Copyleft

– rodzaj systemu wolnego licencjonowania praw autorskich, zezwalający na modyfikację określonych aspektów praw autorskich i rozpowszechnianie utworów zależnych na identycznych warunkach.

Założenia systemu zostały stworzone w roku 1984 przez Richarda Stallmana na użytek oprogramowania, ale dziś są używane również dla innych rodzajów dzieł.

Nazwa Nazwa etymologicznie jest odwróceniem znaczenia słowa i jednocześnie swoistą grą słowną. („kopiowanie”) i („prawo”) to inaczej zastrzeżenie wszelkich praw do kopiowania, natomiast to po angielsku „lewo” i jednocześnie strona bierna czasownika → („porzucić”), zatem termin „” może być rozumiany jako świadome „porzucenie” zastrzeżeń do kopiowania.

Termin prawdopodobnie pojawił się po raz pierwszy w dyskordiańskiej świętej księdze Principia Discordia w postaci i dopiskiem (po ang. „Wszystkie prawa odwrócone – drukuj do woli”).

Termin ten został użyty przez , autora interpretatora języka BASIC o nazwie Palo Alto . Kod źródłowy tego interpretera, który został opublikowany w maju 1976 r. w czasopiśmie , zawierał w nagłówku następujący tekst: TINY BASIC FOR INTEL 8080; VERSION 1.0; BY LI-CHEN WANG; 10 JUNE, 1976; @COPYLEFT; ALL WRONGS RESERVED

Zgodnie z historią podawaną przez Richarda Stallmana nazwa pochodzi od napisu na kopercie listu, jaki dostał od w 1984 lub 1985 r. w związku z dyskusjami, jakie toczyli na temat szkód, jakie w rozwoju oprogramowania powoduje prawo autorskie. Hopkins żartobliwie napisał: („Copyleft – wszelkie prawa odwrócone”), nawiązując do często stosowanej formułki zastrzegającej prawa do kopiowania stosowanej w USA: , tj. „Prawa do kopiowania: (podmiot) (data). Wszystkie prawa zastrzeżone”.

Idea Idea polega na takim wykorzystaniu systemu praw autorskich, że osiąga zupełnie odwrotne cele niż (poszerzenie wolności zamiast jej ograniczenia).

W pierwszym etapie zastrzega się prawa autorskie do danej pracy. Ten etap nie różni się niczym od . Dopiero w następnym zezwala się wszystkim zainteresowanym na dowolne kopiowanie, dystrybuowanie oraz modyfikowanie danej pracy lub pracy pochodnej. Jednocześnie zastrzega się, by wszelkie zmiany również były objęte klauzulą , a więc wykorzystywane na tych samych zasadach co pierwotna praca. Celem jest tutaj stworzenie twórczości, która będzie się rozprzestrzeniać i jednocześnie nigdy ten proces rozprzestrzeniania się nie będzie mógł być zablokowany przez ponowne zastrzeżenie wszystkich praw autorskich do niej.

Praktyka Konkretne zastosowania idei można znaleźć w licencjach projektu GNU – GNU GPL, GNU LGPL oraz GNU FDL, a także w licencjach FAL i MPL.

Do licencji typu zaliczane są także te stworzone przez organizację Creative Commons, które posiadają warunek (, na tych samych warunkach) i nie mają zakazu tworzenia dzieł pochodnych (). Istnieją jednak kontrowersje co do tego, czy licencje , które posiadają warunek i jednocześnie (zakaz użycia komercyjnego) mogą istotnie być zaliczane do licencji typu .

Przypisy

Kategoria:Znaki typograficzne