Cieńsza – wieś w Polsce położona nad rzeczką Prut, w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, gminie Zatory. Ma status sołectwa.
Historia
Według lustracji dóbr biskupich z 1650 w Cieńszy będącej częścią tzw. klucza bartodziejskiego znajdowała się potażarnia.
W XVIII wieku biskupi płoccy sprowadzili do wcześniej wykarczowanej i ponownie zarośniętej osady Kurpiów z Puszczy Zielonej, osadzając ich na prawie czynszu. Celem było usprawnienie gospodarki leśnej i zagospodarowanie wsi zniszczonych i wyludnionych po nawracających epidemiach oraz wojnach w XVII i na początku XVIII wieku.
W 1773 we wsi znajdowało się 12 zagród, w 1827 zaś 29 domów zamieszkiwanych przez 179 osób.
W okresie dwudziestolecia międzywojennego wieś leżała w województwie warszawskim, w powiecie pułtuskim, w gminie Zatory. Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 wieś zamieszkiwało 367 osób. Wszyscy podali polską narodowość i wyznanie rzymskokatolickie. Były tu 64 budynki mieszkalne. Miejscowość podlegała pod sąd grodzki w Wyszkowie i okręgowy w Warszawie.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.
W 1998 w Cieńszy mieszkało 297 osób, w 2002 – 292, w 2009 – 310, w 2011 – 314 osób. Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań (2021) we wsi mieszka 296 osób.
W Cieńszy znajduje się wpisany do rejestru zabytków drewniany wiatrak holenderski z 1870 roku, przeniesiony w 1938 z okolic Ostrołęki. Notowano też cmentarzysko ciałopalne z okresu lateńskiego.
Wanda Modzelewska – ziemianka, która od 1914r. mieszkała w niedalekim Gładczynie Szlacheckim i była inicjatorką powstania Kurpiowskiej Spółdzielni Przemysłu Ludowego, w 1946r. została instruktorem sztuki ludowej. Od grudnia 1946r. prowadziła badania terenowe sztuki ludowej w różnych województwach i m.in. w Cieńszy założyła eksperymentalny ośrodek w dziedzinie tkactwa.
Wieś była jednym z wielu ważnych w okolicy ośrodków kultury białokurpiowskiej. Oprócz tkactwa kultywowane było m.in. hafciarstwo. W Lemanach tworzyły specjalizujące się w hafcie na płótnie i na tiulu Stanisław Borek, Jadwiga Deptuła i Stanisława Masłowska. Działało też kilka wycinankarek, m.in. Marianna Krawczyk. We wsi znajduje się wiele drewnianych chat białokurpiowskich.
We wsi tworzył i pracował malarz Henryk Musiałowicz. Współcześnie jego dom funkcjonuje jako Pracownia Cieńsza. W Cieńszy teledyski kręcili m.in. Sanah i Matteo Bocelli (piosenka Falling Back), Sanah (Śrubka) oraz Enej (Historia).
Galeria
Przypisy Raport o stanie gminy Zatory w 2023. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2023 s. 14 BIP gminy, sołectwa
GUS. Wyszukiwarka TERYT Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()
Linki zewnętrzne
Kategoria:Zatory (gmina)