Tronująca Madonna z Dzieciątkiem z Miasteczka Śląskiego – rzeźba gotycka anonimowego autora w zbiorach Muzeum Archidiecezjalnego w Katowicach.
Historia Ukośne usytuowanie Dzieciątka Jezus wskazuje na wpływy pomorskie. Rzeźbę wykonano w ok. 1380 roku. Drewniany kościół św. Jerzego i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Miasteczku Śląskim został wybudowany w 1666 roku. Rzeźba Tronującej Madonny musiała wcześniej stanowić wyposażenie innej świątyni, być może w Żyglinie. Miasteczko należało do 1914 roku do parafii w Żyglinie (obecnie dzielnica Miasteczka). Statuę znaleziono w Miasteczku Śląskim w 1933 roku. Jak inne niszczejące rzeźby gotyckie odnalezione w parafiach diecezji katowickiej Madonna z Miasteczka Śląskiego trafiła do tworzonego przez dra Tadeusza Dobrowolskiego Muzeum Śląskiego. W przededniu II wojny światowej eksponowana była na wystawie muzealnej w gmachu Sejmu Śląskiego w Katowicach.
Gdy Niemcy przejęli zbiory Muzeum Śląskiego wysłane przez dyrektora Dobrowolskiego w momencie wybuchu wojny koleją do Lublina, rzeźba Madonny trafiła do Górnośląskiego Muzeum Krajowego w Bytomiu (). Po wojnie pozostawała w magazynach, nie była wystawiana przez Muzeum Górnośląskie w Bytomiu z powodów ideologicznych. Muzealnik Józef Matuszczak uchronił rzeźbę przed wpisaniem do inwentarza muzeum państwowego. W 1980 roku rzeźba przekazana została Muzeum Archidiecezjalnemu w Katowicach. Od 1983 roku Madonna z Miasteczka Śląskiego prezentowana była na wystawie stałej w gmachu kurii katowickiej. Od 2015 roku rzeźba znajduje się w depozycie Muzeum Śląskiego i prezentowana jest w „Galerii śląskiej sztuki sakralnej”.
Opis Figura wysokości 91 cm wykonana jest w drewnie. Zachowały się fragmenty polichromii. Należy do kręgu stylowego nazywanego „Madonnami na lwie”. W rzeźbach tego typu osoba Marii często przedstawiana była w postawie siedzącej lub stojącej na lwach. Motyw popularny był na Śląsku i Pomorzu w XIV–XV wieku.
Madonna z Dzieciątkiem na kolanach przedstawiona została w postawie siedzącej na ławie z poduszką. Pod jej stopami, zamiast typowych lwów, artysta przedstawił podstawę w formie pagórka. W przedstawieniu brakuje też typowych dwóch adorujących aniołów. Na przynależność do grupy „Madonn na lwie” wskazują również sukienka Dzieciątka, upięte w wałki włosy obu postaci oraz ich „archaiczny uśmiech”. Uśmiech wyraża niebiańską radość. Rzeźba była szereg razy przemalowywana. Podczas konserwacji, po odzyskaniu rzeźby, zabezpieczone zostało drewno i usunięto fragmenty wtórnych polichromii.
Zobacz też Piękna Madonna z Knurowa
Przypisy
Kategoria:Historia Miasteczka Śląskiego Kategoria:Ikonografia Matki Bożej Kategoria:Muzeum Archidiecezjalne w Katowicach Kategoria:Rzeźba gotyku Kategoria:Rzeźby o tematyce religijnej Kategoria:Rzeźby w polskich kolekcjach Kategoria:Rzeźby z XIV wieku