thumb|Wnętrze wieży kontroli lotów bazy lotnictwa Misawa Air Base w Japonii thumb|upright|Wieże kontroli ruchu lotniczego portu lotniczego Amsterdam-Schiphol thumb|upright=0.5|Przykładowa przywieszka na bagaż dołączana w czasie odprawy pasażera Lotnisko – wydzielony obszar na lądzie, wodzie lub innej powierzchni, w całości lub w części przeznaczony do wykonywania startów, lądowań i naziemnego lub nawodnego ruchu statków powietrznych, wraz ze znajdującymi się w jego granicach obiektami i urządzeniami budowlanymi o charakterze trwałym, wpisany do rejestru lotniskUstawa z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze ().. Ich wyposażenie zróżnicowane jest w zależności od liczby odprawianych pasażerów i przeładowywanych towarów. Lotniska oznaczane są trzyliterowym kodem IATA oraz czteroliterowym kodem ICAO.

Lotnisko oraz jego strefa ochronna zajmują znaczne obszary, wyłączając z użytkowania znaczny areał gruntów. Zamieszkiwanie w jego pobliżu może być szkodliwe dla zdrowia z powodu zanieczyszczeń powietrza oraz hałasu.

Terminologia Ze względu na dostępność dla użytkowników wyróżnia się lotniska użytku publicznego oraz lotniska użytku wyłącznego.

W zależności od wielkości lotnisk i ich funkcji, wyróżnia się: porty lotnicze – lotniska użytku publicznego wykorzystywane do lotów handlowych: krajowe – obsługujące pasażerów na liniach wewnątrzkrajowych międzynarodowe międzykontynentalne lądowiska – najczęściej prowizoryczne, bez zabudowań portowych, obsługujące głównie śmigłowce i małe samoloty porty śmigłowcowe (heliporty) lotniska wojskowe (Wojskowych Portach Lotniczych wchodzących w skład baz lotniczych) lotniska miejskie – obsługujące małe samoloty pasażerskie oraz śmigłowce, niwelując ruch małych samolotów na większych portach lotniczych w okolicy.

Infrastruktura W obrębie lotniska można wyróżnić część służącą technicznej obsłudze samolotów w czasie startów i lądowań: pasy startowe, drogi kołowania, płyty postoju samolotów, hangary, wieża kontroli lotów, urządzenia naprowadzające oraz część służącą obsłudze pasażerów (terminale pasażerskie).

Porty lotnicze zlokalizowane są przy dużych aglomeracjach miejskich. Ze względu jednak na to, że zajmują one duże powierzchnie, położone są zazwyczaj w pewnej odległości od centrów miast, które obsługują. Niekiedy położone są poza ich granicami administracyjnymi.

Historia Pierwsze miejsca przystosowane do startów i lądowań samolotów wyznaczano na płaskich polach o nawierzchni gruntowej lub trawiastej, bez wyznaczonych dróg startowych – lądowano pod dowolnym kątem, w zależności np. od warunków atmosferycznych. Infrastruktura lotniska w początkach lotnictwa składała się zazwyczaj jedynie z hangaru, często posiadały widownie umożliwiające wykorzystanie lotniska w celach rozrywkowych. Jednym z pierwszych lądowisk tego typu było lotnisko Taliedo w Mediolanie, otwarte w 1910 r., przekształcone w 1920 r. w port lotniczy o zastosowaniu komercyjnym.

Na rozwój lotnisk ogromny wpływ miała I wojna światowa – na potrzeby militarne zbudowano wiele lądowisk, rozpoczęto również prace nad urządzeniami naprowadzającymi. Po wojnie wiele z tych lotnisk przekształcono na cywilne. Jednym z pierwszych takich lotnisk było lotnisko Le Bourget koło Paryża. Pierwsze lotnisko z terminalem pasażerskim, przeznaczone wyłącznie dla lotnictwa cywilnego, wybudowano w 1922 r. w Królewcu w ówczesnych Niemczech. Oświetlone pasy startowe pojawiły się w drugiej połowie lat 20. XX w.

Na świecie istnieje około 2000 lotnisk wszelkiego rodzaju. Największy ruch na nich wykonuje się w Ameryce Północnej, Europie i Azji. Natomiast każdy z wielkich portów lotniczych na tych kontynentach ma większy wskaźnik ruchu cargo niż wszystkie lotniska afrykańskie. Organizacja, która zrzesza lotniska na świecie, to Airport Council International – ACI. Prowadzi ona negocjacje między przewoźnikami i lotniskami oraz opracowuje standaryzację procedur zabezpieczeń operacji lotniczych. Na jej liście jest 591 operatorów którzy posiadają 1861 lotnisk w 177 państwach. W 2013 r., według raportu ACI, obsłużonych zostało 5 700 000 000 pasażerów i 92 000 000 miliony ton ładunku. Wyznacznik wzrostu ruchu może być traktowany jako wskaźnik rozwoju gospodarczegoPorty lotnicze świata 2013, [w:] Jerzy Liwiński (red.), Lotnictwo, Magnum-X, lipiec 2014, s. 20–21, ISSN 1732-5323..

W latach 2004–2013 liczba pasażerów wzrosła z 3 660 000 000 do 5 710 000 000, czyli o 54%, a towarów z 73 900 000 ton do 92 100 000, czyli o 25%Porty lotnicze świata 2013, [w:] Jerzy Liwiński (red.), Lotnictwo, Magnum-X, lipiec 2014, s. 25, ISSN 1732-5323..

Największe porty lotnicze świata + Według ruchu pasażerskiego ogółem (2018)Oto największe lotniska na świecie. Szykuje się przetasowanie na tej liście.Lp. Port lotniczy Państwo Lokalizacja KodIATA/ICAO Liczba pasażerów1. Port lotniczy Atlanta – Hartsfield-Jackson Atlanta, Georgia, USA ATL/KATL 107 mln2. Port lotniczy Pekin Chaoyang, Pekin, ChRL PEK/ZBAA 100,9 mln3. Port lotniczy Dubaj Dubaj, Zjednoczone Emiraty Arabskie DXB/OMDB 89,1 mln4. Port lotniczy Los Angeles Los Angeles, Kalifornia, USA LAX/KLAX 87,5 mln5. Port lotniczy Tokio-Haneda Ōta, Tokio, Japonia HND/RJTT 86 mln6. Port lotniczy Chicago-O’Hare Chicago, Illinois, USA ORD/KORD 83,2 mln7. Port lotniczy Londyn-Heathrow Hillingdon, Wielki Londyn, Wielka Brytania LHR/EGLL 80,1 mln8. Port lotniczy Hongkong Chek Lap Kok, New Territories, Hongkong, ChRL HKG/VHHH 74,5 mln9. Port lotniczy Szanghaj-Pudong Pudong, Szanghaj, ChRL PVG/ZSPD 74 mln10. Port lotniczy Paryż-Roissy-Charles de Gaulle Roissy, Tremblay-en-France, Francja CDG/LFPG 72,2 mln

Zobacz też

Lotniska w Polsce Porty lotnicze w Polsce Lotnisko pozorne Drogowy odcinek lotniskowy

Przypisy