Hotel Europejski, od 2018 Raffles Europejski Warsaw – hotel w Warszawie, zbudowany etapami w latach 1855–1877 według projektu Henryka i Leandra Marconich. Uznawany wówczas za najbardziej luksusowy w mieście. Wznowił działalność w 2018 pod marką sieci Raffles.
Historia thumb|Hotel Europejski w 1934, widoczne wejście główne W połowie XVII wieku w miejscu hotelu znajdował się dwór Jana Oborskiego, starosty sochaczewskiego, a w XVIII wieku barokowy pałac Ogińskich. Na początku XIX wieku nieruchomość nabył bogaty stolarz warszawski Ferdynand Gerlach, który urządził tam hotel.
Budynek, zaprojektowany przez Henryka Marconiego, powstał w miejscu budynku zburzonego hotelu Gerlacha. Część gmachu od strony obecnych ul. Ossolińskich, ul. Karaszewicza-Tokarzewskiego i placu Piłsudskiego została wzniesiona w latach 1855–1857. W latach 1857–1859 powstała część od ul. Ossolińskich i Krakowskiego Przedmieścia. Budowa została dokończona w latach 1876–1877.
Hotel był pierwszą siedzibą Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych oraz kolejną lokalizacją popularnej cukierni Lourse'a (1871–1944). Na parterze znajdowały się również sklepy i restauracja.
W czasie powstania styczniowego w dniu 10 października 1863 przed hotelem stracony został czeladnik cukierniczy Emilian Chodakowski za udział w zamachu na carskiego agenta Bertolda HermaniegoRyszard Kołodziejczyk, Rocznik Warszawski 1960, t.1, „Warszawska Żandarmeria Narodowa w Powstaniu Styczniowym”, s. 164.
Hotel Europejski był pierwszym nowoczesnym hotelem w Warszawie. W 1877 w hotelu uruchomiono pierwszą w mieście windę osobową. Od końca XIX wieku w budynku działało centralne ogrzewanie. Pod koniec XIX był uważany za najwykwintniejszy hotel w mieście. W hotelowej pracowni tworzyli i mieszkali: Józef Chełmoński, Adam Chmielowski, Antoni Adam Piotrowski, Stanisław Witkiewicz.
W lutym 1918 w hotelu popełnił samobójstwo oficer Legionów Polskich, mjr kanc. Ludwik Eydziatowicz. W 1920 otwarto w nim księgarnię spółki Trzaska, Evert i Michalski. W 1938 hotel dysponował 250 pokojami.
W czasie obrony Warszawy we wrześniu 1939 w budynku hotelu wybuchł pożar.
Po zniszczeniach wojennych, przedwojenni właściciele uruchomili restaurację i rozpoczęli remont budynku. W 1948 hotel zajęło Ministerstwo Obrony Narodowej i dokończyło odbudowę budynku z przeznaczeniem na Akademię Wojskowo-Polityczną im. Feliksa Dzierżyńskiego (1951–1954).
W latach 1957–1961 budynek został ponownie zaadaptowany na hotel, którym zarządzała grupa hotelowa Orbis. W 1965 roku budynek hotelu został wpisany do rejestru zabytków.
W 1989 podjęto próbę renowacji gmachu, w co był zaangażowany Gene Gutowski, zakończonej niepowodzeniem. W 1991 spadkobiercy właścicieli nieruchomości rozpoczęli starania o jej odzyskanie. W 1993 została reaktywowana przedwojenna spółka akcyjna Hotel Europejski, a minister gospodarki przestrzennej i budownictwa stwierdził nieważność orzeczenia prezydenta Warszawy z 1948 o odmowie przyznania spółce własności czasowej z powodu dekretu Bieruta. W kwietniu 2005 zostało podpisane porozumienie z władającą nieruchomością spółką Accor-Orbis, a we wrześniu została ona przekazana spółce Hotel Europejski.
W latach 2009–2014 w budynku mieściła się siedziba Radia Wnet.
W 2012 do grona właścicieli hotelu dołączyła szwajcarska milionerka Vera Michalski-Hoffmann (jako większościowy udziałowiec w spółce będącej właścicielem hotelu)Michał Wojtczuk, Hotel Europejski będzie najbardziej luksusowy w Polsce, Gazeta Wyborcza, 20 września 2012 r..
W czasie prowadzonego w latach 2013–2018 remontu, za zgodą stołecznego konserwatora zabytków, budynek został nadbudowany – w miejscu strychu powstały dwie nowe kondygnacje z ok. 7 tys. m² powierzchni biurowej. Projekt nadbudowy, na który wyraziła w 2010 roku zgodę stołeczna konserwator zabytków Ewa Nekanda-Trepka, wywołał kontrowersje. Podczas modernizacji, poza rozbudową przestrzeni, zastosowano m.in. niepalne materiały izolacyjne z wełny skalnej o najwyższej klasie reakcji na ogień A1, odporne na temperatury dochodzące do 1000 °C. Rozwiązania te poprawiły bezpieczeństwo pożarowe, izolacyjność akustyczną oraz efektywność energetyczną budynku.
Hotel wznowił działalność w maju 2018 pod marką luksusowej sieci Raffles, jako Raffles Europejski Warsaw. Na ostatnim piętrze urządzono przestrzeń biurową i coworkingową. W hotelu powstały także butiki marek Patek Philippe, Hermès i Brunello Cucinelli.
Hotel siedzibą przedstawicielstw dyplomatycznych
Przypisy
Bibliografia Stanisław Szenic, Józef Chudek: Najstarszy szlak Warszawy, PIW, Warszawa 1955. Andrzej Rottermund: Hotel Europejski, PWN Warszawa 1972.
Linki zewnętrzne Strona internetowa Hotel, aż ślinka cieknie. Co jadano w Europejskim ?, Jerzy S. Majewski, gazeta.pl z 13 sierpnia 2010 Archiwalne widoki hotelu w bibliotece Polona
Kategoria:Budynki projektu Henryka Marconiego Europejski Kategoria:Nieruchomości zreprywatyzowane w Warszawie Kategoria:Plac marsz. Józefa Piłsudskiego w Warszawie Kategoria:Zabytki nieruchome w Warszawie Kategoria:Budynki w Polsce oddane do użytku w 1877 Kategoria:Śródmieście Północne