5 Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej (5 daplot) – oddział artylerii przeciwlotniczej 5 Wileńska Dywizja Piechoty Polskich Sił Zbrojnych.

Formowanie i zmiany organizacyjne 13 września 1941 rozkazem organizacyjnym nr 1 dowódcy 5 Wileńskiej Dywizji Piechoty gen. bryg. Mieczysława Boruty-Spiechowicza ustalono organizację 5 DP, w jej składzie miał zostać zorganizowany 5 dywizjon artylerii przeciwlotniczej. Rozkazem organizacyjnym nr 2 na dowódcę dywizjonu został wyznaczony mjr Zygmunt Dobrowolski. Od 17 września 1941 do dywizji zaczęła napływać amunicja, a od 23 września broń. Dywizjon otrzymał w większości broń strzelecką.

Z uwagi na stan fizyczny i sanitarny przybywających żołnierzy starano się zapewnić im podstawowe warunki bytowe i zdrowotne. Brakowało dostatecznej ilości umundurowania, żywności i leków oraz butów. Dywizjon kwaterował głównie w namiotach, potem w ziemiankach. Po sformowaniu dywizjonu według etatu radzieckiego, podjęto podstawowe szkolenie wojskowe, ale głównie ze względu na niskie temperatury starano się zapewnić podstawowe warunki zakwaterowania. Dywizjon otrzymał część sprzętu artyleryjskiego, w tym część przewidzianych etatem armat. Posiadano 6 lub 4 armaty przeciwlotnicze kal. 37 mm wz. 1939 i żadnej armaty przeciwlotniczej kal. 76,2 mm. Ze względu, że dywizjon jako jedyna jednostka Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR posiadał na wyposażeniu armaty przeciwlotnicze stał się ośrodkiem szkolenia przeciwlotniczego dla pozostałych organizowanych dywizjonów artylerii przeciwlotniczej. Przy 5 daplot szkolili się podoficerowie 6 i 7 daplot z Tockoje. Od 15 stycznia 5 DP rozpoczęła dyslokację do nowych garnizonów w części azjatyckiej ZSRR, 5 dywizjon został zakwaterowany w miejscowości Suzak na terenie Kazachskiej Republiki Radzieckiej. Z końcem stycznia 1942 z dywizjonu odkomenderowano 2 baterię z dwoma armatami 37 mm wz.1939 do Centrum Wyszkolenia Artylerii w Karasu, gdzie weszła w skład dywizjonu ćwiczebnego CWA. Odkomenderowano też 4 podoficerów/podchorążych instruktorów artylerii przeciwlotniczej do zorganizowanej Szkoły Podchorążych Rezerwy Artylerii. Dodatkowo wytypowano z 5 daplot. i wysłano 23 szeregowców z cenzusem jako uczniów SPRA. Dowódcą 3 baterii podchorążych artylerii plot. w SPRA był kpt. Zieliński, a dowódcami plutonów por. Ostrowski, por. Osiecki i ppor. Trybocki. W 3 baterii podchorążych art. plot. szkolonych było 71 kandydatów na podchorążych. 27 kwietnia 1942 nastąpiła zmiana dowódcy dywizjonu dowództwo objął mjr Antoni Zygmunt Ropelewski. W ramach dywizjonu utworzono pluton szkoły podoficerskiej, celem szkolenia elewów na podoficerów artylerii przeciwlotniczej.

5 daplot. został ewakuowany z ZSRR w ramach II ewakuacji w sierpniu 1942. 2 bateria powróciła do macierzystego dywizjonu 25 października 1942 już podczas pobytu w Khanaqin w Iraku. Z uwagi na reorganizację 5 DP i przeformowanie z etatu sowieckiego na brytyjski, od 21 do 25 października podjęto na bazie 5 daplot. rozpoczęto organizację 5 pułku artylerii przeciwlotniczej. Na pełniącego obowiązki wyznaczono mjr. Antoniego Ropelewskiego, od którego 26 października 1942 dowództwo pułku przejął mjr Alfons Fengler.

Obsada personalna W latach 1941-1942 w ZSRR

dowódca dywizjonu - mjr Zygmunt Dobrowolski (13 IX 1941-27 IV 1942) dowódca dywizjonu - mjr Antoni Zygmunt Ropelewski (27 IV-21 X 1942) zastępca dowódcy dywizjonu - rtm. W. Hankisz adiutant dywizjonu - ppor. Zbigniew Janowski kwatermistrz - ppor. A. Stachowicz dowódca 1 baterii - ppor. Edward Zemło dowódca 2 baterii - ppor. Kazimierz Borowski dowódca 3 baterii - ppor. S. Jankowski

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Polskie Siły Zbrojne w ZSRR 1941–1942 Kategoria:Polskie jednostki artylerii przeciwlotniczej utworzone w 1941 Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 1942