Iwan Kłymczak (ukr. Іван Климчак, pseudonim „Łysy”, ur. 1915 w Tartakowie, zm. 23 października 1944 w pobliżu Płoskiego) – ukraiński nacjonalista i zbrodniarz wojenny, który służył w kolaboracyjnej Ukraińskiej Policji Pomocniczej, a następnie jako chorąży w Ukraińskiej Powstańczej Armii. Był dowódcą kurenia „Bug” w I WO „Turiw” grupy UPA-Północ.
Życiorys Iwan Kłymczak urodził się we wsi Tartaków w granicach ówczesnego Cesarstwa Rosyjskiego, ukończył szkołę średnią i był członkiem Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów. W 1938 roku został aresztowany przez Policję Państwową i skazany na dwa lata więzienia, którą odbywał we Lwowie. Zwolniono go we wrześniu 1939 roku po rozpoczęciu niemiecko-sowieckiej agresji na Polskę. Na początku listopada 1940 roku nielegalnie przekroczył granicę niemiecko-sowiecką i przeszedł szkolenie organizacyjne przywódców Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów w Krakowie. 24 stycznia 1941 roku NKWD aresztowało rodzinę Kłymczaków, a jego rodziców rozstrzelano 23 czerwca 1941 roku we Lwowie, tuż po rozpoczęciu niemieckiej operacji Barbarossa. Po utworzeniu przez Niemców Komisariatu Rzeszy Ukraina był jednym z organizatorów szkoły w Łucku, kształcącej ukraińskich policjantów na służbie niemieckiej. Wiosną 1942 roku wstąpił do 103 Batalionu Schutzmannschaft w Maciejowie, gdzie został dowódcą plutonu. 10 września 1942 roku batalion, którego funkcjonariuszem był Kłymczak, wziął udział w egzekucji 1512 Żydów z getta w Turzysku.
W nocy z 25 na 26 marca 1943 roku Maciejów został zaatakowany przez niewielki oddział Ukraińskiej Powstańczej Armii, po czym cały 103 Batalion Schutzmannschaft zdezerterował i przyłączył się do UPA. Dezercja ta była zaplanowana z wyprzedzeniem, a jej przygotowaniem zajął się Iwan Kłymczak. Następnie, pod pseudonimem „Łysy”, dowodził najpierw sotnią, a następnie kureniem UPA o nazwie „Bug”, utworzonym z jego byłych towarzyszy. W Wielkanoc 1943 roku oddział „Łysego” odparł niemiecki atak w pobliżu wsi Huta, zabijając (według własnych danych) około 120 Niemców. 19 sierpnia 1943 roku kureń Kłymczaka wziął udział w ataku na Kamień Koszyrski. 30 sierpnia 1943 roku kureń UPA „Bug” pod dowództwem Kłymczaka dokonał zbrodni na polskiej ludności w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej na Wołyniu, w wyniku czego zginęło ponad 1100 Polaków, w tym 446 dzieci.
Iwan Kłymczak poległ 23 października 1944 roku w bitwie z oddziałem NKWD w pobliżu wsi Płoskie. Jego zwłoki wystawiono na widok publiczny powieszone na szubienicy w Szacku.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Chorążowie Ukraińskiej Powstańczej Armii Kategoria:Funkcjonariusze Ukraińskiej Policji Pomocniczej Kategoria:Członkowie Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów Kategoria:Ukraińscy zbrodniarze wojenni Kategoria:Więźniowie polityczni w II Rzeczypospolitej Kategoria:Ofiary II wojny światowej Kategoria:Ludzie urodzeni w Tartakowie Kategoria:Urodzeni w 1915 Kategoria:Zmarli w 1944