Bolmin – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Chęciny. Ma status sołectwa.
W skład sołectwa Bolmin wchodzi także kolonia Jedlnica.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.
Wieś jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny.
Integralne części wsi +Integralne części wsi Bolmin SIMC Nazwa Rodzaj0234100 Gajówka przysiółek wsi0234117 Jedlnica część wsi (przed 2023 r.)0234123 Kresy przysiółek wsi0234130 Milechowy przysiółek wsi0234152 Papiernia przysiółek wsi0234169 Wymysłów przysiółek wsi0234175 Zagaje przysiółek wsi0234181 Zakościele część wsi0234198 Żabieniec przysiółek wsi
Historia Bolmin, dawniej także Bolemin – wieś szlachecka z XIV w. (nazwa jej pochodzi od staropolskiego imienia Bolemir lub Bolemysł), należąca od XVI w. do Brzeskich. Ośrodek działalności arian.
W 1384 właścicielem Bolmina był Mikołaj syn Andrzeja, a w 1423 władali nim Adam i Jan Mokrscy herbu Jelita. W 1440 kronikarz Jan Długosz wymienił Lubomira de Bolmin. Na początku XVI stulecia, w 1508 wieś miała trzech dziedziców: jedna połówką trzymali Mikołaj i Krzesław z Chotowa, drugą Piotr Bolmiński.
W wieku XVI istniała w Bolminie huta ołowiu. Do XIX wieku przechowały się szczątki dawnych budowli. Dwór widziany w XIX wieku stanowił szczupłą resztkę dawniejszego obronnego zamku z XV wieku, który prawdopodobnie już w XVI stuleciu uległ przebudowie, a później niszczał stopniowo. Rozległe sklepione piwnice świadczyły o jego pierwotnych rozmiarach. Kościół tutejszy wystawił z kamienia Jan Brzeski w 1602.
W wieku XIX Bolmin stanowił wieś w ówczesnym powiecie kieleckim, gminie Zajączkowska, parafii Bolmin. Posiadał wówczas kościół parafialny, szkołę gminną, kamieniołomy w tym kamienia litograficznego.
29 lipca 1943 do wsi przyjechała żandarmeria niemiecka pod dowództwem Gerulfa Meyera w poszukiwaniu mieszkańca wsi Loparta. Zamordowali jego matkę Katarzynę, zabudowania spalili. Aresztowali 11 osób, które wysłano do obozu w AuschwitzJózef Fajkowski, Jan Religa: Zbrodnie hitlerowskie na wsi polskiej 1939–1945. Warszawa: Wydawnictwo Książka i Wiedza, 1981, s. 139..
W 1996 we wsi została wybudowana szkoła podstawowa. Od 2018 nosi imię św. Jana Pawła II.
Zabytki Kościół pw. Narodzenia NMP wybudowany w latach 1602–1617, późny renesans, przebudowany w XX w.; wewnątrz cenne wyposażenie. Wpisany wraz z drewnianą dzwonnicą z XVIII w. do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.226/1-3 z 3.11.1947 i z 15.02.1967) Ruiny renesansowego dworu wzniesionego w 2 połowie XVI wieku, rozbudowanego od północy w 1 połowie XVII wieku, w 1 połowie XVIII w. dobudowano zaokrąglony ryzalit. Dwór został spalony w czasie I wojny światowej. Po 1945 przygotowano projekt odbudowy na potrzeby szkoły, którego nie zrealizowano (nr rej.: A.227 z 2.10.1956 i z 290 z 8.05.1971).
Sport W Bolminie od sezonu 2006/2007 na nowym obiekcie sportowym w pobliżu szkoły podstawowej swoje mecze rozgrywa piłkarska drużyna LKS-u Bolmin (dawniej „Ułan”), która obecnie występuje w II grupie świętokrzyskiej klasy A.
Szlaki turystyczne Przez wieś przechodzi niebieski szlak turystyczny z Jedlnicy do Żarczyc.
Przypisy Raport o stanie gminy Chęciny w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 11 BIP gminy, sołtysi Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2022 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw niektórych miejscowości oraz obiektów fizjograficznych ()
[Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Bolminie|Parafia Narodzenia NMP w Bolminie Opis parafii na stronie diecezji]
Linki zewnętrzne Archiwalne zdjęcia związane z miejscowością w bibliotece Polona