Bill Murray, właśc. William James Murray (ur. 21 września 1950 w Evanston) – amerykański aktor filmowy, pisarz, komik. Nominowany do Oscara za pierwszoplanową rolę w filmie Między słowami (2003) w reżyserii Sofii Coppoli. Za tę samą kreację otrzymał nagrodę Złotego Globu w kategorii Najlepszy aktor w komedii lub musicalu.
Życiorys Murray urodził się i wychował w miejscowości Wilmette niedaleko Chicago w katolickiej rodzinie emigrantów z Irlandii jako syn Lucille Murray (z domu Collins), która pracowała w wewnętrznym systemie pocztowym, i Edwarda Josepha Murraya II, pracującego w składzie drewna. Ma ośmioro rodzeństwa, z czego 3 jego braci również zostało aktorami: Brian (ur. 1945), John (ur. 1958) i Joel (ur. 1963). Z kolei siostra Nancy jest zakonnicą. Bill podjął studia medyczne chcąc zostać lekarzem. Jednak po tym gdy w 1970 został zatrzymany na lotnisku w Chicago za posiadanie narkotyków, wyrzucono go ze szkoły i zmuszony był porzucić swoje plany. Za namową starszego brata Briana zainteresował się aktorstwem.
Po epizodzie w słynnej chicagowskiej trupie komediowej The Second City, w 1976 pojawił się w popularnym programie telewizyjnym Saturday Night Live i występował w nim przez kolejne trzy sezony. Udział w programie przyniósł mu rozgłos i otworzył drogę do kariery filmowej. Już w 1976 debiutował niewielką rolą w komediodramacie Paula Mazursky’ego pt. Następny przystanek Greenwich Village. Pierwsze znaczące kreacje stworzył w komediach Ivana Reitmana: Pulpety (1979) i Szarże (1981) oraz w słynnej komedii Harolda Ramisa Golfiarze (1980). Jednak uwagę na siebie zwrócił drugoplanową rolą w filmie Tootsie (1982); gdzie gwiazdą był Dustin Hoffman. Dwa lata później odniósł swój pierwszy wielki sukces grając w komedii science fiction Pogromcy duchów (1984); gdzie partnerowali mu: Dan Aykroyd, Harold Ramis, Rick Moranis i Sigourney Weaver. Film zyskał olbrzymią popularność stając się jednym z kultowych obrazów lat 80., a w 1989 doczekał się kontynuacji pt. Pogromcy duchów II. Wielu za jego największe aktorskie osiągnięcie uważa rolę w słynnym filmie Dzień świstaka (1993); w którym zagrał dziennikarza Phila Connorsa, który przeżywa ciągle ten sam dzień. Inne jego znaczące komediowe kreacje z tego okresu to m.in. role w filmach: Wigilijny show (1988) oraz Co z tym Bobem? (1991). Po serii niepowodzeń w połowie lat 90. z uznaniem spotkała się jego rola w filmie Wesa Andersona Rushmore z 1998. Za kreację w nim otrzymał drugą w życiu nominację do Złotego Globu (pierwsza była za Pogromców duchów). Po tym sukcesie aktor zdecydował się dokonać zwrotu w swojej karierze w kierunku ról bardziej dramatycznych. Owocem tego był udział w takich obrazach jak: Dzikie żądze (1998), Cradle Will Rock (1999), Hamlet (2000) czy Genialny klan (2001). W 2003 zachwycił widzów i krytyków rolą w komediodramacie Sofii Coppoli pt. Między słowami. Film przyniósł mu jedyną w karierze nominację do Oscara oraz szereg nagród. Kolejną jego znakomicie przyjętą rolą dramatyczną była kreacja w filmie Jima Jarmuscha Broken Flowers (2005).
Życie prywatne Bill Murray ma za sobą dwa małżeństwa zakończone rozwodami. Ma 6 synów (2 z pierwszego związku i 4 z drugiego): Homer (ur. 1982), Luke (ur. 1985), Caleb (ur. 1993), Jackson (ur. 1995), Cooper (ur. 1997) i Lincoln (ur. 2001).
Filmografia Następny przystanek Greenwich Village (1976) jako Nick Kessler Pulpety (1979) jako Tripper Harrison Golfiarze (1980) jako Carl Spackler Tam wędrują bizony (1980) jako Hunter S. Thompson Szarże (1981) jako John Winger Tootsie (1982) jako Jeff Slater Ostrze brzytwy (1984) jako Larry Darrell Pogromcy duchów (1984) jako dr Peter Venkman Krwiożercza roślina (1986) jako Arthur Denton Wigilijny show (1988) jako Frank Cross Pogromcy duchów II (1989) jako dr Peter Venkman Łatwy szmal (1990) jako Grimm Co z tym Bobem? (1991) jako Bob Wiley Dziewczyna gangstera (1993) jako Frank Milo Dzień świstaka (1993) jako Phil Connors Ed Wood (1994) jako Bunny Breckinridge Kręglogłowi (1996) jako Ernie „Big Ern” McCracken Pięć ton i on (1996) jako Jack Corcoran Kosmiczny mecz (1996) w roli siebie samego Człowiek który wiedział za mało (1997) jako Wallace Ritchie Rushmore (1998) jako Herman Blume Dzikie żądze (1998) jako Kenneth Bowden Cradle Will Rock (1999) jako Tommy Crickshaw Aniołki Charliego (2000) jako John Bosley Hamlet (2000) jako Poloniusz Osmosis Jones (2001) jako Frank Detorre Genialny klan (2001) jako Raleigh St. Clair Sekrety miłości (2001) jako Ezri Stovall Kawa i papierosy (2003) w roli siebie samego (w epizodzie nr 10. pt. Delirium) Między słowami (2003) jako Bob Harris Garfield (2004) – kot Garfield (głos) Podwodne życie ze Steve’em Zissou (2004) jako Steve Zissou Broken Flowers (2005) jako Don Johnston Hawana – miasto utracone (2005) jako pisarz Garfield 2 (2006) – kot Garfield (głos) Pociąg do Darjeeling (2007) jako biznesmen Miasto cienia (2008) jako burmistrz Cole Dorwać Smarta (2008) jako agent 13 The Limits of Control (2009) jako Amerykanin Zombieland (2009) w roli siebie samego Aż po grób (2009) jako Frank Quinn Gra namiętności (2010) jako Happy Shannon Kochankowie z Księżyca. Moonrise Kingdom (2012) jako Walt Bishop Weekend z królem (2012) jako Franklin Delano Roosevelt Portret umysłu Charlesa Swana III (2012) jako Saul Obrońcy skarbów (2014) jako Richard Campbell Grand Budapest Hotel (2014) jako pan Ivan Mów mi Vincent (2014) jako Vincent Księga dżungli (2016) jako miś Baloo (głos) Wyspa psów (2018) jako Boss (głos) Truposze nie umierają (2019) jako Cliff Robertson Zombieland: Kulki w łeb (2019) w roli siebie samego Na lodzie (2020) jako Felix Pogromcy duchów: Dziedzictwo (2021) jako dr Peter Venkman Kurier Francuski z Liberty, Kansas Evening Sun (2021) jako Arthur Howitzer Jr. Ant-Man i Osa: Kwantomania (2023) jako lord Krylar
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykanie pochodzenia irlandzkiego Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy głosowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Amerykańscy komicy Kategoria:Amerykańscy scenarzyści filmowi Kategoria:Amerykańscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Laureaci nagrody BAFTA dla najlepszego aktora pierwszoplanowego Kategoria:Laureaci Złotego Globu dla najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu Kategoria:Ludzie związani z Chicago Kategoria:Urodzeni w 1950 Kategoria:Laureaci nagrody Primetime Emmy