mały|Henryk Buszko i Aleksander Franta, 1972 Henryk Bronisław Buszko (ur. 3 września 1924 we Lwowie, zm. 31 lipca 2015 w Katowicach) – polski architekt, przedstawiciel modernizmu, urbanista, nauczyciel akademicki, od 1949 członek Stowarzyszenia Architektów Polskich, jeden z najwybitniejszych architektów doby modernizmu w Polsce.

Życiorys Urodzony we Lwowie, po śmierci ojca przeniósł się z matką do Hrubieszowa (1931), następnie (od 1936) mieszkał w Nowym Targu.

W czasie II wojny światowej walczył w kompanii obrony Podhala. Po kampanii wrześniowej wrócił do Nowego Targu. Absolwent Technikum Wodno-Melioracyjnego w Nowym Targu (1941–1944).

Po wojnie naukę kontynuował na Wydziale Architektury Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie (1945–1949). (Z przyczyn organizacyjnych wydziały politechniczne utworzono na Akademii Górniczej po II wojnie światowej, a wśród nich Wydział Archtektury. Wydziały te stały się bazą samodzielnej, kolejnej krakowskiej uczelni wyższej, Politechniki). Henryk Buszko w latach 1949–1958 pracował w biurze architektonicznym Miastoprojekt Katowice, we współpracy z Aleksandrem Frantą i Jerzym Gottfriedem. Od 1958 roku prowadził z Aleksandrem Frantą państwową Pracownię Projektów Budownictwa Ogólnego (PPBO) w Katowicach. W latach 1970–1978 wykładał na Politechnice Śląskiej. W latach 1957–1959 – prezes Zarządu Okręgowego Stowarzyszenia Architektów Polskich (SARP) Katowice. W latach 1965–1969 i 1972–1975 – prezes Zarządu Głównego SARP. Przyczynił się m.in. do ustanowienia Honorowej Nagrody SARP (1966), adaptacji zamku w Tucznie na Dom Architekta (ukończona w 1976) oraz budowy pawilonu wystawowego przy Pałacu Zamoyskich – siedzibie SARP w Warszawie. Za swoje dokonania otrzymał wiele odznaczeń i wyróżnień.

Zmarł w Katowicach, pochowany 6 sierpnia 2015 na cmentarzu parafialnym w Zakopanem przy ul. Nowotarskiej.

Główne dzieła Współpraca – Aleksander Franta i Jerzy Gottfried Dom Kultury huty „Zgoda” w Świętochłowicach, 1954–1955 gmach Okręgowej Rady Związków Zawodowych w Katowicach, 1950–1954 Teatr Ziemi Rybnickiej (obecnie Rybnickie Centrum Kultury) w Rybniku, 1958–1964 Dom wczasowy transportowców w Bielsku-Białej Mikuszowicach (ul. Armii Krajowej 316), 1955–1962

Współpraca – Aleksander Franta Osiedle Tysiąclecia w Katowicach, 1958–1979 (z Marianem Dziewońskim i Tadeuszem Szewczykiem) Dzielnica Leczniczo-Rehabilitacyjna na Zawodziu w Ustroniu, 1967–1978 (z Tadeuszem Szewczykiem) Osiedle Gwiazdy w Katowicach, 1967–1979 (z Tadeuszem Szewczykiem) Pawilon pracowni PPBO w Katowicach, 1960 Dom wczasowy Związku Nauczycielstwa Polskiego w Ustroniu, 1960–1963 Urząd Stanu Cywilnego – Pawilon Ślubów w Chorzowie, 1963 Sanatorium Górnik w Szczawnicy, 1959 Ośrodek wypoczynkowy górnictwa miedzi (obecnie Hotel Malachit) w Świeradowie-Zdroju, 1977–1989 Kościół pw. Podwyższenia Krzyża św. i Matki Bożej Uzdrowienia Chorych w Katowicach, 1977–1991 (z Lidią Baron) Katedra Matki Bożej Królowej Apostołów w Częstochowie Dom Zdrowia Budowlanych w Katowicach, 1965–1968

Galeria Realizacje katowickie

Dzielnica leczniczo-rehabilitacyjna – Ustroń Zawodzie

Odznaczenia i nagrody Złoty Krzyż Zasługi (1956) Brązowa Odznaka SARP Srebrna Odznaka SARP Złota Odznaka SARP (1964) Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1966) Srebrna odznaka Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego (1963) Odznaka Honorowa Politechniki Krakowskiej (1966) Złota Odznaka „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego” (1968) Odznaka 100 Lat Sportu Polskiego (1968) Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1969) Odznaka Honorowa „Harcerskiej Służbie Ziemi Śląskiej” (1969) Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego Honorowa Złota Odznaka NOT (1972) Odznaka „Zasłużony Pracownik Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska” (1974) Medal Honorowy Członka Instytutu AIA (1974) Medal Honorowy Instytutu Architektów Meksyku (1974) Honorowa Nagroda SARP (1975) Odznaka Honorowa Miasta Poznania (1975) Medal 40-lecia Polski Ludowej (1984) Złota odznaka honorowa „Za zasługi dla gospodarki przestrzennej i gospodarki komunalnej” (1986) Medal Honorowy Związku Architektów Rosji (2001) Medal im. Profesora Zygmunta Majerskiego (2010) Nagroda im. Karola Miarki (2012)

Upamiętnienie Henryk Buszko został upamiętniony w sali ludzi kultury w Panteonie Górnośląskim w Katowicach.

20 czerwca 2026 w dzielnicy Ustroń-Zawodzie odsłonięty został pomnik przedstawiający Aleksandra Frantę, Henryka Buszkę i Tadeusza Szewczyka. Pomnik, ufundowany przez grupę American Heart of Poland stworzyli architekci: Alicja Paszkiel, Dawid Krysztofiak, Jan Jaworski-Brach i Mateusz Aftanas.

Zobacz też Architektura Katowic

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Absolwenci Politechniki Krakowskiej im. Tadeusza Kościuszki Kategoria:Architekci związani z Katowicami Kategoria:Laureaci Honorowej Nagrody SARP Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Architektury Politechniki Śląskiej Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Miasta Poznania Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za zasługi dla gospodarki przestrzennej i gospodarki komunalnej” Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na Nowym Cmentarzu w Zakopanem Kategoria:Polscy architekci Kategoria:Polscy urbaniści Kategoria:Urodzeni w 1924 Kategoria:Zmarli w 2015