Nizoramo Odinajewna Zaripowa (ur. 6 listopada 1923 w Turkiestańskiej Autonomicznej Socjalistycznej Republice Radzieckiej, zm. 30 listopada 2024 w Duszanbe) – tadżycka polityczka komunistyczna i aktywistka praw kobiet. W latach 1956–1966 Sekretarz Komunistycznej Partii Tadżykistanu. W latach 1966–1989 wiceprzewodnicząca prezydium Rady Najwyższej Tadżyckiej Socjalistycznej Republice Radzieckiej, a od stycznia do lutego 1984 p.o. głowy państwa Tadżyckiej SRR (jako przewodnicząca prezydium).
Życiorys Zaripowa urodziła się w 1923 roku w Turkiestańskiej Autonomicznej Socjalistycznej Republice Radzieckiej w okolicy miasta Kulab, w rodzinie prostego chłopa. W młodym wieku straciła ojca, a jej wychowaniem zajmował się ojczym, którego nazwisko przyjęła. W 1937 roku rozpoczęła naukę na kobiecym uniwersytecie pedagogicznym, jednak z powodów finansowych przeniosła się, a później ukończyła studia pedagogiczne w Kulabie. Jako studentka reprezentowała Tadżykistan na sowieckiej paradzie sportowej w Moskwie, gdzie miała okazję zobaczyć Józefa Stalina.
W trakcie II wojny światowej (wielka wojna ojczyźniana) pracowała w jednym z regionalnych komitetów Komsomołu. W wieku 22 lat została szefową lokalnego oddziału Komunistycznej Partii Tadżykistanu. W 1952 roku rozpoczęła studia na Wyższej Szkole Partyjnej KPZR. Po ukończeniu studiów została mianowana przewodniczącą kobiecej frakcji partii. Dwukrotnie została wybrana deputowaną do Rady Najwyższej ZSRR (w wyborach do Rady Najwyższej ZSRR w 1958 roku oraz wyborach do Rady Najwyższej ZSRR w 1962 roku). W Radzie pełniła funkcję przewodniczącej komisji ds. ustawodawstwa. Za jeden z jej najważniejszych sukcesów uważa się doprowadzenie do powstania elektrowni wodnej poprzez zbudowanie Zapory Nureckiej. Zaripowa wystąpiła w Radzie Najwyższej z propozycją rozpoczęcia inwestycji, którą poparł m.in. Przewodniczący Rady Ministrów ZSRR Aleksiej Kosygin. Była członkinią delegacji Rady Najwyższej do Indonezji w 1959 roku.
W 1956 roku została mianowana Sekretarzem Partii, zarządzała również komitetem ds. ideologii, gdzie nadzorowała sprawy związane z propagandą, edukacją, nauką, zdrowiem publicznym, kulturą, sportem, a także zagadnieniami społecznymi i międzynarodowymi. W 1966 roku objęła stanowisko przewodniczącej prezydium Rady Najwyższej Tadżyckiej Socjalistycznej Republice Radzieckiej. Od stycznia do lutego 1984 roku była p.o. przewodniczącej prezydium Rady Najwyższej, funkcjonując jako głowa państwa Tadżyckiej SRR (według niektórych źródeł od 1982 do 1984 roku).
W trakcie wojny domowej w Tadżykistanie prowadziła działania humanitarne, kierując aktywnościami organizacji kobiecych w rejonach objętych konfliktem (m.in. w Dolinie Wachsz i Górskim Badachszanie).
Do końca życia pozostała członkinią Komunistycznej Partii Tadżykistanu. Była honorową członkinią Komitetu ds. Kobiet Republiki Tadżykistanu.
Zmarła 30 listopada 2024 roku, w wieku 101 lat. Kondolencje jej rodzinie złożył jej m.in. prezydent Tadżykistanu Emomali Rahmon.
Przypisy
Kategoria:Deputowani do Rady Najwyższej ZSRR Kategoria:Tadżyccy komuniści Kategoria:Urodzeni w 1923 Kategoria:Zmarli w 2024