MR-10M1 (ros. МР-10М1, ang. Cape M1, wersja mobilna: Mys-M1 – ros. «Мыс-М1») – rosyjska brzegowa stacja radiolokacyjna obserwacji sytuacji nawodnej, przeznaczona do wykrywania, śledzenia i określania współrzędnych jednostek pływających i małogabarytowych celów na akwenach przybrzeżnych i otwartych; zapewnia automatyczne przekazywanie danych do nadrzędnych systemów dowodzenia. W nomenklaturze eksportowej występują warianty stacjonarne MR-10M1E oraz mobilne Mys-M1E.
Historia Po II wojnie światowej radary brzegowe rozwijano przede wszystkim dla wczesnego ostrzegania i stałego dozoru „po horyzoncie” nad strefą przybrzeżną: instalowano je na wysokich wieżach i wyniesieniach terenowych, aby maksymalizować zasięg ograniczony horyzontem radiolokacyjnym, a ich zadaniem było wykrywanie jednostek nawodnych i nisko lecących obiektów. Oprócz stacji ostrzegawczych rozwijano także radary do kierowania ogniem artylerii nadbrzeżnej oraz do naprowadzania pocisków przeciw celom nawodnym i niskolecącym.
Geneza systemu MR-10 sięga drugiej połowy lat 50., kiedy Saratowski Zakład Aparatury Radiowej (ros. АО «Саратовский радиоприборный завод») rozpoczął produkcję mobilnych stacji Mys (1956), a w 1958 r. opracowano stacjonarny wariant MR-10 przeznaczony do instalacji w posterunkach obserwacyjnych Marynarki Wojennej ZSRR. Kolejne modernizacje przyniosły wersje MR-10M / Mys-M oraz MR-10M1 / Mys-M1 z cyfrową obróbką sygnału i integracją z systemami dowodzenia.
Po 2014 r. Saratowski Zakład Aparatury Radiowej wskazywany był jako jedyny producent brzegowych stacji radiolokacyjnych typu MR-10M1 oraz ich mobilnego wariantu Mys-M1; równolegle prowadzono prace modernizacyjne (m.in. wariant MR-10M1D i wdrożenie punktów wyniesionych, bezobsługowych czujników informacyjnych – ПВНИД) w ramach programu Niewod-B (ros. «Невод-Б»). Informacje o kontynuowanych modernizacjach i zastosowaniach (w tym w warunkach arktycznych) publikował także „Granit-Elektron”, wymieniając zarówno Mys-M1, jak i MR-10M1 oraz ich zmodernizowane wersje. Ciągłość rozwojową rodziny potwierdzają materiały Almaz-Fazotron (ros. «Алмаз-Фазотрон»), które wskazują na opracowanie i dostawy bloków modernizacyjnych dla Mys-M1 oraz kolejnego wariantu MR-10M2.
Wykorzystanie Stacje są stosowane do osłony rejonów portowych, baz morskich i cieśnin, a także do nadzoru ruchu statków na redach. Wersje eksportowe MR-10M1E i Mys-M1E były prezentowane w ofercie Korporacji „Taktyczne Uzbrojenie Rakietowe” (ros. Корпорация «Тактическое ракетное вооружение») i „Granit-Elektron” (ros. «Гранит-Электрон») na Międzynarodowym Salonie Morskiej Techniki Wojskowej w 2023 i 2024 roku.
W 2018 r. Ministerstwo Obrony Federacji Rosyjskiej zakontraktowało dwa zestawy Mys-M1 w trybie zamkniętej aukcji, z dostawą do 10 listopada 2019 r.: do jednostki 25030-7 w Partizansku oraz do jednostki 63876 w Sewastopolu. Łączna wartość kontraktu wyniosła 211 906 624 rubli (po 105 953 312 za zestaw – ok. 1,64 mln dolarów).
We wrześniu 2025 r. media donosiły o atakach na rosyjską infrastrukturę na Krymie, w tym o trafieniach w posterunki wyposażone w radary MR-10M1 / Mys-M1, co potwierdza ich operacyjne użycie w strukturach obrony wybrzeża Federacji Rosyjskiej.
Charakterystyka techniczna Wersja stacjonarna MR-10M1(E) instalowana jest na wieży lub maszcie kratownicowym, a mobilna Mys-M1(E) na przyczepie samochodowej. Radar działa w paśmie X, pracuje jako system dwuwspółrzędny (odległość i azymut); umożliwia wykrywanie, śledzenie, identyfikację celów (IFF) oraz przekazywanie danych do zautomatyzowanych systemów dowodzenia.
Parametry eksportowe obejmują: maksymalny zasięg wykrycia okrętów średniej wyporności do 200 km; wykrycie celu o skutecznej powierzchni odbicia 5 m² przy wysokości anteny 300 m – do 70 km (kanał 1 – tryb dalekiego zasięgu z dłuższym impulsem) i 19 km (kanał 2 – tryb krótkiego impulsu i większej rozdzielczości); zakres pomiaru odległości do 256 km; śledzenie do 89 celów automatycznie i 10 w trybie półautomatycznym; prędkość obrotu anteny około 6 obr./min; czas pracy ciągłej do 24 godzin.
Zobacz też Monolit-B
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Rosyjski sprzęt wojskowy Kategoria:Radary wojskowe Kategoria:Radary obserwacji przestrzeni powietrznej