thumb|Brodaczka kępkowa thumb|Brodaczka kędzierzawa Usnea Dill. ex Adans. (brodaczka) – rodzaj grzybów z rodziny tarczownicowatych (Parmeliaceae). Ze względu na współżycie z glonami zaliczany do grupy porostów.
Charakterystyka Rosną na drzewach w lasach. Plecha zwisająca, krzaczkowata lub brodata. Cechuje je duża zmienność i są trudne do oznaczenia. Zanikają z powodu nawet nieznacznych zanieczyszczeń powietrza.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Parmeliaceae, Lecanorales, Lecanoromycetidae, Lecanoromycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.
Rodzaj Usnea utworzył Johann Jakob Dillenius w 1763 r. Gatunkiem typowym jest Usnea florida (L.) Weber ex F.H. Wigg. Nazwa polska według Wiesława Fałtynowicza. Synonimy naukowe: Alectoria Link Eumitria Stirt.; Neuropogon Nees & Flot. Usneomyces E.A. Thomas ex Cif. & Tomas.
Gatunki występujące w Polsce: Usnea balcanica Bystrek 1994 – brodaczka bałkańska Usnea barbata (L.) Weber ex F.H. Wigg. 1780 – brodaczka właściwa (b. dziobata, b. kaukaska, b. leśna, b. marszczona, b. spleciona, b. szorstka, b. wybielona, b. wyprostowana) Usnea capillaris Motyka 1960 – brodaczka włosowata Usnea carpatica Motyka 1930 – brodaczka karpacka Usnea caucasica Vain. 1899 – brodaczka kaukaska Usnea cavernosa Tuck. 1850 – brodaczka jamkowata Usnea ceratina Ach. 1810 – brodaczka rogowata Usnea chaetophora Stirt. 1883 – brodaczka gładka Usnea dasopoga (Ach.) Nyl. 1876 – brodaczka zwyczajna (b. biczykowata, b. estońska, b. gładka, b. kosmata, b. ostra, b. smukła, b. włosowata) Usnea diplotypus Vain. 1925 – brodaczka zagubiona (b. skalna) Usnea esthonica Räsänen – brodaczka estońska Usnea faginea Motyka 1935 – brodaczka buczynowa Usnea filipendula Stirt. 1881 – brodaczka zwyczajna Usnea florida (L.) Weber ex F.H. Wigg. 1780 – brodaczka nadobna Usnea foveata Vain. 1928 – brodaczka bruzdkowana Usnea fulvoreagens (Räsänen) Räsänen 1935 – brodaczka rozpierzchła Usnea glabrata (Ach.) Vain. 1915 – brodaczka łysiejąca Usnea glabrescens (Nyl. ex Vain.) Vain. 1925 – brodaczka szczelinowata (b. miotlasta, b. modrzewiowa, b. wyciągnięta, b. zbita) Usnea hirta (L.) Weber ex F.H. Wigg. 1780 – brodaczka kępkowa Usnea intermedia (A. Massal.) Jatta 1909 – brodaczka pośrednia (b. buczynowa, b. górska, b. karpacka, b. sina, b. szmaragdowa, b. sztywna, b. zaniedbana) Usnea lapponica Vain. 1925 – brodaczka sorediowa (b. niezwykła, b. sitowa) Usnea leucosticta Vain. 1933 – brodaczka wybielona Usnea motykae Räsänen 1937 – brodaczka Motyki Usnea neglecta Motyka 1936 – brodaczka zaniedbana Usnea perplexans Stirt. 1881 – brodaczka sitowa Usnea plicata (L.) Weber ex F.H. Wigg. 1780 – brodaczka spleciona Usnea prostrata Van. ex Räsänen 1921 – brodaczka wyprostowana Usnea scabrata Nyl. 1875 – brodaczka szorstka Usnea silesiaca Motyka 1930 – brodaczka śląska (b. maderska) Usnea subfloridana Stirt. 1882 – brodaczka kędzierzawa Usnea uncinulata Motyka 1936 – brodaczka haczykowata Usnea wasmuthii Räsänen 1931 – brodaczka Wasmutha Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Lichenes of Poland. A fifth annotated checklist oraz W. Fałtynowicza.
W Polsce wymarły 22 gatunki za, m.in. Usnea longissima Ach. (wg nowych ujęć taksonomicznych Dolichousnea longissima (Ach.) Articus) – brodaczka najdłuższa, która jeszcze w XX wieku występowała w Tatrach i Puszczy Białowieskiej za. Wszystkie gatunki w Polsce objęte są ochroną gatunkową.
Przypisy Według Index Fungorum takson niepewny.
Wymieniona pod synonimem Usnea madeirensis Motyka.
Kategoria:Tarczownicowate