Stanisław Topa, ps. „Konwa” (ur. 3 maja 1920 w Myszyńcu, zm. 31 stycznia 2021) – polski rolnik, żołnierz Armii Krajowej, więzień niemieckiego obozu, sybirak, działacz kombatancki i społeczny.
Życiorys Urodził się w Myszyńcu w rodzinie chłopskiej Stanisława i Anny z d. Brzostek. Ukończył szkołę podstawową, a także liczne kursy zawodowe.
W okresie międzywojennym był prezesem Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży Męskiej w Myszyńcu.
We wrześniu 1939 r. został wysłany przez władze okupacyjne na roboty przymusowe do Rozóg. W grudniu 1940 r. samowolnie porzucił tę pracę i udał się do wsi Charciabałda, podejmując pracę w tartaku. Następnie został aresztowany przez policję niemiecką i skierowany do obozu w Działdowie, gdzie spędził 10 miesięcy. Po opuszczeniu obozu został skierowany ponownie na roboty przymusowe. Po ucieczce z robót wstąpił do Armii Krajowej w Obwodzie „Sęp” Ostrołęka. Przysięgę złożył 28 kwietnia 1944 r. w oddziale partyzanckim ppor. Zygmunta Kwiatowskiego ps. „Zryw”. W sierpniu 1944 r. uczestniczył w Akcji Burza w Obwodzie AK Ostrołęka. W trakcie walk został ranny. Następnie był leczony w sowieckim szpitalu wojskowym.
Po powrocie do zdrowia, celem dalszej walki z Niemcami, wstąpił do Armii Czerwonej. W 1944 r. walczył w V Orłowskiej Dywizji II Frontu Białoruskiego w okolicach Różana. Następnie – z uwagi na przynależność do AK – został aresztowany przez NKWD. Był więziony w Białymstoku, a następnie zesłany do łagru w Stalinogorsku w ZSRR, gdzie pracował w kopalni węgla. We wrześniu 1945 r. został zwolniony na mocy sowieckiej amnestii i powrócił do Myszyńca.
W kwietniu 1946 r. wstąpił do Narodowego Zjednoczenia Wojskowego. Był żołnierzem siatki terenowej chor. Józefa Kozłowskiego ps. „Las”. Odpowiadał za wywiad i propagandę w Myszyńcu i okolicach. Na skutek działalności Urzędu Bezpieczeństwa, który w 1948 r. doprowadził do masowych aresztowań konspiratorów NZW w powiecie ostrołęckim (w tym Józefa Kozłowskiego), pozostał bez kontaktu organizacyjnego i przez ponad miesiąc ukrywał się w Lipowcu i okolicach. Następnie zaprzestał działalności konspiracyjnej.
W okresie powojennym prowadził wspólnie z żoną gospodarstwo rolne oraz pełnił wiele funkcji społecznych.
W 1946 r. wstąpił do Związku Samopomocy Chłopskiej. W 1948 r. podjął pracę gminnej spółdzielni w Myszyńcu, gdzie pracował do 1957 r. Był tam zatrudniony kolejno jako kierownik sklepu spożywczego, kierownik Spółdzielczego Ośrodka Maszynowego, inwentaryzator oraz wiceprezes Zarządu Gminnej Spółdzielni.
W 1949 r. wstąpił do Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego. Sprawował funkcję prezesa koła ZSL w Myszyńcu.
W lutym 1957 r. zorganizował kółko rolnicze w Myszyńcu, zostając jego prezesem. W tym samym roku został wybrany na wiceprezesa Powiatowego Zarządu Kółek i Organizacji Rolniczych w Ostrołęce. W kolejnych latach, do czerwca 1962 r., pełnił funkcję prezesa tej organizacji.
Od 1958 r. był radnym Gminnej Rady Narodowej w Myszyńcu. W okresie 1961–1971 sprawował funkcję przewodniczącego Rady. Następnie w latach 1971–1975 był radnym Powiatowej Rady Narodowej w Ostrołęce.
W latach 1957–1961 wchodził w skład Rady Powiatowej Związku Gminnych Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” w Ostrołęce. Pełnił stanowisko przewodniczącego Gminnej Rady Spółdzielczości „SCh” w Myszyńcu (1957–1962).
Był wieloletnim członkiem i prezesem myszynieckiego Koła Związku Bojowników o Wolność i Demokrację, członkiem ostrołęckiego Oddziału Światowego Związku Żołnierzy AK i prezesem koła tej organizacji w Myszyńcu, a także członkiem Związku Inwalidów Wojennych i Związku Sybiraków.
Jest autorem wspomnień opublikowanych w „Zeszytach Naukowych OTN” (t. 7, 1993 r.) oraz w pracy zbiorowej Pamiętniki kombatantów Kurpiowszczyzny z 1997 r.
Odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Partyzancki Krzyż Armii Krajowej Krzyż Oświęcimski Krzyż Zesłańców Sybiru Odznaka „Za zasługi dla województwa warszawskiego” Srebrny Medal „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej” Złoty Krzyż Zasługi.
Przypisy
Kategoria:Członkowie Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej (kombatanci) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Armii Krajowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oświęcimskim Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Zesłańców Sybiru Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Partyzanckim Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi Kategoria:Żołnierze Armii Krajowej Kategoria:Żołnierze i działacze podziemia antykomunistycznego (1944–1956) Kategoria:Urodzeni w 1920 Kategoria:Zmarli w 2021 Kategoria:Ludzie związani z Myszyńcem Kategoria:Polscy rolnicy Kategoria:Polscy działacze społeczni Kategoria:Polscy stulatkowie