Maria Schabowska z domu Malec (ur. 1 maja 1925 w Ochoży, zm. 16 września 1995) – polska uczona, językoznawczyni, profesor Wyższej Szkoły Pedagogicznej w KrakowieMaria_Schabowska.pdf.
Życiorys Urodziła się w rodzinie nauczycieli wiejskich. Wyszła za mąż za Andrzeja Schabowskiego, późniejszego dyrektora XIII Liceum Ogólnokształcącego im. Bohaterów Westerplatte w Krakowie. Mieli córkę Ewę.
W latach 1948–1951 studiowała w Państwowej Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie na kierunku Polonistyka z estetyką; wśród jej wykładowców był m.in. Mieczysław Kotlarczyk (twórca Teatru Rapsodycznego). Po ukończeniu trzyletnich studiów została w lipcu 1951 asystentem na tej uczelni, początkowo w studium zaocznym, następnie w Katedrze Języka Polskiego, kierowanej przez Stanisława Jodłowskiego. Studia uzupełniła na Uniwersytecie Jagiellońskim, uzyskując w 1952 dyplom magistra filozofii. W 1964 obroniła doktorat, już po zmianie nazwy uczelni na Wyższa Szkoła Pedagogiczna, na podstawie rozprawy Rozwój polskich rzeczowników ilościowych (przygotowanej pod kierunkiem Stanisława Jodłowskiego). Mianowana docentem w 1969, habilitację uzyskała na podstawie rozprawy Słownictwo reklam i anonsów prasowych zamieszczonych w „Czasie” (1890–1895). W lutym 1991 objęła stanowisko profesora nadzwyczajnego w Zakładzie Języka Polskiego WSP, z którą to placówką pozostała związana do końca życia.
Pracowała w Zakładzie Języka Polskiego krakowskiej Wyższej Szkoły Pedagogicznej; była w gronie pierwszych pracowników tego zakładu i przyczyniła się do jego rozwoju. W latach 1969–1978 pełniła funkcję prodziekana Wydziału Filologicznego, 1978–1981 wicedyrektora Instytutu Filologii Polskiej. Była członkiem Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego, Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, Komisji Językoznawstwa Oddziału Krakowskiego Polskiej Akademii Nauk, Komisji Frazeologicznej Komitetu Językoznawstwa PAN. Od 1966 do 1968 była członkiem Komitetu Uczelnianego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w WSPJózef Hampel, Marian Różycki, Jan Szmyd, Podstawowa Organizacja Partyjna w latach 1961–1971 [w:] „Rocznik Naukowo-Dydaktyczny. Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Krakowie”, Z. 46, Kraków 1973, s. 358..
Pod jej kierunkiem prace magisterskie obroniło około 300 osób, była również promotorką dwóch prac doktorskich (Struktura semantyczna języka „Starej baśni” J. I. Kraszewskiego. Studium nad tekstem z wykorzystaniem teorii pól językowych Haliny Krzyżak, 1982; Współczesne polskie słownictwo muzyczne. Lingwistyczny opis wariantów środowiskowych Marka Grynkiewicza, 1984). Uczestniczyła w licznych kursach dla nauczycieli-polonistów, głosiła odczyty w szkołach i ośrodkach kształcenia, była gościem językoznawczych audycji radiowych. Brała udział w pracach nad programem studiów polonistycznych Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Krakowie.
Zainteresowania naukowe Marii Schabowskiej obejmowały słownictwo w aspekcie słowotwórczym, historycznym i opisowym, a także zagadnienie funkcji stylistycznej słownictwa. Ogłosiła m.in.: Pochodne przymiotnika barwy („Język Polski”, 1960) O formalnej numeralizacji rzeczowników („Język Polski”, 1962) Polskie rzeczowniki ilościowe (1965) Pochodne przymiotników kształtu („Język Polski”, 1970) Poznawcza wartość synonimu (1970) Liczebnik „trochę” w języku polskim („Język Polski”, 1970) Nowsze formacje przymiotnikowe z przyrostkiem „-owy” (1973) Nowe związki frazeologiczne w języku polskim (1975) Poznawcze i stylistyczne walory czasowników komentujących mowę niezależną (1976) Charakterystyczne cechy języka powieści produkcyjnej (1982) Słownictwo poetyckie Adama Ziemianina (1983) Słownictwo i frazeologia recenzji teatralnych zamieszczonych w „Czasie” (1890–1895) (1987) Osobliwości leksykalne „Konopielki” E. Redlińskiego (1991) W kręgu słownictwa batalistycznego (1982)
Wspólnie z E. Stachurskim opracowała Wybór literatury do słownictwa, frazeologii i stylistyki (1971, dwa tomy).
Ordery i odznaczenia
Srebrny Krzyż Zasługi (1969)
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Kategoria:Członkowie Komitetów Uczelnianych PZPR Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Polscy językoznawcy Kategoria:Urodzeni w 1925 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Kategoria:Zmarli w 1995