Spółgłoska środkowa, spółgłoska centralna — dźwięk spółgłoskowy, który powstaje, gdy powietrze przepływa przez środek jamy ustnej nad językiem. Klasa ta kontrastuje ze spółgłoskami bocznymi, w których powietrze przepływa przez boki języka, a nie przez jego środek.
Przykładami spółgłosek środkowych są spółgłoska szczelinowa dziąsłowa dźwięczna (zupa , wizja ) oraz spółgłoska półotwarta podniebienna dźwięczna (czerwiec ). Są także szczelinowe , aproksymanty , drżące , oraz uderzeniowe .
Określenie to jest najbardziej istotne w przypadku aproksymantów i szczelinowych (dla których istnieją kontrastujące spółgłoski boczne i środkowe, np. i , a także i ). Spółgłoski zwarte z „boczną plozją” można zapisać w międzynarodowym alfabecie fonetycznym w górnym indeksie, np. , albo mogą być implikowane przez następującą spółgłoskę boczną, np. . Spółgłoski szczelinowe wargowo-zębowe zwykle mają boczny przepływ powietrza, ponieważ zamknięcie między zębami i ustami blokują go w środku, ale i tak nie są uznawane za spółgłoski boczne, ponieważ żaden znany język świata nie rozróżnia między nimi.
W niektórych językach, środkowość fonemu może być nieokreślony. Na przykład w języku japońskim występuje spółgłoska płynna , która może być środkowa lub boczna, tym samym sylaba ro (hiragana ろ lub katakana ロ) może być wymawiana jak albo .
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Spółgłoski