Alki (Alcidae) – rodzina ptaków z rzędu siewkowych (Charadriiformes). Obejmuje 24 gatunki obecnie żyjące oraz jeden wymarły. Obejmuje gatunki morskie zamieszkujące skaliste wybrzeża w strefie klimatów chłodnych i umiarkowanych półkuli północnej (chociaż niektóre gatunki zapuszczają się nawet do Zatoki Kalifornijskiej). Kanadyjski ornitolog, Anthony Gaston, zasugerował, że większość gatunków trzyma się północnych wód przez wzgląd na obecne w tropikach rekiny.
Systematyka Do rodziny należą dwie podrodziny: Aethiinae – nurniczki Alcinae – alki
Charakterystyka
Ptaki te dorastają do 15–40 cm długości ciała, choć wymarła alka olbrzymia (Pinguinus impennis) osiągała nawet 75 cm. Mają krępy tułów, sporą głowę z mocno zbudowanym dziobem, a także krótkie skrzydła i nogi zakończone błoną pławną. Ich upierzenie jest czarno-białe.
Ptaki te charakteryzują się następującymi cechami: nogi o trzech palcach spiętych błoną pławną, tylny palec uwsteczniony brak wyraźnego dymorfizmu płciowego, pojawia się dymorfizm wiekowy i sezonowy bardzo dobrze pływają i nurkują; wiosłują zarówno nogami, jak i skrzydłami (podobnie jak pingwiny). Długie nurkowanie zapewnia ciężki szkielet z mniejszą liczbą komór powietrznych. Przed podwyższonym ciśnieniem wody zabezpiecza wydłużony, szeroki mostek i klatka piersiowa latają raczej słabo, chodzą zwykle niezgrabnie (alka olbrzymia była nielotem) i mają krótkie sterówki oraz skrzydła, które służą pod wodą jak napęd, a nie do sterowania. Wiosłują nimi 15–20 ruchów na minutęKarel Stastny, „Ptaki wodne”, Wydawnictwo Delta, Warszawa 1993. dobrze rozwinięty gruczoł kuprowy, którego wydzieliną namaszczają pióra pierzą się 2 razy rocznie, przez co mają upierzenie zimowe i godowe. Pozbywają się wtedy wszystkich lotek naraz i jako nieloty pływają na wodzie gruczoł nosowy wydziela sól ze względu na duże zasolenie, w jakim przebywają gniazdo zazwyczaj wprost na skałach, w norze lub zagłębieniu. Przebywają wtedy w licznych koloniach, które mogą sięgać milionów osobników, pokrywając zbocza i nabrzeżne skały zazwyczaj 1–2 jaja w lęgu pisklęta pokryte gęstym puchem, półgniazdowniki. Rosną szybko, potrafią wskakiwać do morza prosto ze skał. Inaczej jest z pisklętami karmionymi w norach, które przebywają tam, nim nauczą się latać żywią się przede wszystkim rybami i bezkręgowcami morskimi
Zobacz też kiviak – grenlandzka potrawa z surowego mięsa alki
Przypisy