thumb|Mapa diecezji łomżyńskiej thumb|Neoklasycystyczny pałac biskupi w Łomży thumb|Wyższe Seminarium Duchowne w Łomży thumb|upright|Herb diecezji augustowskiej (in. sejneńskiej), której następcą jest Łomża mały|Katedra św. Michała Archanioła w Łomży Diecezja łomżyńska (łac. Dioecesis Lomzensis) – jedna z trzech diecezji obrządku łacińskiego w metropolii białostockiej w Polsce powołana bullą Vixdum Poloniae unitas z 28 października 1925 przez papieża Piusa XI.

Kalendarium Diecezja wigierska i diecezja sejneńska 1807 – Obwód białostocki w wyniku traktatu w Tylży, zostaje włączony do Cesarstwa Rosyjskiego. Diecezja wigierska traci dekanaty: Białystok, Bielsk, Brańsk, Drohiczyn, Knyszyn i Sokółka 1818 – Ostateczne rozwiązanie diecezji wigierskiej. Papież Pius VII, bullą Ex imposita Nobis eryguje diecezję sejneńską (augustowską). Pokrywała się z granicami województwa augustowskiego. Prócz reszty diecezji wigierskiej, w skład nowej diecezji weszły dekanaty odebrane Płockowi: Łomża, Wąsosz i Wizna. 1921 – W wyniku traktatu ryskiego, diecezja sejneńska traci dekanaty: Kalwaria, Mariampol, Wiłkowyszki, Władysławów i część dekanatu Sejny 1921–1925 – w trakcie prac nad reorganizacją uszczuplonej diecezji sejneńskiej narodził się pomysł, by nową stolicą stała się Łomża 1925 – Ostateczne rozwiązanie diecezji sejneńskiej.

Diecezja łomżyńska 1925 – Papież Pius XI bullą Vixdum Poloniae unitas eryguje diecezję łomżyńską. Do diecezji włączono z Płocka: Czyżew, Ostrów Mazowiecka i fragment dekanatu ostrołęckiego. Diecezje podzielono na nowo na 15 dekanatów: Augustów, Czyżew, Jedwabne, Kolno, Łomża, Ostrołęka, Ostrów Mazowiecka, Sejny, Sokoły, Suwałki, Szczuczyn, Śniadowo, Teolin, Wąsosz i Wysokie Mazowieckie. Biskupem został Romuald Jałbrzykowski. 1945 – w wyniku zmian granic Łomża traci część dekanatu Teolin. 1992 – w wyniku decyzji Jana Pawła II, zawartej w bulli Totus Tuus Poloniae Populus diecezja łomżyńska traci dekanaty: Augustów – Najświętsze Serce Jezusa, Augustów – Matka Boża Częstochowa, Suwałki – Święta Aleksandra, Suwałki – Święty Piotr i Paweł, Sejny, fragment dekanatu grajewskiego, fragment dekanatu Rajgród, fragment dekanatu rydzewskiego i fragment dekanatu Pruska (na rzecz nowej diecezji ełckiej). Zyskuje natomiast kosztem Płocka: Różan, fragment dekanatu wyszkowskiego, fragment dekanatu chorzelskiego, fragment dekanatu makowskiego, fragment dekanatu przasnyskiego.

Podział na dekanaty 24px Dekanat Chorzele 24px Dekanat Czyżew 24px Dekanat Grajewo 24px Dekanat Jedwabne 24px Dekanat Kadzidło 24px Dekanat Kobylin 24px Dekanat Kolno 24px Dekanat Krasnosielc 24px Dekanat Łapy 24px Dekanat Łomża – św. Brunona 24px Dekanat Łomża – św. Michała Archanioła 26x26px Dekanat Myszyniec 24px Dekanat Ostrołęka – Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny 24px Dekanat Ostrołęka – św. Antoniego 24px Dekanat Ostrów Mazowiecka – Chrystusa Dobrego Pasterza 24px Dekanat Ostrów Mazowiecka – Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny 24px Dekanat Piątnica 24px Dekanat Różan 24px Dekanat Rzekuń 24px Dekanat Szczuczyn 24px Dekanat Szepietowo 24px Dekanat Wysokie Mazowieckie 24px Dekanat Wyszków 24px Dekanat Zambrów

Instytucje Kuria diecezjalna Wyższe Seminarium Duchowne w Łomży Sąd biskupi Caritas diecezjalna Łomżyńska Kapituła Katedralna Centrum Edukacji Medialnej SpesMediaGroup Muzeum Diecezjalne Archiwum

Biskupi

Biskup diecezjalny bp Janusz Stepnowski (od 2011)

Biskup pomocniczy bp Tadeusz Bronakowski - (wikariusz generalny) (od 2006)

Biskupi łomżyńscy Romuald Jałbrzykowski (1926; następnie arcybiskup wileński) Stanisław Kostka Łukomski (1926–1948) Czesław Falkowski (1949–1969) Mikołaj Sasinowski (1970–1982) Juliusz Paetz (1983–1996; następnie arcybiskup poznański) Stanisław Stefanek (1996–2011) Janusz Stepnowski (od 2011)

Protonotariusze Apostolscy Ks. infułat dr Jan Sołowianiuk (emerytowany wikariusz biskupi) Ks. infułat dr Andrzej Zdzisław Miałchowski (były rektor Wyższego Seminarium Duchownego w Łomży) Ks. infułat dr Karol Łapiński (od wielu lat posługujący w Warszawie oraz w Rzymie jako pracownik nuncjatury apostolskiej w Polsce)

Główna świątynia mały|Katedra św. Michała Archanioła w Łomży Katedra św. Michała Archanioła w Łomży (rocznica poświęcenia: 4 września)

Bazyliki mniejsze

Bazylika kolegiacka Trójcy Przenajświętszej w Myszyńcu Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Sokołach

Sanktuaria Matki Boskiej Hodyszewskiej Matki Boskiej Łomżyńskiej Pięknej Miłości Matki Boskiej Osuchowskiej Matki Boskiej Płonkowskiej Matki Boskiej Wąsewskiej Matki Boskiej Wąsoskiej Najświętszej Maryi Panny Dąbrowskiej Miłosierdzia Bożego w Łomży Świętego Antoniego z Padwy w Ostrołęce Świętej Teresy od Dzieciątka Jezus w Porządziu Świętego Idziego w Wyszkowie Świętej Rodziny w Wyszkowie Matki Bożej Pocieszenia Pani Małopłockiej Sanktuarium Matki Bożej Miłosierdzia w Łapach Sanktuarium bł. Stefana kard. Wyszyńskiego w Zuzeli

Patroni Święty Bruno z Kwerfurtu, biskup i męczennik (główny patron) Święty Andrzej Bobola, prezbiter i męczennik

Błogosławieni z terenu diecezji Bł. ks. Adam Bargielski Bł. ks. Michał Piaszczyński Bł. ks. kard. Stefan Wyszyński

Zobacz też Biskupi łomżyńscy Metropolia białostocka Podział administracyjny Kościoła katolickiego w Polsce Nuncjatura Apostolska w Polsce

Przypisy

Bibliografia

Ks. Witold Zdaniewicz, ks. Sławomir H. Zaręba, Robert Stępisiewicz Wykaz parafii w Polsce 2006 (s. 353–377) Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego SAC. Warszawa 2006 .

Linki zewnętrzne Diecezja łomżyńska