Ciemniki (niem. Czemnik / Ciemnik) – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Jeżewo.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 180 mieszkańców. Jest siódmą co wielkości miejscowością gminy Jeżewo.
Historia Ciemniki to kociewska wieś. Pierwsza historyczna nazwa pochodzi z 1821 r. i została zapisana w języku niemieckim jako Czemnick-Wenglarken (Ciemniki-Węglarki)Maercker H., 1886, „Eine polnische Starostei und ein preussischer Landratskreis, Geschichte des Schwetzer Kreises 1466-1873”, Zeitschrift des Westpreussischen Geschichtsvereins, Bd.17-19, Danzig. Następne to: Czemnik (1879 r.), Ciemnik (1925 r.), Ciemniki (1931 r.)Brózdowska E., 2005, „Pochodzenie nazw miejscowości gminy Jeżewo”, w: „Gmina Jeżewo”, praca zbiorowa, Jeżewo. Nazwa wsi jest nazwą topograficzną pochodzącą od przymiotnika „ciemny” z formantem - ik (może utworzona od nieznanej dziś nazwy lasu - „Ciemnik”); nazwa spluralizowana (występuje w formie liczby mnogiej) w latach trzydziestych XX wieku. Drugi człon pierwotnej nazwy - Węglarki jest nazwą kulturową najprawdopodobniej wywodzi się od rzeczownika „węglarka” - pieca do wypalania węgla drzewnego, kociewsko-kaszubskie „vągle” - to zwęglone kawałki niedopalonego drewna.
Początki wsi wiążą się z reformą agrarną, którą na terenie dzisiejszej gminy Jeżewo władze pruskie rozpoczęły w 1820 r. W 1821 roku na rozparcelowanych dobrach majątku Taszewo (obszary leśne) zaczęła powstawać wieś Ciemniki. W połowie XIX wieku w pobliżu Ciemnik rozwinęły się osady: Łazy (Laski), Pleśno i Węglarki. Zapewne na początku lat osiemdziesiątych XIX stulecia Ciemnikom nadano status gminy jako Ciemniki - WęglarkiDąbrowski Z., 2005, „Pod zaborem pruskim”, w: „Gmina Jeżewo”, praca zbiorowa, Jeżewo.
Pierwsze informacje o obszarze wsi pochodzą z 1885 r. i podają, ze areał osad: Ciemniki Łazy, Pleśno, Węglarki liczył 298 ha. Pierwsze dane liczbowe o mieszkańcach wsi pochodzą z 1885 r. i podają, że w gminie Ciemniki-Węglarki zamieszkiwało 447 osób: w Ciemnikach - 113, w Laskach - 101, w Pleśnie - 88, w Węglarkach - 145 osób. Pod względem wiary dominowała ludność wyznania katolickiego (głównie Polacy) - 253, ewangelików było 194. Krótko przed wybuchem wojny (1939 r.) w sołectwie Ciemniki żyło 493 mieszkańców, z czego Polaków było 471, natomiast Niemców - 22Dąbrowski Z., 2005, „W okresie II Rzeczypospolitej 1920-1939”, w: „Gmina Jeżewo”, praca zbiorowa, Jeżewo. Już w 1820 r. w Węglarkach otwarto jednoklasową szkołę, do której uczęszczały dzieci z Ciemnik, Węglarek, Pleśna, Łazów, a do lat sześćdziesiątych XIX wieku również z Dubielna i Wilczego Błota. W latach siedemdziesiątych XIX stulecia w Węglarkach postawiono nowy, murowany budynek szkolny, który przetrwał do dziś (po zamknięciu szkoły w 1975 r. pełni funkcje mieszkaniowe).
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Jeżewo (gmina)