Jakub Stefan Cezak (ur. 25 lipca 1887 w Zgierzu, zm. 18 października 1940 w Gusen) – polski nauczyciel, współtwórca i dyrektor Szkoły Kupieckiej w Zgierzu.
Wczesne lata Urodził się w rodzinie robotników związanych z fabryką sukna A. G. Borst. Ukończył siedmioletnią Szkołę Handlową w Zgierzu. Podjął studia na Wydziale Chemii Uniwersytetu Warszawskiego, jednak zmuszony był je przerwać z powodu wybuchu I wojny światowej.
Praca zawodowa W okresie I wojny światowej podjął pracę w Zgierzu jako nauczyciel geografii i przyrody w Szkole Handlowej przekształconej następnie w Państwowe Gimnazjum Matematyczno-Przyrodnicze im. Stanisława Staszica. W 1919 r. z polecenia Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego przeprowadził organizację Państwowej Szkołę Kupiecką przy ul. Łęczyckiej 5 w Zgierzu i został mianowany jej pierwszym dyrektorem. Państwowa Szkoła Kupiecka (od 1924 przemianowana na Państwową Szkołę Handlową) kształciła pracowników biur i sklepów w dwuletnim cyklu nauczania. Przy szkole działał sklep szkolny, zorganizowany według pomysłu Jakuba Stefana Cezaka, jako miejsce do praktycznej nauki zawodu. Jej kontynuacją była Spółdzielnia Przemysłowo-Handlowa "Jutrzenka" działająca od 1934 r. Do jego zasług należy organizacja stołówki, z której uczniowie mogli korzystać bezpłatnie. W 1927 r. uruchomiono bursę szkolną.
Jako nauczyciel był szczególnie zaangażowany w nauczanie geografii gospodarczej. Był autorem podręczników dla szkół:
Geografia gospodarcza. Ogólne warunki życia gospodarczego (1926) Rys geograficzno-statystyczny kuli ziemskiej (1931) Geografja gospodarcza dla szkół rzemieślniczo-przemysłowych i dokształcających (1933)
Działalność społeczna Był członkiem:
Rady Miejskiej w Zgierzu Spółdzielni Spożywców "Samopomoc" w Zgierzu (w funkcji prezesa) Rady Nadzorczej Banku Przemysłowców Zgierskich (w funkcji prezesa) Towarzystwa Krzewienia Wiedzy Zawodowej w Zgierzu (jako założyciel)
Śmierć i pochówek mały|284x284px|Zespół Szkół nr 1 im. Jakuba Stefana Cezaka w Zgierzu (głaz pamiątkowy). 7 maja 1940 r. został aresztowany a następnie przewieziony do obozu koncentracyjnego w Gusen, gdzie zmarł z wycieńczenia 18 października tego roku. Garstka prochów krematoryjnych została przesłana do Zgierza, w wyniku czego dokonano uroczystego pochówku na Cmentarzu Rzymsko-Katolickim św. Józefa i Wawrzyńca.
Odznaczenia Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Krzyż Oficerski Orderu Jugosławiańskiego Św. Sawy Złoty Krzyż Zasługi Brązowy Medal za Długoletnią Służbę
Upamiętnienie Stefan Jakub Cezak jest patronem Zespołu Szkół Ekonomicznych w Zgierzu w 1990 r. imieniem Jakuba Stefana Cezaka nazwano jedną z ulic w Zgierzu (uprzednio: Stefana Okrzei).
Przypisy
Linki zewnętrzne J. S. Cezak, Geografia gospodarcza : ogólne warunki życia gospodarczego. Cz. 1 (1926) [w:] Polona [online] [dostęp 2025-10-02] J. S. Cezak, Rys geograficzno-statystyczny kuli ziemskiej (1931) [w:] Polona [online] [dostęp 2025-10-02] J. S. Cezak, Geografja gospodarcza dla szkół rzemieślniczo-przemysłowych i dokształcających (1933) [w:] Polona [online] [dostęp 2025-10-02] Jakub Stefan Cezak (biogram) [w:] Miasto Zgierz [online] [dostęp 2025-10-02]
Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Polscy działacze społeczni Kategoria:Urodzeni w 1887 Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Ludzie urodzeni w Zgierzu Kategoria:Polscy nauczyciele geografii Kategoria:Polscy nauczyciele przyrody Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem za Długoletnią Służbę (II Rzeczpospolita) Kategoria:Więźniowie KL Mauthausen-Gusen Kategoria:Ofiary obozów koncentracyjnych Kategoria:Ofiary KL Mauthausen-Gusen Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości