thumb|240px|Mozaika z III w. z wyobrażeniem głowy Meduzy (znaczek poczty luksemburskiej, 1977) Diekirch (lb. Dikrech) − miasto i gmina (gemeng/commune/Gemeinde) w środkowym Luksemburgu, siedziba administracyjna kantonu Diekirch. Do 3 października 2015 siedziba administracyjna dystryktu Diekirch.
Miasto położone na północnym brzegu rzeki Sûre/Sűre, zamieszkiwane przez 7295 osób (2023). Rozwinął się w nim przemysł metalowy oraz mięsny.
Historia Wczesne osadnictwo na tym terenie poświadczają przedhistoryczne stanowiska na okolicznych wzgórzach oraz znalezione tam obiekty datowane od starszej epoki kamienia po epokę brązu i żelaza. Istotnym tego świadectwem jest też megalityczny relikt spod Hardt. W późniejszym czasie na obszarze zamieszkiwanym przez Celtów, przy zaistniałym rzymskim szlaku komunikacyjnym powstała pierwsza osada (vicus). Ważnymi pozostałościami z okresu panowania Rzymian są ślady rozległej i luksusowo wyposażonej willi zajmującej cały późniejszy obszar staromiejski, a opuszczonej dopiero w początku V stulecia. Także znaleziska z pobliskiej rzymskiej willi w pogranicznym Bigelbach, wraz z mozaikami odsłoniętymi w tych miejscach, włącznie z podziemiami kościoła św. Wawrzyńca (St. Laurent)C.M. Ternes: «Diekirch» w The Princeton encyclopedia of classical sites, dz. cyt..
Wiadomo, iż w XIV wieku miasto zostało silnie ufortyfikowane przez Jana Luksemburskiego, ówczesnego władcę hrabstwa Luksemburga i późniejszego króla Czech, poprzez otoczenie zamkowymi murami oraz fosą zasilaną z pobliskiego stałego strumienia skalnego Bellenflesschen. Fortyfikacje te przetrwały do czasu okupacji Diekirch przez napoleońskich Francuzów, którzy umocnienia zrównali z ziemią w początkach XIX wiekuEncyclopædia Britannica (edycja XI). T. 8. London-Cambridge: Oxford University Press, 1911, s. 209..
Zabytki i atrakcje turystyczne Centrum Diekirch okolone jest bulwarem powstałym na miejscu średniowiecznych murów obronnych. We wnętrzu XIX-wiecznego kościoła św. Wawrzyńca (église St. Laurent) znajdują się rzymskie i średniowieczne grobowce odkryte pod posadzką w trakcie powojennej odbudowy i renowacji. Najstarszym miejscowym zabytkiem jest tzw. Deiwelselter (Diabelski Ołtarz), siedmiometrowy relikt megalitu z ok. 2000 p.n.e., który w czasach nowożytnych (1892) zniszczono przebudowaniem na łuk.
Związane z lokalną historią zbiory prezentują dwa główne miejskie muzea: Narodowe Muzeum Wojskowości ( Musée national d'histoire militaire) przedstawia historię bitwy o Ardeny oraz m.in. ekspozycję działalności luksemburskiego ruchu oporu (tzw. Veiner Miliz) i dokumentację obozu w rosyjskim Tambowie, gdzie po zakończeniu wojny zesłano luksemburskich jeńców, wcześniej wcielanych przez Niemców do jednostek Waffen-SS i Wehrmachtu. Muzeum Mozaiki Rzymskiej (Musée mosaïques romaines) eksponuje dobrze zachowane rzymskie mozaiki podłogowe, odsłonięte podczas miejscowych prac wykopaliskowychBelgia i Luksemburg. Praktyczny przewodnik, dz. cyt., s. 394., zwłaszcza w latach 60. i 90. XX wieku. Znaczna część historycznych zabytków pochodzi ze zbiorów J. Herra, zamiłowanego miejscowego historyka i kolekcjonera starożytnościJoseph Herr: La préhistoire sur les plateaux de la Sûre Moyenne. „Bulletin d’Archeologie Luxemburgeoise” 2 (1971)..
Ponadto w mieście znajduje się Muzeum Historycznych Pojazdów oraz Muzeum Historii Piwowarstwa związane z istnieniem ważnego krajowego browaru z własną marką piwa.
Diekirch było pierwszym w Luksemburgu miastem, w którym utworzono w 1977 deptak.
Podział administracyjny Do gminy należy pięć miejscowości, w tym jedna określana formalnie/urzędowo jako Uertschaft oraz cztery jako lieu-dit: Bamertal (Bamerdall), lieu-dit Diekirch (Dikrech) Friedhof (Fridhaff), lieu-dit Herrenberg (Härebierg), lieu-dit Kléck, lieu-dit
Współpraca Miejscowości partnerskie: Arlon, Belgia Bitburg, Niemcy Hayange, Francja Liberty, Stany Zjednoczone Monthey, Szwajcaria
Ludzie związani z Diekirch
Przypisy
Bibliografia M. i M. Osip-Pokrywka, L. Sojka, P. Piekarski: Belgia i Luksemburg. Praktyczny przewodnik. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Pascal, 2012, s. 394-395, ISBN 978-83-7513-980-8 C.M. Ternes: Diekirch, Luxemburg. W: The Princeton encyclopedia of classical sites (ed. Richard Stillwell). Princeton (N.J.): Princeton University Press, 1976,
Kategoria:Gminy w Luksemburgu Kategoria:Kanton Diekirch Kategoria:Miasta w Luksemburgu Kategoria:Diekirch