mały|Franciszek Kowalski OMI (siedzi pośrodku) ze współbraćmi w Kodniu Franciszek Kowalski OMI (ur. 15 września 1878 w Wielkim Kleszczewie, zm. 1 marca 1954 w Katowicach)Józef Niesłony, Słownik biograficzny Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej Prowincji Polskiej, 1923-2016, Poznań 2016, s. 183. – polski duchowny rzymskokatolicki, misjonarz oblat, pierwszy prowincjał Polskiej Prowincji Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej.
Życiorys Urodził się w Wielkim Kleszczewie niedaleko Gdańska. W dzieciństwie wraz z rodziną przeniósł się do Berlina-Charlottenburga. Następnie kształcił się w junioracie w Valkenburgu w Holandii i odbył nowicjat w St. Gerlach. Śluby wieczyste złożył w Hünfeld, gdzie ukończył także studia filozoficzno-teologiczne. W 1903 roku przyjął święcenia kapłańskieTamże, s. 184..
W 1904 roku wyjechał do Kanady. Przez pierwsze lata pracował jako wikariusz w parafii Świętego Ducha w Winnipegu – pierwszej polskiej parafii w tym kraju, do której uczęszczali także wierni innych narodowości (m.in. Niemcy, Słowacy i Ukraińcy). W 1909 został proboszczem tej parafiiWojciech Kluj OMI, Pierwsi polscy oblaci i ich zaangażowanie misyjne, Polska Prowincja Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej 1920–2020”, Poznań 2024, s. 41.. W 1917 objął parafię w Beauséjour w Manitobie. Zasiadał również w radzie prowincjalnejJózef Niesłony, dz. cyt., s. 184..
W 1922 roku powrócił do Polski i został mianowany wikariuszem tworzącego się Wikariatu Polskiej Prowincji. W czerwcu 1925 został pierwszym prowincjałem nowo utworzonej prowincji. W okresie jego kadencji powstały m.in. domy zakonne w Lublińcu, Krobi, Obrze, Poznaniu i Kodniu. W 1926 uczestniczył w kapitule generalnej zgromadzenia w Rzymie, podczas której tak opisał sytuację w Polsce:
„Nasz naród jest bardzo chrześcijański, kapłan jest szanowany i kochany przez katolików. Przez ponad 100 lat kraj był w niewoli, a Rosja i Prusy w swych zaborach zlikwidowały całkiem życie zakonne. Nie było domów, które mogłyby przyjmować kandydatów na misje. To tłumaczy fakt, że Polska uczyniła relatywnie niewiele dla wielkiego dzieła misji. Nie można było wymagać od rodziców, by wysyłali dzieci do szkół misyjnych za granicę, gdzie traciłyby kontakt ze swoim językiem i pozbawiały się miłości do kraju. [...] Po odzyskaniu niepodległości Polska otworzyła swe granice dla zakonów i zgromadzeń zakonnych. [...] Młode misyjne zgromadzenia rozwijają się niezwykle bujnie. Niższe seminaria duchowne otworzyli oprócz oblatów także jezuici, redemptoryści, pallotyni, werbiści, salwatorianie i misjonarze Św. Rodziny. Zgłasza się do nich tak wielu młodych, że nie wystarcza dla wszystkich miejsc.”Paweł Zając OMI, „Wobec wielkich potrzeb naszego wychodźstwa...” – polscy misjonarze oblaci maryi niepokalanej w perspektywie kapituły generalnej 1926 r., „Studia Polonijne” t. 33, Lublin 2012, s. 129.
Do 1927 pełnił funkcję superiora w Krobi, następnie pracował w Poznaniu. W 1931 i ponownie w 1933 roku został przełożonym i proboszczem w Kodniu. Pracował do 1947 roku. Dwukrotnie był aresztowany przez okupacyjne władze niemieckie. W czasie wojny prowadził w domu zakonnym tajne nauczanie dla kleryków, wykładając m.in. historię Kościoła, teologię, prawo kanoniczne i język francuski.
Po wojnie powrócił do Poznania, a w 1950 roku przeniósł się do Katowic. Zmarł 1 marca 1954 roku i został pierwszym oblatem pochowanym na nowo otwartym cmentarzu w Katowicach-BogucicachTamże, s. 185..
Znaczenie Franciszek Kowalski był pierwszym prowincjałem Polskiej Prowincji Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej i odegrał istotną rolę w jej rozwoju organizacyjnym. Ojciec Józef Niesłony OMI określił go mianem „patriarchy naszej [tj. polskiej] prowincji” oblatówTamże..
Przypisy
Kategoria:Polscy duchowni katoliccy Kategoria:Urodzeni w 1878 Kategoria:Zmarli w 1954 Kategoria:Polscy misjonarze oblaci Kategoria:Pochowani na cmentarzu przy ul. Wróblewskiego w Katowicach