Byczyna-Kolonia – kolonia w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, w gminie Dobre.
Podział administracyjny W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa włocławskiego. Wieś należy do parafii Byczyna.
Demografia Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 94 mieszkańców. Jest osiemnastą co do wielkości miejscowością gminy Dobre.
Historia wsi Do roku 1939 Pierwotnie wieś funkcjonowała jako folwark kościelnego majątku w Byczynie. W XVI wieku prowadzono tu hodowlę owiec. W roku 1881 było tu 657 mórg włościańskich.
Pierwotny charakter zabudowy wsi to typowa rzędówka. Po północnej stronie drogi rozmieszczono zabudowania, a po południowej ogrody. Ogrody i zabudowania otoczone zostały nieprzycinanymi szpaleramiami drzew i krzewów. W bezleśnej okolicy są to jedyne zadrzewienia stanowiące remizy dla drobnej zwierzyny dzikiej, w tym szczególnie bażantów. Przy każdym gospodarstwie znajdowały się stawy, głównie glinianki, pozostałość po kopaniu gliny.
W 1939 była to zamożna wieś, w której średnia wielkość gospodarstwa przekraczała powierzchnię 20 ha. W tym czasie właścicielami gospodarstw (od strony Dobrego wzdłuż drogi w kierunku Pilichowa) były następujące rodziny: Wiśniewskich, Sobczaków, Deptów, Banaszkiewiczów, Romeckich, Mańkowskich, Maciejewskich, Ziemniewiczów, Witońskich, Zaborowskich, Kołudkiewiczów, Łaskich, Skowrońskich, Misterów, Erwińskich i Pokorzyńskich.
Od roku 1940 W czasie II wojny światowej wysiedlono wszystkich mieszkańców wsi, osadzając na ich miejscu niemieckich osadników. Wysiedlenie wsi odbyło się w letnią niedzielę (tuż przed żniwami) 1940 roku. Wieś otoczona została przez żandarmerię, znaczną część mieszkańców zatrzymano w kościele w Byczynie. Wysiedlani mogli zabrać ze sobą tylko podręczny bagaż. Nastąpiło rozdzielenie rodzin – wysegregowaną młodzież odtransportowano do Radogoszczy w Łodzi – obozu przejściowego, przed dalszą wywózką na roboty do Niemiec. Część mieszkańców wsi trafiła do Generalnego Gubernatorstwa, a nieliczni pozostali w dalszej okolicy ówczesnego Kraju Warty jako robotnicy w majątkach niemieckich przy czym kilku wróciło i pracowało w Byczynie Kolonii w majątkach przejętych teraz przez Niemców. Po wojnie już nie wszyscy wrócili na ogołocone ojcowizny. Gospodarstwa zostały bez inwentarza żywego, a także przed spodziewaną wojenną grabieżą wcześniej ukrytych cenniejszych rzeczy. Jeszcze w 1940 roku na podwórzu gospodarstwa Banaszkiewiczów spalona została biblioteka licząca kilka tysięcy tytułów, w której znaczną część stanowiły starodruki otrzymane w spadku po ks. Kazimierzu Głowackim – zmarłym w 1934 roku, proboszczu parafii Bytoń.
Wieś została zelektryfikowana na początku drugiej połowy XX w.
Przypisy
Bibliografia Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, tom I (str. 490), Warszawa 1880. Archiwum rodzinne.
Kategoria:Dobre (gmina w województwie kujawsko-pomorskim)