Rodzina Andzelmów (Stefan Andzelm, Waleria Andzelm, córka Maria) – polska rodzina rolników z Janowca (dystrykt lubelski) odznaczona medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata za ukrywanie dwójki Żydów w swoim gospodarstwie podczas II wojny światowej.
Biogramy
Andzelmowie ukrywali Mosesa Kershenbauma, który uciekł z obozu pracy w Opolu Lubelskim w marcu 1942 r. i pierwotnie trafił pod opiekę matki Stefana. Schronienie u Andzelmów znalazł w chwili, gdy Niemcy zapoczątkowali akcję deportacyjną Żydów z Janowca w sierpniu 1942 r. Pod opiekę Walerii i jej męża trafił wraz ze swoim przyjacielem, Israelem Szwarcwortem. Andzelmowie ukrywali ich do początku sierpnia 1944 r. pod oborą, zapewniając pokarm, wynosząc nieczystości i wyprowadzając na świeże powietrze, gdy było to bezpieczne. Później zostali wyzwoleni. W dniu wyzwolenia wsi (4 sierpnia 1944), Stefan Andzelm został trafiony pociskiem ze skutkiem śmiertelnym.
Po wyzwoleniu, rodzina była szykanowana przez lokalnych mieszkańców za pomoc Żydom i przeprowadziła się do Lublina, gdzie mieszkał Moses Kershenbaum; który następnie poślubił Marię; rodzina następnie wyemigrowała z Polski.
Upamiętnienie 7 marca 1983 r. Instytut Jad Waszem uhonorował Stefana i Walerię Andzelmów medalem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”. Maria została odznaczona tym samym odznaczeniem dekadę później, 9 czerwca 1994.
Przypisy
Andzelmowie Kategoria:Polskie rodziny