Browiniec Polski (dodatkowa nazwa w j. niem. Probnitz, przed 1918 r. Polnisch ProbnitzPolnisch Probnitz w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich Tom VIII, s. 599.) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Biała. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na terenie Wysoczyzny Bialskiej, będącej częścią Niziny Śląskiej.
W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa opolskiego.
Według danych na 2011 wieś była zamieszkana przez 139 osób.
Geografia Położenie Browiniec Polski znajduje się w południowo-zachodniej części Polski. Leży na ziemi prudnickiej – regionie historyczno-kulturalnym, którego głównym ośrodkiem jest miasto Prudnik. Ziemia prudnicka stanowi zachodnią część Górnego Śląska. Pod względem administracyjnym Browiniec Polski położony jest w południowej części województwa opolskiego, w powiecie prudnickim, w gminie Biała. Znajduje się w odległości około 6 km od granicy z Czechami. Należy do Euroregionu Pradziad.
Sołectwo Browiniec Polski obejmuje obręb wsi Browiniec Polski. Zajmuje powierzchnię 4,1 km². Graniczy z sołectwami (od północy, zgodnie z ruchem wskazówek zegara): Solec, Rostkowice, Nowy Browiniec, Słoków, Olbrachcice.
Wieś leży na Nizinie Śląskiej. Według podziału fizycznogeograficznego z 2017 dr. Krzysztofa Badory, Browiniec Polski znajduje się w granicach mikroregionu Wysoczyzna Bialska (318.58.1). W obszarze wsi przepływa struga Gostomka.
Leży na obszarze 405,97 ha. Ma charakter rolniczy. Głównymi uprawami są tutaj buraki cukrowe, rzepak i pszenica. Leży na terenie Nadleśnictwa Prudnik (obręb Prudnik).
Środowisko naturalne W Browińcu Polskim panuje klimat umiarkowany ciepły. Średnia temperatura roczna wynosi +8,2 °C. Duże zróżnicowanie dotyczy termicznych pór roku. Średnie roczne opady atmosferyczne w rejonie Browińca Polskiego wynoszą 625 mm. Dominują wiatry zachodnie.
Nazwa Nazwa Browiniec przypuszczalnie pochodzi od prasłowiańskiego słowa borvъ, które oznacza „bydło”. W gwarze funkcjonuje słowo browek, czyli „wieprz”. W języku czeskim brav znaczy „trzoda chlewna”.
Na polskojęzycznej mapie wydanej w 1772 miejscowość została podpisana nazwą Probieniec. W alfabetycznym spisie miejscowości na terenie Śląska wydanym w 1830 roku we Wrocławiu przez Johanna Knie miejscowość występuje pod niemiecką nazwą Polnisch Probnitz. Topograficzny opis Górnego Śląska z 1865 roku notuje wieś pod niemiecką nazwą Polnisch Probnitz, a także wymienia nazwy wynotowane z historycznych dokumentów we fragmencie „Das Dorf Polnisch-Probnitz (1379 Polonical Profencz, 1534 Polnisch-Brownitz).
W Spisie miejscowości województwa śląsko-dąbrowskiego łącznie z obszarem ziem odzyskanych Śląska Opolskiego wydanym w Katowicach w 1946 wieś wymieniona jest pod polską nazwą Browinek. 9 września 1947 nadano miejscowości polską nazwę Browiniec PolskiRozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 9 września 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości ().. W opracowanej w 1971 przez Powiatowy Inspektorat Statystyczny w Prudniku Statystycznej charakterystyce miejscowości w gromadach powiatu prudnickiego, miejscowość została wymieniona pod nazwą Browieniec Polski. 24 listopada 2008 wprowadzono dodatkową nazwę wsi w języku niemieckim – Probnitz.
W historycznych dokumentach nazwę miejscowości wzmiankowano w różnych językach oraz formach: in Polonicali Profencz, Polnisch Probnitz (1384), Polnisch Brownitz (1534), Browiniec, Probnitz, Polnisch- (1845), Browiniec Polski, niem. Polnisch Probnitz (1880), Browinek albo Polski Browiniec (Polnisch Probnitz) – Proben (1939), Browiniec Polski – Proben (Probnitz) (1951), Browiniec Polski, -ńca -kiego (1980).
Historia mały|upright|Pieczęć Browińca Polskiego (1897) Pierwsza wzmianka o Browińcu Polskim pochodzi z 1374. Został odnotowany w 1534 roku jako własność feudała. Przed 1534 gospodarstwo folwarczne znajdujące się w Browińcu Polskim zostało opuszczone. Założono nowy folwark. mały|Browiniec Polski (Pol Probnitz) wśród miejscowości ziemi prudnickiej na mapie z XIX wieku Wieś posiadała swoją własną pieczęć, która przedstawiała w otoku napis: POLNISCH · PROBNITZ · GEMEIN SIEG, a w polu: NEUSTAEDT. KREIS (). 1 maja 1874 miejscowość weszła w skład gminy Gostomia w powiecie prudnickim, rejencji opolskiej. Według spisu ludności z 1 grudnia 1910, na 289 mieszkańców Browińca Polskiego 1 posługiwał się językiem niemieckim, a 288 językiem polskim. W 1921 w zasięgu plebiscytu na Górnym Śląsku znalazła się tylko część powiatu prudnickiego. Browiniec Polski znalazł się po stronie wschodniej, w obszarze objętym plebiscytem.
W okresie II wojny światowej w Browińcu Polskim pracowali robotnicy przymusowi z Polski, m.in. z miejscowości: Niewiadom, Łagisza i Korbielów. Od marca do maja 1945 powiat prudnicki znajdował się pod kontrolą radzieckiej komendantury wojskowej. 11 maja 1945 polska administracja przejęła władzę cywilną w powiecie prudnickim. Mieszkańcom Browińca Polskiego, posługującym się dialektem śląskim bądź znającym język polski, pozwolono pozostać we wsi po otrzymaniu polskiego obywatelstwa.
W latach 1945–1950 Browiniec Polski należał do województwa śląskiego, a od 1950 do województwa opolskiego. W latach 1945–1954 wieś należała do gminy Gostomia, a w latach 1954–1972 do gromady Gostomia. Podlegała urzędowi pocztowemu w Białej.
W 1949 we wsi znajdowali się między innymi: kotlarz, krawiec, piekarz. W 1972 w Browińcu Polskim wzniesiono kościół Podwyższenia Krzyża Świętego, przebudowany w latach 2003–2004.
Mieszkańcy Miejscowość zamieszkiwana jest przez mniejszość niemiecką oraz Ślązaków. Mieszkańcy wsi posługują się gwarą prudnicką, będącą odmianą dialektu śląskiego. Należą do podgrupy gwarowej nazywanej Goloki.
Liczba mieszkańców wsi 1871 – 272 1885 – 321 1905 – 297 1910 – 289 1933 – 285 1939 – 284 1966 – 239 1998 – 176 2002 – 146 2009 – 144 2011 – 139 2013 – 143
Zabytki mały|Kaplica-dzwonnica Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisana jest: kaplica-dzwonnica, z XVIII/XIX w.
Zgodnie z gminną ewidencją zabytków w Browińcu Polskim chroniona jest ponadto: remiza strażacka
Gospodarka W Browińcu Polskim siedzibę ma firma Technika System, zrzeszona w Cechu Rzemieślników i Przedsiębiorców w Prudniku.
Transport mały|Przystanek autobusowy W zarządzie Wydziału Drogownictwa Starostwa Powiatowego w Prudniku znajduje się droga powiatowa nr 1256O relacji Nowy Browiniec – Browiniec Polski – Solec – Biała – Ligota Bialska – Otoki.
Browiniec Polski posiada połączenia autobusowe z Prudnikiem i Białą. We wsi znajdują się jeden przystanek autobusowy.
Kultura W Browińcu Polskim działa Niemieckie Koło Przyjaźni (Deutscher Freundeskreis) – oddział terenowy Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Niemców na Śląsku OpolskimDFK Browiniec / Probnitz.
Religia W Browińcu Polskim znajduje się katolicki kościół Podwyższenia Krzyża Świętego, który należy do parafii św. Jana Chrzciciela w Solcu (dekanat Biała).
Turystyka Oddział PTTK „Sudetów Wschodnich” w Prudniku ustanowił turystyczną Odznakę Krajoznawczą Ziemi Prudnickiej, którą zdobywa się poprzez zwiedzenie odpowiedniej liczby obiektów w miejscowościach położonych na ziemi prudnickiej, w tym w Browińcu Polskim. Przez Browiniec Polski przebiega trasa Kolarskiego Rajdu Dookoła Ziemi Bialskiej, za przejechanie którego PTTK Prudnik przyznaje odznakę.
Bezpieczeństwo Miejscowość jest pod opieką dzielnicowego rejonu służbowego nr 15 Komendy Powiatowej Policji w Prudniku (Posterunek Policji w Białej).
Teren wsi, jak i całej gminy Biała, położony jest w strefie nadgranicznej w związku z czym Straż Graniczna dysponuje, na tym obszarze, specjalnymi kompetencjami w zakresie bezpieczeństwaRozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 sierpnia 2005 r. w sprawie wykazu gmin i innych jednostek zasadniczego podziału terytorialnego państwa położonych w strefie nadgranicznej oraz tablicy określającej zasięg tej strefy ().. Gminę Biała obejmuje zasięgiem służbowym placówka Straży Granicznej w Opolu ze Śląskiego Oddziału SG.
Przypisy Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ().
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Wsie w powiecie prudnickim Kategoria:Wsie w powiecie prudnickim (1818–1954)