Ćwiercie (dodatkowa nazwa w j. niem. Schwärze) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim, w gminie Walce. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest w Kotlinie Raciborskiej, będącej częścią Niziny Śląskiej.

W latach 1945–1954 miejscowość należała do gminy Walce w powiecie prudnickim. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa opolskiego.

Według danych na 2011 wieś była zamieszkana przez 54 osoby.

Geografia Ćwiercie znajduje się w południowo-zachodniej części Polski. Leży na ziemi prudnickiej – regionie historyczno-kulturalnym, którego głównym ośrodkiem jest miasto Prudnik. Ziemia prudnicka stanowi zachodnią część Górnego Śląska. Pod względem administracyjnym Ćwiercie położone jest w południowej części województwa opolskiego, w powiecie krapkowickim, w gminie Walce. Znajduje się w odległości około 18 km od granicy z Czechami. Należy do Euroregionu Pradziad.

Sołectwo Ćwiercie obejmuje obręb wsi Ćwiercie. Zajmuje powierzchnię 0,6 km². Graniczy z sołectwami (od północy, zgodnie z ruchem wskazówek zegara): Kromołów, Zabierzów, Rozkochów.

Wieś leży na Nizinie Śląskiej. Według podziału fizycznogeograficznego z 2017 dr. Krzysztofa Badory, Ćwiercie znajduje się w granicach mikroregionu Równina Walców (318.59.1). W obszarze wsi przepływa struga Swornica.

Nazwa Miejscowość miała w swej historii kilka nazw, takich jak: Ćwierci, Ćwiercice, Schwärze,

Historia mały|lewo|upright|Pieczęć Ćwiercia (1841) Wieś po raz pierwszy wzmiankowana była w 1568. W tymże roku Sebastian Stolcz pan na Naczęsławicach sprzedał majątki ziemskie w Ćwierciu i Rozkochowie hrabiowi Hansowi von Redern. Wieś i majątek ziemski Ćwiercie, ściśle związane z Rozkochowem, należały wraz z nim do zakonu norbertanek w Czarnowąsach. mały|Ćwiercie (Schwärze) wśród miejscowości ziemi prudnickiej na mapie z XIX wieku Do 1742 wieś należała do powiatu sądowego głogóweckiego w Monarchii Habsburgów. Po I wojnie śląskiej znalazła się w granicach Królestwa Prus i weszła w skład powiatu prudnickiego w prowincji Śląsk. W 1818 majątek Ćwiercie należał do zarządcy Winklera, który w 1825 sprzedał go hrabiemu von Harrachowi. Ten z kolei, po śmierci swojej żony, w 1853 sprzedał Rozkochów, Brzezinę, Ćwiercie i Zwiastowice hrabiemu Ernestowi von Seherr-Thoss. W 1864 majątek w Ćwierciu liczył 720 morgów gruntów ornych, 6 łąk, 4 ogrody, 28 pastwisk, 23 lasy i 2 stawy. Trzymano 20 wołów, 6 krów i 1000 owiec. We wsi mieszkało 8 zagrodników i 4 chałupników. Wieś posiadała swoją własną pieczęć, która przedstawiała w polu kościół, a w otoku napis: SCHWAERTZER […] / NEYSTAETER CREIS (). mały|upright|lewo|Pomnik poległych w I wojnie światowej Według spisu ludności z 1 grudnia 1910, na 141 mieszkańców Ćwiercia 1 posługiwał się językiem niemieckim, a 140 językiem polskim. W 1921 w zasięgu plebiscytu na Górnym Śląsku znalazła się tylko część powiatu prudnickiego. Ćwiercie znalazło się po stronie wschodniej, w obszarze objętym plebiscytem. Do głosowania uprawnionych było w Ćwierciu 81 osób, z czego 63, ok. 77,8%, stanowili mieszkańcy (w tym 62, ok. 76,5% całości, mieszkańcy urodzeni w miejscowości). Oddano 79 głosów (ok. 97,5% uprawnionych), w tym 79 (100%) ważnych; za Niemcami głosowało 76 osób (96,2%), a za Polską 3 osoby (3,8%). W latach 20. XX wieku w Ćwierciu powstał pomnik upamiętniający mieszkańców wsi, którzy zginęli podczas I wojny światowej.

Po II wojnie światowej, od marca do maja 1945 powiat prudnicki znajdował się pod kontrolą radzieckiej komendantury wojskowej. 11 maja 1945 polska administracja przejęła władzę cywilną w powiecie prudnickim. Mieszkańcom Ćwiercia, posługującym się dialektem śląskim bądź znającym język polski, pozwolono pozostać we wsi po otrzymaniu polskiego obywatelstwa.

W latach 1945–1950 Ćwiercie należało do województwa śląskiego, a od 1950 do województwa opolskiego. W latach 1945–1954 wieś należała do gminy Walce, w latach 1954–1961 do gromady Rozkochów, a w latach 1961–1972 do gromady Walce. Podlegała urzędowi pocztowemu w Głogówku.

Do 1956 roku Ćwiercie należało do powiatu prudnickiego. W związku z reformą administracyjną, w 1956 Ćwiercie zostało odłączone od powiatu prudnickiego i przyłączone do nowo utworzonego krapkowickiego.

Przynależność państwowa i administracyjna + Przynależność polityczno-administracyjna wsi Ćwiercie Okres Państwo Zwierzchnictwo Jednostka administracyjna 1568–1742 Monarchia Habsburgów Święte Cesarstwo Rzymskie księstwo opolsko-raciborskie, powiat sądowy głogówecki 1742–1806 Królestwo Prus Święte Cesarstwo Rzymskie kamera wrocławska, departament wrocławski, powiat prudnicki 1806–1815 Królestwo Prus 1815–1871 prowincja Śląsk, rejencja opolska, powiat prudnicki 1871–1918 Cesarstwo Niemieckie Królestwo Prus, prowincja Śląsk, rejencja opolska, powiat prudnicki 1918–1919 Republika Weimarska Wolne Państwo Prusy, prowincja Śląsk, rejencja opolska, powiat prudnicki 1919–1933 Wolne Państwo Prusy, prowincja Górny Śląsk, rejencja opolska, powiat prudnicki 1933–1938 III Rzesza 1938–1941 Wolne Państwo Prusy, prowincja Śląsk, rejencja opolska, powiat prudnicki 1941–1945 Wolne Państwo Prusy, prowincja Górny Śląsk, rejencja opolska, powiat prudnicki 1945–1946 Rzeczpospolita Polska Okręg I (Śląsk Opolski) 1946–1950 województwo śląskie, powiat prudnicki, gmina Walce 1950–1952 województwo opolskie, powiat prudnicki, gmina Walce 1952–1954 Polska Rzeczpospolita Ludowa 1954–1956 województwo opolskie, powiat prudnicki, gromada Rozkochów 1956–1961 województwo opolskie, powiat krapkowicki, gromada Rozkochów 1961–1973 województwo opolskie, powiat krapkowicki, gromada Walce 1973–1975 województwo opolskie, powiat krapkowicki, gmina Walce 1975–1989 województwo opolskie, gmina Walce 1989–1998 Rzeczpospolita Polska od 1999 województwo opolskie, powiat krapkowicki, gmina Walce

Zabytki mały|upright|Kapliczka z 1872 Zgodnie z gminną ewidencją zabytków w Ćwierciu chroniona jest: kapliczka z 1872, koło domu nr 5

Demografia Na terenie wsi mieszka 1% mieszkańców gminy, a zajmuje ona 0,9% powierzchni gminy tj. 0,62 km², co czyni wioskę, najmniejszym sołectwem w gminie Walce.

Liczba mieszkańców wsi 1871 – 77 1885 – 74 1905 – 141 1910 – 141 1933 – 136 1939 – 119 1966 – 70 1998 – 68 2002 – 63 2009 – 54 2011 – 54 2015 – 58 2016 – 58 2017 – 58 2018 – 58 2019 – 59

Religia Katolicy z Ćwiercia należą do parafii św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Rozkochowie (dekanat Głogówek).

Turystyka Oddział PTTK „Sudetów Wschodnich” w Prudniku ustanowił turystyczną Odznakę Krajoznawczą Ziemi Prudnickiej, którą zdobywa się poprzez zwiedzenie odpowiedniej liczby obiektów w miejscowościach położonych na ziemi prudnickiej, w tym w Ćwierciu.

Bezpieczeństwo Do 1998 bezpieczeństwo pożarowe w Ćwierciu było nadzorowane przez Komendę Rejonową PSP w Prudniku.

Miejscowość jest pod opieką dzielnicowego rejonu służbowego nr 7 Komendy Powiatowej Policji w Krapkowicach.

Teren wsi, jak i całej gminy Walce, położony jest w strefie nadgranicznej w związku z czym Straż Graniczna dysponuje, na tym obszarze, specjalnymi kompetencjami w zakresie bezpieczeństwaRozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 sierpnia 2005 r. w sprawie wykazu gmin i innych jednostek zasadniczego podziału terytorialnego państwa położonych w strefie nadgranicznej oraz tablicy określającej zasięg tej strefy ().. Gminę Walce obejmuje zasięgiem służbowym placówka Straży Granicznej w Opolu ze Śląskiego Oddziału SG.

Przypisy

Bibliografia O. Henryk Kałuża SVD, "Dzieje Parafii Brożec i Okolic", Brożec – Nysa 2009, s. 183-184

Kategoria:Walce (gmina) Kategoria:Wsie norbertanów Kategoria:Wsie w powiecie prudnickim (1818–1954) Kategoria:Wsie w powiecie krapkowickim