Chladné oči (też: Jaskyňa chladných očí) – jaskinia krasowa w Górach Choczańskich na Słowacji, w Grupie Wielkiego Chocza. Według stanu na 2000 r. łączna długość jej korytarzy wynosiła 97,4 m, a deniwelacja 8 m. Położenie Jaskinia znajduje się w północno-zachodnich zboczach Przedniego Chocza, w zamknięciu Volovej doliny, ok. 400 m na południowy zachód od wywierzysk, zasilających spływający tą doliną potok Biely breh. Jej dwa otwory wejściowe znajdują się na wysokości 932 m n.p.m. w masywnej, trzydziestometrowej wysokości turni, której skalny nawis skierowany jest ku północy. Pierwszym badaczom jaskini fragment tej skały przypominał kształt ludzkiej twarzy z dwoma ciemnymi oczodołami, skąd poszła nazwa (w tłumaczeniu: Jaskinia Zimnych Oczu).
Historia poznania Jaskinia była znana od dawna. Według miejscowej tradycji grupa poszukiwaczy skarbów lub cennych kruszców eksplorowała około 1890 roku „jaskinię z dwoma otworami pod Przednim Choczem”. O tym, że była to zaawansowana eksploracja, świadczy zachowany do dziś duży nasyp przed jaskinią, zawierający znaczną ilość pokruszonych nacieków i sedymentów jaskiniowych. Poszukiwacze obudowali drewnem niebezpieczne przejście pod szczeliną, rozwiniętą w linii pęknięcia skał (dzisiejsza Pulcová sienka), jednak wobec nieuzyskania oczekiwanych wyników opuścili to miejsce. Mieszkańcy okolicznych wsi twierdzili, że drewniana obudowa była widoczna jeszcze pod koniec lat 50. XX w.
w latach 1968-1991 zachodnie stoki Przedniego Chocza wraz z całą Volovą doliną były poligonem wojskowym stacjonującej tu jednostki wojsk radzieckich i były niedostępne. Jaskinia praktycznie nie była w tym czasie wymieniana w literaturze (w tym zwłaszcza w przewodnikach turystycznych). Dopiero po 1991 r. możliwe było ponowne wejście na ten teren i kontynuacja badań jaskini. W roku 1992 Ľ. Sališ, Š. Sališ, P. Paško, I. Benicka i P. Holúbek pomierzyli wstępnie jaskinię. W tamtym czasie znana była jej całkowita długość 44 m. Po założeniu w 1994 roku Klubu Speleologicznego Chočské vrchy, jego członkowie zaliczyli tę jaskinię do najbardziej obiecujących, podejmując jej systematyczną eksplorację.
W tym samym roku rozpoczęli przekopywać się przez młody zawał, zamykający dłuższą odnogę jaskini. Wokół zawału speleolodzy znaleźli szereg wywierconych w skale kilka otworów, co świadczy o tym, że ktoś (być może żołnierze radzieccy) próbował przedrzeć się przez zawalony odcinek. 7 czerwca 1997 roku zawał został przekopany, co umożliwiło dostęp do Pulcovej sienky. W jej dalszej części speleologowie znaleźli spróchniałą, zawaloną obudowę wykonaną z drewnianych bali. Ta część sali znajduje się pod szczeliną. Zsunął się stamtąd skalny materiał, pod którym spróchniała obudowa zawaliła się. Ponowne przekopywanie niebezpiecznego, zawalonego odcinka i jego ponowne obudowanie drewnem trwało dwa lata. Tutaj speleolodzy znaleźli metalową lampę górniczą, jakich używano w połowie XIX w. w kopalniach w rejonie Bańskiej Szczawnicy. Wiosną 1999 r. rozmarzający materiał skalny obsuwając się otwarł drogę do kolejnego, jak się okazało ślepego korytarza.
Charakterystyka Jaskinia ma złożoną genezę szczelinowo-erozyjną i fluwiokrasową. Powstała w pasie ciemnoszarych lub prawie czarnych, gruboławicowych, warstwowanych triasowych wapieni tzw. gutensteinskich, ciągnących się w poprzek stoku Przedniego Chocza od pasa skalnych wychodni z jaskinią po źródliska potoku Biely breh. Jaskinia posiada dwa osobne otwory wejściowe o wymiarach 1,2 m x 1,6 m oraz 1,8 m x 1,2 m, połączone płytko położonym wewnątrz górotworu, ciasnym korytarzykiem. Od obu otworów rozchodzą się w głąb dwa korytarze (jeden w kierunku południowo-wschodnim, drugi w kierunku południowo-zachodnim), stanowiące elementy dawnego systemu jaskiniowego. Obie główne odnogi tworzą korytarze modelowane kiedyś przez wodę, których średnia wysokość wynosi 1,5 m. Pierwsza odnoga kończy się po siedmiu metrach starym zawałem, pokrytym już naciekami. Druga odnoga kończyła się młodym zawałem, który rozpoczęto przekopywać w 1994 r. Dalej znajduje się Pulcová sienka, za którą ciągnie się meandrujący korytarz o zmiennej wysokości (sięgającej do 1,7 m) z dnem pokrytym sedymentami i fragmentami nacieków, prawdopodobnie wypłukanymi z wnętrza masywu i licznymi naciekami w formie draperii na ścianach. Ciąg jaskini kończy niewielka komora zwana Vývrtková, o pięknej, śnieżnobiałej szacie naciekowej, w której wyróżniają się cienkie, rurkowe stalaktyty, spiralnie poskręcane.
Niezwykłą cechą genezy jaskini jest to, że mur skalny, w którym się znajduje, został gwałtownie rozerwany przez uskok tektoniczny o przebiegu 85/265°. Szerokość powstałej szczeliny wynosi 6-7 metrów. W miarę jak skała pękała, materiał z powierzchni stopniowo opadał do jaskini, tworząc wspomniany ogromny zawał. Jaskinia prawdopodobnie odwadniała kiedyś zbocza Przedniego Chocza. Z czasem, w miarę jak masyw skalny pękał, woda zaczęła znajdować inne drogi wewnątrz górotworu, wypływając ostatecznie blisko 100 metrów niżej w postaci źródeł zasilających potok Biely vrch. Zarówno w dnie meandrującego korytarza jak i w jego stropie widać ślady działania płynącej wody. Ochrona Jaskinia znajduje się w granicach rezerwatu przyrody Choč i nie jest przewidziana do turystycznego zwiedzania. Nie prowadzi do niej żaden znakowany szlak turystyczny. Przypisy Wg mapy geologicznej Geoportalu Zdenko Hochmuth: Krasové územia a jaskyne Slovenska, w: “Geographia Cassoviensis”, ročník II., 2 / 2008, wyd. Univerzita Pavla Jozefa Šafárika v Košiciach, Košice 2008, ISSN 1337-6748, s. 46;
Kategoria:Jaskinie Gór Choczańskich