Estońsko-rosyjski spór terytorialny

Estońsko-rosyjski spór terytorialny – spór dotyczący przebiegu granicy pomiędzy Estonią i Rosją, będącej jednocześnie zewnętrzną granicą Unii Europejskiej, strefy Schengen oraz NATO. Przedmiotem sporu jest ponad powierzchni. mały|skala=1.7|Obecne granice Estonii (zielone); terytorium sporne zaznaczono na czerwono

Sporne terytorium należało do Estonii po podpisaniu traktatu pokojowego w Tartu w 1920 roku, następnie zostało zaanektowane przez ZSRR podczas II wojny światowej. Po zakończeniu wojny terytorium pozostawało częścią Rosyjskiej FSRR.

Po odzyskaniu przez Estonię niepodległości w 1991 roku rości sobie ona prawa do tych terenów. Jednak rząd Borysa Jelcyna wyparł się wszelkiej odpowiedzialności za działania podjęte przez Związek Radziecki.

Czasy postsowieckie Po odzyskaniu przez Estonię niepodległości od Związku Radzieckiego w wyniku śpiewającej rewolucji, negocjatorzy estońscy i rosyjscy osiągnęli w grudniu 1996 r. porozumienie techniczne w sprawie granicy między Estonią a Rosją, zgodnie z którym granica pozostała zasadniczo taka sama jak ta wytyczona przez Józefa Stalina, z niewielkimi zmianami. Traktat graniczny został parafowany w 1999 r. W dniu 18 maja 2005 r. minister spraw zagranicznych Estonii Urmas Paet i jego rosyjski odpowiednik Siergiej Ławrow podpisali w Moskwie „Traktat między rządem Republiki Estonii a rządem Federacji Rosyjskiej w sprawie granicy estońsko-rosyjskiej” oraz „Traktat między rządem Republiki Estonii a rządem Federacji Rosyjskiej w sprawie wytyczenia granic stref morskich w Zatoce Fińskiej i Zatoce Narwskiej”.

Riigikogu (estoński parlament) ratyfikował traktaty 20 czerwca 2005 r., odwołując się w preambule ustawy ratyfikacyjnej do traktatu pokojowego z Tartu z 1920 r. i umieszczając nowy traktat graniczny w kontekście wewnętrznego prawa estońskiego jako zmieniający pierwotną granicę z 1920 r., czemu sprzeciwiła się Rosja. Prezydent Estonii Arnold Rüütel ogłosił traktaty 22 czerwca 2005 r. Ponieważ w preambule ustawy ratyfikacyjnej wspomniano o traktacie pokojowym z Tartu z 1920 r., Rosja zinterpretowała to jako teoretyczne przyznanie Estonii prawa do roszczeń wobec niektórych terytoriów obwodu pskowskiego i leningradzkiego w Rosji w przyszłości.

Zgodnie z propozycją rządu rosyjskiego z dnia 13 sierpnia 2005 r. w dniu 31 sierpnia 2005 r. prezydent Rosji Władimir Putin wydał pisemne polecenie Ministerstwu Spraw Zagranicznych Rosji, aby poinformowało stronę estońską o „zamiarze Rosji nieuczestniczenia w traktatach granicznych między Federacją Rosyjską a Republiką Estońską”. W dniu 6 września 2005 r. Ministerstwo Spraw Zagranicznych Federacji Rosyjskiej wysłało do Estonii notę, w której Rosja poinformowała, że nie zamierza przystąpić do traktatów granicznych między Estonią a Rosją i nie uważa się za związaną okolicznościami dotyczącymi przedmiotu i celów tych traktatów.

Negocjacje zostały wznowione w 2012 r., a traktat podpisano w lutym 2014 r. Ratyfikacja jest w toku po obu stronach, przy czym niektórzy estońscy posłowie i urzędnicy sprzeciwiają się ratyfikacji traktatu. Zajmują oni stanowisko, że traktat ten jest sprzeczny z traktatem z 1920 r., a wszystkie decyzje Estońskiej SRR zostały unieważnione w 1991 r.

Estońska Konserwatywna Partia Ludowa (EKRE) zdecydowanie domaga się zwrotu terenów we wschodniej Estonii (Jaanilinn i Petseri), które po podpisaniu traktatu z 1920 r. stały się częścią Rosji.

Przypisy

Kategoria:Stosunki estońsko-rosyjskie Kategoria:Terytoria sporne w Europie