Tomášova diera (węg. Tamás-lyuk) – jaskinia krasowa w Kotlinie Koszyckiej na Słowacji. Leży w północno-zachodniej części Kotliny, na terenie wydzielanego z niej przez Słowaków Pogórza Medzewskiego. Obszar ten geologicznie związany jest z sąsiednim Płaskowyżem Jasowskim Krasu Słowacko-Węgierskiego.
Położenie Jaskinia rozwinęła się w najniższych partiach szerokiej terasy dawnej doliny Bodvy, której pochodzenie związane jest z erozyjną działalnością tej rzeki w minionych epokach. Jest jedną z szeregu podobnych jaskiń, zidentyfikowanych we wschodniej krawędzi tej terasy. Otwór jaskini znajduje się ok. 1,5 km na południe od Jasova, na wysokości 245 m n.p.m., u podstawy wapiennej skały, tuż ponad lustrem wody płynącej rzeki. Dostępny jest ścieżką biegnącą prawym brzegiem Bodvy.
Charakterystyka Tomášova diera jest jaskinią krasową pochodzenia szczelinowo-fluwialnego. Tworzy ją labirynt krętych chodników, wymytych niewątpliwie wodami Bodvy, gdy ta płynęła jeszcze wyżej przebiegającym korytem. Łączna długość znanych chodników jaskini wynosi 136 m.
Jaskinia jest cennym stanowiskiem archeologicznym. Była ona osiedlona w neolicie przez społeczności wschodniej kultury linearnej, a zwłaszcza jej ostatnią fazy, kultury bukowogórskiej. W młodszym okresie epoki brązu przebywali tu przedstawiciele kultury gawskiej. Znaleziono również liczne ślady pobytu ludzi w jaskini w średniowieczu.
Ochrona jaskini Jaskinia znajduje poza terenem Parku Narodowego Kras Słowacki.
Znaczenie turystyczne Jaskinia nie jest udostępniona do zwiedzania.
Przypisy Jozef Ďurček a kolektív; Slovenský kras. Turistický sprievodca ČSSR, č. 41, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1989, ISBN 80-7096-020-5, s. 211
Kategoria:Jaskinie Krasu Słowacko-Węgierskiego