto” (Kyōto-gaku-wo manabu hito-no tame-ni) 2002 edycja wspólna z Atsuko Fujitani ワーグマン素描コレクション（上下） 酒井・清水・川本・新井潤美編 2002 „Kolekcja szkiców Wirgman’a„ (2 tomy) (Waguman subyō korekushon (jō-ge)) 2002 edycja Sakai, Shimizu, Kawamoto, Megumi Arai 岩倉使節団の比較文化史的研究 2003 „Studia komparatystyczne dotyczące misji Iwakury” (Iwakurashisetu-dan-no hikaku-bungaku hikaku-bunka kenkyu) 2003 古寺巡礼京都27 泉涌寺 上村貞郎共著 2008 „Pielgrzymka do starych świątyń Kioto 27 (Koji junrei Kyōto 27 Sennyu-ji) 2008 wspólnie z Takurō Kamimura ポストモダンを超えて－21世紀の芸術と社会を考える 三浦雅士編、高階秀爾・山崎正和ほか6名 2016 „Przewyższyć post-modernizm - rozważania nad sztuką i społeczeństwem 21 wieku” (Posuto-modna-wo koete - 21-sroki-no geijutu-to shakai-wo kangaeru) 2016 edycja Masashi Miura, wspólnie z 6 innymi współautorami min. Juji Takashima i Masakazi Yamazaki.
Przekłady